- A -

De werkelijke afstand (in km) tussen twee plaatsen.

absolute afstand

Werkelijke afstand. Uitgedrukt in kilometers.

accommodatie

Overnachtings- en uitgaansmogelijkheden zoals campings, bungalowparken, hotels en restaurants.

accomodaties

Onder accomodaties wordt verstaan alles wat het genieten van attracties mogelijk maakt. Bijvoorbeeld: wegen, hotels, campings, restaurants. Zie ook: voorzieningen.

actief toerisme

Actieve vakanties.

afgeleide werkgelegenheid

Werkgelegenheid die ontstaat doordat het toerisme zorgt voor een economisch sneeuwbaleffect. Zie ook: werkgelegenheid.

afgeleide werkgelegenheid

Werkgelegenheid die ontstaat doordat het toerisme zorgt voor een economisch sneeuwbaleffect.

afstand

De afstand tussen twee plaatsen gemeten in kilometers, reistijd en kosten.

air-miles

Air-miles zijn elektronisch gespaarde punten die je kunt krijgen als je boodschappen doet bij Albert Heijn of Blokker of ..... Ook als je gebruik maakt van diensten van banken of vliegmaatschappijen. Met de gespaarde punten kun je vliegreizen maken, of toegangskaarten voor bioscopen of attractieparken krijgen of een museumjaarkaart bestellen.

Alpen

De Alpen is een (hoog)gebergte dat ligt in een aantal Zuid- en Middeneuropese landen, nl. Frankrijk, Zwitserland, Duitsland, Oostenrijk, Italië en Slovenië. De hoogste top is de Mont Blanc (+4810m). Het begrip alpen of almen staat voor de berg- weiden vlak boven de boomgrens. Door reliëf, gletsjers en plantengroei is er in de Alpen sprake van sterke erosie. Zie ook: erosie, gletsjer

analfabeten

Mensen die niet kunnen lezen en schrijven.

Ankara

Ankara is sinds 1923 de hoofdstad van Turkije. Ankara werd daartoe aangewezen door Kemal Atatürk. Deze stad is de tweede stad van Turkije. Ankara is het bestuurs- en politiek centrum van Turkije. In vergelijking met Istanbul is deze stad niet half zo groot.

ANVR

Het ANVR (=Algemene Nederlandse Vereniging van Reisondernemingen) houdt zich onder andere bezig met het geven van adviezen aan reisorganisaties en toeristen. Zij geven ook informatie over politieke onrust in een land en/of waar het gevaarlijk is voor toeristen. Zij doen dit in overleg met het ministerie van Buitenlandse Zaken.

arbeidstijd

Arbeidstijd is de tijd die men besteed aan het werken om de kost te verdienen. In Nederland meestal 40 uur, verminderd met 2 uur arbeidstijdverkorting. Omdat men tegenwoordig steeds minder tijd hoeft te besteden aan de arbeid blijft er meer vrije tijd over. Kan men vaker 'uit' gaan. Zie ook: vrije tijd.

articles de Paris

Luxe artikelen die in Parijs gemaakt worden, zoals parfum, mode, sierraden enz.

attractiekenmerken

Kenmerken die een vakantiegebied aantrekkelijk maken voor toeristen, zoals natuurattracties, cultuurattracties en speciale attracties.

attractiekenmerken

Kenmerken die een vakantiegebied aantrekkelijk maken voor toeristen zoals natuurrecreaties, cultuur attracties en speciale attracties.

attracties

Het begrip 'attracties' wordt veelal als synoniem gebruikt voor 'attractiekenmerken'. Zie ook: attractiekenmerken.

Terug naar de Index

- B -

Bali is een klein Indonesisch eiland ten oosten van Java. Bali staat bekend om zijn zeer karakteristieke cultuur waarin het hindoeïsme (de overheersende godsdienst), de gamelan en rijst de belangrijkste rollen vervullen.

belangrijkste vakantielanden

Voor Nederlanders zijn Frankrijk, Spanje, Oostenrijk en Duitsland in aflopende volgorde de belangrijkste vakantielanden. Deze landen zijn voor meer dan 50% goed voor de lange vakanties. De Oosteuropese landen Tsjechië, Slowakije en Hongarije zijn door de lage prijzen daar in opkomst. Zie ook IJzeren Gordijn. Ook brengen steeds meer Nederlanders hun vakanties door buiten Europa, bijvoorbeeld op de Nederlandse Antillen.

bereikbaarheid

De toegankelijkheid van een gebied ofwel het gemak waarmee een gebied te bereiken is.

bestemmingsplan

Het plan dat een gemeente maakt over de toekomstige inrichting van een deel van de gemeente (bijvoorbeeld over een nieuwbouwwijk).

betalingsbalans

Een overzicht van het geld dat aan het buitenland wordt betaald en dat van het buitenland ontvangen wordt. Een land moet betalen voor goederen en diensten die worden ingevoerd. Voor de uitvoer ontvangt een land geld.

bezoekerscentrum

Op veel plaatsen in Nederland waar voor de streek karakteristieke bezienswaardigheden zijn, worden zg. bezoekerscentra ingericht. Hier kan je informatie krijgen over de streek door middel van foto's, video, lezingen en tentoonstellingen. In Zeeland is een bekend bezoekerscentrum Neeltje Jans, wat ligt in de voormalige bouwput van de Oosterscheldestormvloedkering. Zie ook: zeeland, stormvloedkering, deltawerken.

bhinneka tunggal ika

'Bhinneka Tunggal Ika' betekent 'eenheid in verscheidenheid. Het is de lijfspreuk van Indonesië. Erg toepasselijk, omdat in Indonesië talloze volkeren met alle hun eigen culturen en talen leven.

binnenlands toerisme

De vakantie van Nederlanders in eigen land.

binnenlands toerisme

De vakantie (van de Nederlanders) in eigen land.

BNP

De totale geldwaarde van alle goederen en diensten die door een land in eenjaar worden geproduceerd. De opbrengsten van het toerisme kunnen worden uitgedrukt als een percentage van het BNP.

boeddhisme

Het boeddhisme is de leer en verering van de boeddha. Het boeddhisme leert dat smart onafscheidelijk aan het leven verbonden is. Leven en smart kunnen door het NIRVANA beëindigen. Men moet dan van alle dingen afstand doen. Boeddha is de titel van de stichter van het boeddhisme, de Indische prins Gautama ((560-480 v. Chr.). Boeddha betekent: verlichte, tot inzicht gekomene.

boomgrens

De lijn in de bergen waarboven het te koud is voor bomen.

Borneo

Borneo is de vroegere (Nederlandse) naam voor Kalimantan. Kalimantan is het grootste eiland van Indonesië.

Borobudur

De Borobudur is een boeddhistische tempel op het eiland Java in de buurt van de stad Yogyakarta. Nadat deze tempel door de opkomst van de islam in ernstig verval is geraakt, is hij gerestaureerd. Jaarlijks bezoeken vele duizenden cultuurtoeristen deze tempel. Zie ook: Prambanan.

bosbranden

In het droge seizoen komen er in Frankrijk vrijveel bosbranden voor. Soms onopzettelijk veroorzaakt door toeristen soms ook opzettelijk veroorzaakt door projektontwikkelaars, die een bepaald doel voor ogen staat.

braak

Grond die wel geschikt is voor de landbouw, maar die daarvoor niet wordt gebruikt.

broeikaseffect

Door de aanwezigheid van koolstof in de lucht blijft de aarde warm. Tegenwoordig wordt er zoveel koolstof in de lucht gegooid, dat de aarde steeds warmer wordt. Dit is een versterking van het broeikaseffect (en dat kan heel gevaarlijk zijn).

BRP

De totale geldwaarde van alle goederen en diensten die door een gebied (regio) in een jaar worden geproduceerd. Zie ook: BNP, bruto regionaal product en bruto nationaal product.

Bruto Nationaal Product (BNP)

De totale geldwaarde van alle goederen en diensten die door een land in een jaar worden geproduceerd. De opbrengsten van het toerisme kunnen uitgedrukt worden als een percentage van het BNP.

bruto nationaal product (bnp)

De totale geldwaarde van alle goederen en diensten die door een land in eenjaar worden geproduceerd. De opbrengsten van het toerisme kunnen worden uitgedrukt als een percentage van het BNP. Zie ook: BRP en bruto regionaal product.

bruto regionaal product (brp)

De totale geldwaarde van alle goederen en diensten die door een gebied (regio) in een jaar worden geproduceerd. Zie ook: BRP.

Bruto Regionaal Product (BRP)

De totale geldwaarde van alle goederen en diensten die door een gebied (regio) in een jaar worden geproduceerd.

Terug naar de Index

- C -

Ongeveer 200 km ten zuidoosten van Ankara ligt Capadocië. Hier is ooit door een uitbarsting van twee vulkanen vulkanische as afgezet in dikke lagen. Uit die as ontstond een vrij zachte witte tufsteen. Door verwering is een soort maanlandschap met bijzondere vormen ontstaan. Ook de mens ontdekte die tamelijk zachte en goed bewerkbare materiaal. Door christelijke vluchtelingen werd in dit gebied grotten uitgehakt, die dienst deden als woningen en kerken.

Caribean

Het Caribisch gebied bestaat voornamelijk uit eilanden in de Caribische Zee. Het gebied ligt op ongeveer 8000 km in zuidwestelijke richting vanuit Nederland. Het gebied werd in1492 door Columbus ontdekt. De regio werd verdeeld onder vele Europese landen. Tegenwoordig zijn de meeste eilanden onafhankelijk. Bekende eilanden zijn Cuba, Aruba, Sint-Maarten en de Bahama's. De Engelse naam voor dit gebied is Caribean.

Caribisch gebied

Het Caribisch gebied bestaat voornamelijk uit eilanden in de Caribische Zee. Het gebied ligt op ongeveer 8000 km in zuidwestelijke richting vanuit Nederland. Het gebied werd in 1492 door Columbus ontdekt. Het werd verdeeld onder vele Europese landen. Tegenwoordig zijn de meeste eilanden onafhankelijk. Bekende eilanden zijn Cuba, Aruba, Sint-Maarten en de Bahama's. De Engelse naam voor dit gebied is Caribean.

casino

Een casino is een plek waar men diverse gokspelen zoals roulette, blackjack kan spelen. Een casino noemt men ook wel een gokpaleis. Dit soort attracties is speciaal voor de elitetoeristen.

Celebes

Celebes (=Sulawesi) is een van de eilanden van Indonesië. In de binnenlanden van dit karakteristiek gevormde eiland leven de Toradja's.

charter

Een vervoermiddel dat door een toeroperator is gehuurd en dat geen vaste dienstregeling heeft.

chartervlucht

Vluchten die alleen doorgaan als er voldoende passagiers (toeristen) zijn. In de zomermaanden zijn er meer vluchten dan in andere maanden.

commerciële landbouw

Landbouw waarbij de producten voor de verkoop bestemd zijn.

complementariteit

De aanvulling die een ander gebied kan geven. In een ander gebied kom je dingen tegen die in je eigen woonplaats ontbreken.

criminaliteit

Van Dale: = misdadigheid. Hier kan de toerist mee te maken krijgen; het lijkt bij het massatoerisme te behoren. Het gaat dan vooral om diefstal, beroving en om aanranding en verkrachting.

cruiseschip

Grote passagiersschepen die zowel voor vervoer als voor vermaak zijn. Bekende gebieden waar veel cruiseschepen varen zijn het Caribisch gebied en de Middellandse Zee. Zo duur dat het speciaal voor de elite bedoeld is.

culturele draagkracht

Soms is de toename van het toerisme zo groot dat de cultuur van een gebied overbelast wordt en de oorspronkelijke gewoonten en gebruiken worden ingenomen door die van de toeristen. Ook wordt bijvoorbeeld een activiteit die speciaal voor de bewoners zelf bedoeld is ten behoeve van de toeristen uitgevoerd, maar dan op een halfslachtige, kwalitatief slechte manier. Bijvoorbeeld houtsnijwerk voor de toerist en niet voor de eigen samenleving. Zie ook: cultuurgevolgen.

cultuur

Al die dingen die mensen denken, doen en hebben: gewoonten en gebruiken, godsdienst, normen en waarden, bestaanswijze, muziek en voorwerpen, eetgewoonten en wijze van kleden, bouwwerken.

cultuur

Al die dingen die mensen denken, doen en hebben: gewoonten en gebruiken, godsdienst, normen en waarden, bestaanswijze, muziek en voorwerpen, bouwwerken.

cultuurattracties

De eigenschappen van een vakantiegebied die het gevolg zijn van cultuur. In Nederland de bollenvelden en klederdrachten uit Marken en Volendam. In Turkije de grotten van Capadocië. In Spanje het Alhambra. Enzovoort.

cultuurattracties

De eigenschappen van een vakantiegebied die het gevolg zijn van de cultuur.

cultuurgevolgen

De eigen gebruiken en gewoonten van de bevolking in een toeristengebied zijn vaak de cultuurattracties. Als veel toeristen in een gebied komen kan de cultuur verwateren, doordat de autochtone bevolking teveel, met name westerse, invloeden overneemt. Ook kan de oorspronkelijke bevolking zich ergeren aan het gedrag, bijv. naaktrecreatie, van de toeristen. Zie ook: duurzaam toerisme en culturele draagkracht.

cultuurlandschap

Een landschap dat is ontstaan door de activiteiten van mensen. Een cultuurlandschap bestaat uit inrichtingselementen als wegen, akkers en weilanden, parken en vijvers, huizen en fabrieken, dorpen en steden. Een cultuurlandschap wordt wel beschouwd als het tegenovergestelde van een natuurlandschap.

cultuurlandschap

Een landschap dat ontstaan is door de activiteiten van de mens. (Soms ziet het er best wel natuurlijk uit.) Het bestaat uit wegen, huizen, akkers, steden enz.

cultuurschok

Dit treedt op als mensen in een andere cultuur erg in de war raken.

cultuurvakantie

Een cultuurvakantie is een vakantie waarin de toeristen vooral op zoek zijn naar de cultuur (zie begrip: cultuur), de geschiedenis en de levenswijze van de mensen in het bestemmings- gebied.

cultuurvakantie

Vakantie waarin de toeristen vooral op zoek zijn naar de cultuur, de geschiedenis en de levenswijze van de mensen in het bestemmingsgebied.

Terug naar de Index

- D -

Vrijetijdsbesteding buitenshuis waarbij je dezelfde dag weer thuis komt.

dagtoerisme

Dagtoerisme is een vorm van toerisme waarbij dezelfde dag weer naar de eigen woonplaats wordt teruggereisd. Dagtoeristen gaan vooral naar speciale attracties. In Nederland bijvoorbeeld: 'een dagje Efteling', 'een dagje Slagharen' of een dag zeilen.

dagtoerisme

Vorm van toerisme waarbij dezelfde dag weer naar de eigen woonplaats wordt teruggereisd.

Davos

Davos is een plaats in de Zwitserse Alpen waar mensen met slechte longen (astma, TBC) gezonde lucht kunnen inademen om zo te herstellen van ziekte. Zie ook: kuuroord. Ook voor de 'gewone' toerist is Davos een uitstekende plaats om te genieten van deze eigenschappen en ondertussen te wandelen en te skiën.

Deltagebied

Het Deltagebied in Nederland is dat gebied van Zeeland dat niet aan de Noordzee grenst. Het Deltagebied bestaat uit eilanden, zeearmen (Oosterschelde, Westerschelde) en meren (zoals Grevelingen). Zie ook: deltawerken. Het Deltagebied is bij uitstek geschikt voor watersporten zoals surfen, zwemmen, kanovaren, zeilen of varen met een jacht.

deltawerken

Nadat in 1953 grote delen van Z.W. Nederland overstroomden, werd besloten het zg. Deltaplan ten uitvoer te brengen. Dit plan behelst het afsluiten van zeearmen, het aanleggen van extra dammen en het verhogen van reeds bestaande dijken. Het geheel van deze activiteiten wordt de Deltawerken genoemd. De Deltawerken moeten Zeeland tegen de zee beschermen. Deze Deltawerken zijn van een dermate grote omvang dat ze voor vele toeristen een reden zijn om Zeeland te bezoeken. Kern van dit bezoek is dan vaak het bezoekerscentrum Neeltje Jans, dat gelegen is in de grote bouwput van de Oosterscheldestormvloedkering. Zie ook: stormvloedkering.

directe werkgelegenheid

Bij directe werkgelegenheid is er sprake van direct contact van de werkende met de toerist. Bijvoorbeeld de hotelhouder, de ober, de ijsverkoper.

directe werkgelegenheid

Werk dat rechtstreeks iets met het toerisme te maken heeft, zoals obers op een terras, verhuurders van strandstoelen etc.

dolmus

In Turkije kun je behalve met goed binnenlands busvervoer ook reizen met zg. 'dolmus'. De 'dolmus' (dit betekent: 'helemaal vol') is een gewone taxi of een minibus die een vaste route rijdt in een stad of tussen bepaalde plaatsen.

Dolomieten

De Dolomieten is een deel van de Alpen in Noord-Italië. Het gebied grenst aan Tirol.

dubbelseizoen

Twee drukke perioden voor het toerisme, zomer en winter.

duurzaam toerisme

Duurzaam toerisme wil zeggen dat een toeristengebied zo wordt gebruikt dat ook toekomstige generaties toeristen kunnen genieten van attracties. Hierbij wordt dan het milieu, natuur en landschap en de oorspronkelijke cultuur beschermd. Ook moet de lokale bevolking economisch van het toerisme profiteren.

duurzaam toerisme

Een manier van gebruik van een toeristengebied die er voor zorgt dat ook toekomstige generaties toeristen kunnen genieten. Betreft: bescherming van milieu, natuur en landschap en de oorspronkelijke cultuur van een toeristengebied. Tevens moet de lokale bevolking economisch van het toerisme profiteren.

Terug naar de Index

- E -

Toerisme heeft veel invloed op de werkgelegen- heid, het inkomen van de mensen en op bedrijven. We noemen dit economische gevolgen. Om de toeristen te kunnen ontvangen wordt geld geinvesteerd in hotels en campings, maar ook in wegen en vliegvelden. De toeristen die dan komen geven geld uit aan eten, attracties en souvenirs. Zo verdienen particulieren, maar ook de overheden door het heffen van belastingen.

economy class

De 'Economy class' is in de burgerluchtvaart de goedkoopste klasse om mee te reizen.

economy class

Goedkope reisklasse in de burgerluchtvaart.

elitetoerisme

Dit is een vorm van toerisme die alleen toegankelijk is voor mensen met veel kapitaal. Het tegenovergestelde van elitetoerisme is massatoerisme.

elitetoerisme

1. Een kleine groep rijke toeristen die naar gebieden gaat waar nog bijna niemand geweest is. 2. Toerisme voor een kleine groep mensen met een hoog inkomen in gebieden met veel dure voorzieningen.

erosie

Erosie is het losmaken en transporteren van gesteente door plantengroei, weer en zwaarte- kracht. In gebieden met veel reliëf zal het transport van gesteente relatief eenvoudig zijn. Als er veel verschil is in dag- en nachttemperaturen en/of zomer- en wintertemperaturen zal er meer erosie zijn als in gebieden met minder verschillen. Ook de invloed van de mens is groot op de erosie, bijv. door het kappen van bomen. Zie ook: Alpen, gletsjer

erosie

De afbraak (verwering) en het transport van zand, klei en ander gesteente. Dit transport gebeurt door rivieren, gletjers, de wind en de zee.

etnische groep

Een etnische groep is een groep mensen die zich door een andere cultuur (gewoonten en gebruiken) onderscheidt van andere groepen.

etnische groep

Een groep mensen die zich door een andere cultuur (gewoonten en gebruiken) onderscheidt van andere groepen.

exogene krachten

Natuurkrachten die zich vooral afspelen in de atmosfeer.

export

Uitvoer.

Terug naar de Index

- F -

Onder fietstoerisme verstaan we dat vakantie- gangers op de fiets naar hun vakantiebestemming reizen. Fietsen is erg gezond en bovendien milieuvriendelijk. Het fietstoerisme neemt de laatste tijd erg toe in populariteit.

Terug naar de Index

- G -

De toeristen die een dorp, stad of streek bezoeken.

gastheren

Meestal worden hier de bewoners van dorp, stad of streek bedoeld die door toeristen bezocht worden. Dus de mensen uit het bezochte land.

georganiseerd toerisme

Toerisme waarbij groepen mensen van pakketreizen gebruik maken.

georganiseerde vakantie

Een georganiseerde vakantie is een vakantie waarbij de reis en het verblijf vooraf geregeld is door anderen. Bijvoorbeeld door een reisbureau of een reisorganisatie.

georganiseerde vakantie

Vakantie waarbij de reis en het verblijf vooraf geregeld is door anderen (bijvoorbeeld het reisbureau, reisorganisatie).

geulen

Minder diepe gedeelten van het water in de Waddenzee.

gletsjer

Een gletsjer is een langzaam van een berg of over land schuivende 'ijstong'. De ijstong bestaat uit samengeperste en bevroren sneeuw. Zo'n ijstong kan tientallen kilometers lang worden. Soms kunnen sommige, erg ervaren skiërs, onder begeleiding van een gids, zo'n gletsjers af skiën. Zie ook: erosie, Alpen

gletsjerrivier

Een rivier die begint op de plaats waar een gletsjer smelt.

globalisering

Bedrijven zien steeds meer de hele wereld als hun werkterrein.

Grieken

De Grieken wonen nu voornamelijk in Griekenland, in zuidoost Europa. In het verleden was dat soms ook anders. Grieken zwierven over de Middellandse Zee en veroverden vele landen en gebieden. Zo ook Turkije. Turkije werd in het verleden vele malen overheerst door vreemde mogendheden, zoals de Grieken en de Romeinen. Deze bezetters lieten in hun tijd vele cultuurschatten na die nu nog interessant zijn voor de toeristen.

grondspeculatie

Grondspeculatie wil zeggen dat al reeds rijke mensen stukken grond kopen om daar hotels en appartementen te laten bouwen die ze dan later tegen hoge winsten verkopen. De eigen bevolking profiteert daar meestal niet of nauwelijks van. Ook gaat veel kostbare landbouwgrond zo verloren. Zie ook: projectontwikkelaars.

Terug naar de Index

- H -

De afstand tussen twee punten gemeten in een rechte lijn.

hindoeïsme

Het hindoeisme of brahmanisme gelooft in een manlijke godheid die met Çiwa en Visjnoe een drieëenheid vormt. Dit geloof komt oorspronkelijk uit India. Kenmerkend is het kastestelsel, een systeem met meer- en minderwaardige rangen. De hindoes geloven in een leven na de dood, reïncarnatie. In een volgend leven zou je in een hogere kaste terecht kunnen komen.

hooggebergte klimaat

Klimaat hoog in de bergen met een gemiddelde temperatuur beneden 0 graden C.

hoogseizoen

Periode waarin de meeste mensen op vakantie gaan.

hurricane

Een huricane is een tropische wervelstorm of orkaan met windsnelheden van soms wel meer dan 300 km/uur. (Hurricane is Engels voor orkaan) Deze stormen ontstaan door de hoge temperatuur van het zeewater in het Caribisch gebied. Boven het zeewater ontstaan dan diepe depressies die uitmonden in zeer zware stormen. De orkaan Luis verwoestte op 6 september 1995 het eiland Sint-Maarten.

hurricane

Zware storm in Midden-Amerika.

Terug naar de Index

- I -

Het IJzeren Gordijn was de scheiding tussen West en Oost-Europa door middel van mijnenvelden, muren, prikkeldraadversperringen en zwaar bewapende soldaten om te voorkomen dat Oosteuropeanen ongehinderd naar het westen konden vluchten en dat Westeuropeanen zomaar naar Oost-Europa konden reizen. In 1991 hield het IJzeren Gordijn op te bestaan. Het gevolg daarvan was onder meer dat Oost-Europa voor veel Westeuropese toeristen vakantiebestemming werd.

imago

Een imago is een beeld dat mensen hebben van een gebied.

imago

Het beeld dat de mensen hebben van een gebied.

indirecte werkgelegenheid

Indirecte werkgelegenheid is werk bij bedrijven die producten leveren aan toeristische bedrijven. Zie ook: werkgelegenheid.

indirecte werkgelegenheid

Werk dat via een omweg iets met het toerisme te maken heeft, bijvoorbeeld als de postbode meer kaarten moet bezorgen.

Indonesië

Indonesië is een groot eilandenrijk (>13000 eilanden) rond de evenaar in Azië. Indonesië is honderden jaren een Nederlandse kolonie geweest. Het gebied werd in 1949, na een vrijheidsstrijd van 4 jaar door Nederland onafhankelijk verklaard. Op Java en Bali na zijn de meeste eilanden erg dun bevolkt. Toch is de totale bevolking 200.000.000 inwoners. De hoofdstad van Indonesië is Jakarta en ligt op Java. De meeste inwoners van Indonesië zijn islamitisch, hoewel er een grote verscheidenheid aan religies voorkomt . Ook de culturen in Indonesië zijn zeer gevarieerd en rijk in hun voorkomen. Vandaar dat de Indonesische lijfspreuk: 'Bhinneka Tunggal Ika' erg toepasselijk is. Zie ook: 'bhinneka tunggal ika'

inflatie

Inflatie is het verschijnsel dat een bepaalde munteenheid binnen een bepaalde tijd minder waard wordt in vergelijking met een andere munteenheid. Bijvoorbeeld: in Turkije kon je in 1995 voor 10000 Turkse pond een kilo suiker kopen, in 1996 moet je daar 11000 voor betalen. Je geld is minder waard geworden. Voor toeristen uit Nederland is dat wel prettig, want die krijgen voor dezelfde 100 gulden nu meer lira's of Turkse ponden.

informele sector

Alle beroepen die de mensen zelf bedenken, omdat ze anders geen geld zouden kunnen verdienen.

infrastructuur

Infrastructuur is het geheel aan verbindingen in een bepaald gebied. Onder die verbindingen kun je rekenen alle wegen, waterwegen, spoorwegen, vliegvelden, telefoon, telex, internet en e-mail. In sommige toeristenlanden is de groei van het toerisme zo groot, dat onderhoud, uitbreiding en verbetering van de infrastructuur soms jaren achterloopt bij de vraag.

infrastructuur

1. Alles wat nodig is om een land goed te laten draaien. Meestal wordt de verkeersinfrastructuur bedoeld, wegen, vliegvelden, spoorlijnen, enzovoort. 2. Het geheel van land- en waterwegen, lucht- en zeehavens en van leidingen voor telefoon, water, gas, electriciteit en riolering.

inkomend toerisme

Inkomend toerisme wil bijvoorbeeld zeggen dat buitenlanders op vakantie gaan in Nederland. Voor Spanje of Turkije betekent het dat Nederlanders, Duitsers of Fransen op vakantie gaan in Spanje of Turkije. Zie ook 'uitgaand toerisme'.

inkomend toerisme

1.Toeristen die uit een ander gebied komen. Op die manier kan een gebied rijker worden, geld verdienen. 2. Het aantal buitenlandse toeristen dat een land binnenkomt.

internationaal toerisme

Toerisme tot over de landsgrenzen.

invoer

Goederen en diensten die uit een ander land komen.

Irian Jaya

Irian Jaya is het meest oostelijk gelegen eiland van Indonesië en heette vroeger Nieuw Guinea. De oorspronkelijke bewoners zijn de Papoea's. Het meest afgelegen deel is de Baliemvallei, waar je alleen maar met een vliegtuigje kunt komen.

isolatie

Eeuwenlang zijn grote delen van Zeeland door de zee afgesloten (geïsoleerd) geweest van de rest van Nederland. Door deze isolatie bestaan nog veel oude Zeeuwse tradities als ringsteken en klederdracht, maar heeft het gebied zich al die tijd ook apart ontwikkeld van de rest van Nederland. Alleen al in Middelburg zijn 1100 monumenten die zich onderscheiden van soortgelijke gebouwen in de rest van Nederland. De isolatie van Zeeland werd verbroken door de Deltawerken, waardoor Zeeland beter bereikbaar werd. Zie ook: deltawerken

Istanbul

Istanbul was eeuwenlang de hoofdstad van Turkije. Deze stad is nu nog het culturele centrum van Turije met zijn vele musea, paleizen en moskeeën. Istanbul is met ruim 10 000 000 inwoners, waarvan 6 000 000 officieel, verreweg de grootste stad van dit land. Istanbul verwestert in hoog tempo, tot groot verdriet van de vele fundamentalistische moslims.

Terug naar de Index

- J -

Java is het dichtstbevolkte eiland van Indonesië. Van de ongeveer 200.000.000 inwoners van Indonesië leeft ongeveer de helft op Java. Hier ligt ook de hoofdstad van Indonesië 'Jakarta'. Java wordt beschouwd als het centrum van Indonesië.

jong gebergte

Een gebergte van minder dan 25 miljoen jaar oud. Het is tenminste 3000 meter hoog en het heeft spitse toppen, steile hellingen en smalle dalen.

Terug naar de Index

- K -

Kalimantan is het grootste eiland van Indonesië. Vroeger heette dit eiland Borneo.

klimaat

Het klimaat is de gemiddelde weersgesteldheid in een gebied gemeten over een lange periode. Meestal over dertig à veertig jaar. Men kent verschillende klimaten, o.a. een zeeklimaat, landklimaat of Middellandse Zeeklimaat.

klimaat

Het gemiddelde weer over een periode van 30 jaar.

Koerden

In Turkije vormen de Koerden een minderheids- groep in het oosten van het land en grensgebieden met de buurlanden. De Koerden worden door de Turkse regering met geweld onderdrukt, waarbij op grote schaal de mensenrechten worden geschonden. De Koerden eisen zelfstandigheid in het gebied dat zij Koerdistan noemen. De Koerden plegen in toeristengebieden aanslagen om zo aandacht voor hun zaak te trekken.

kolonie

Een overzees gebiedsdeel dat onder het bestuur van een ander land staat.

koloniën

Koloniën zijn overzeese gebiedsdelen onder Europees bestuur. Europese landen veroverden in de 15e t/m de 17e eeuw veel gebieden in Afrika, Azië en Zuid-Amerika om de daar aanwezige grondstoffen te exploiteren. Meestal ging dit met geweld en onderdrukking gepaard. Tegenwoordig zijn de meeste koloniën zelfstandig. Veel toeristen uit de 'moederlanden' gaan nog naar de voormalige koloniën van hun eigen land op vakantie. Tachtig procent van de Nederlanders die naar het Caribisch gebied gaan, vieren vakantie op Aruba, Bonaire of Curaçao.

kort verblijf

Recreatie waarbij je hooguit drie nachten buiten je eigen woning verblijft.

korte vakantie

Een korte vakantie is een vakantie van maximaal drie overnachtingen buitenshuis. Zie ook vakantieduur en lange vakantie.

korte vakantie

Een vakantie met maximaal drie overnachtingen buitenshuis.

kuuroord

Een kuuroord is een plaats waar mensen met een zwakke gezondheid naar toe gaan om hun gezondheid te verbeteren. Voorbeelden van kuuroorden zijn Davos in Zwitserland, Vichy in Frankrijk en Spa in België.

kwelders

Kleigebieden aan de rand van de Waddenzee, die bijna nooit meer onder water staan en die daardoor begroeid zijn.

Terug naar de Index

- L -

Ontwikkelingslanden die door de lage lonen steeds meer industrie krijgen.

lange vakantie

Een lange vakantie is een vakantie met vier of meer overnachtingen buitenshuis. Zie ook: vakantieduur en korte vakantie.

lange vakantie

Een vakantie met vier of meer (aaneengesloten) overnachtingen buitenshuis.

langlaufen

Langlaufen is een vorm van skiën waarbij niet van min of meer steile hellingen wordt afgegleden, maar waarbij de langlaufer zichzelf met behulp van skistokken in de sneeuw voortbeweegt. De langlaufer volgt meestal een speciaal uitgezet pad, de lauper. In de Alpen vind je de langlaufer vooral in de bosgebieden.

lawines

Lawines zijn grote massa's sneeuw die met grote snelheid langs berghellingen naar beneden storten. In hun val kunnen ze grote schade aanrichten doordat ze bomen, huizen en ook mensen meesleuren. Bij het zoeken naar mensen na lawines worden vaak St. Bernardhonden ingezet, omdat deze dieren goed instaat zijn te ruiken waar mensen zich onder de sneeuw bevinden.

lawines

Een grote hoeveelheid sneeuw en ander materiaal dat in de bergen plotseling naar beneden kan komen.

levensonderhoud

Onder levensonderhoud verstaan we het in-stand-houden van het leven en wat nodig is om jezelf in leven te houden. Hierbij wordt gedacht aan het (kunnen) kopen van voedsel, kleding en onderdak en het gebruik maken van deze middelen.

lijndienst

Vervoermiddel met een vaste dienstregeling.

lijndienstvlucht

Een lijndienstvlucht is een vlucht met een vast dienstschema naar een bepaalde bestemming. De vlucht gaat ook door als er weinig passagiers zijn. Deze vluchten kunnen dagelijks, wekelijks of maandelijks zijn.

lijndienstvlucht

Een vlucht met een vast dienstschema naar een bepaalde bestemming en die ook doorgaat bij weinig passagiers. Deze vluchten kunnen dagelijks, wekelijks of maandelijks zijn.

lira

De lira is in Turkije de nationale munteenheid. In het buitenland spreekt men wel over het Turkse pond. In 1997 komt deze munt overeen met ongeveer 2 cent per 100 lira.

Luis

Luis is de naam van de orkaan die op 6 september 1995 het eiland Sint-Maarten voor een groot deel verwoestte. De schade op dit eiland, dat zijn inkomsten bijna volledig uit het toerisme haalt, bedroeg ruim een miljard gulden. Helaas als er zoveel verwoest is komen er geen toeristen meer, dus vallen de inkomsten weg. Zie ook: hurricane.

Terug naar de Index

- M -

Grote hoeveelheden modder die langs de berghelling naar beneden glijden.

massatoerisme

Massatoerisme is het op vakantie gaan van grote aantallen mensen uit alle lagen van de bevolking. Zie ook: elitetoerisme.

massatoerisme

1. Een grote groep toeristen die in dezelfde maanden naar de dezelfde bestemmingen gaat. 2. De grote drukte van toeristen in vakantiegebieden.

Middellandse Zeeklimaat

Klimaat met een warme, droge zomer en een zachte, natte winter.

milieu

Onder milieu verstaan we het geheel van atmosfeer, bodem, water en geluiden die van invloed zijn op het welzijn van plant, dier en mens. Zie ook: milieugevolgen

milieugevolgen

Voor het kunnen ontvangen van toeristen zijn veel voorzieningen nodig. De aanleg van wegen, skihellingen en hotels gaat ten koste van oppervlakte natuur. Ook het extra drinkwater dat voor de toeristen nodig is kan leiden tot verdroging van de natuur. Bovendien kunnen veel toeristen de rust in de natuur verstoren. Zie ook: milieu

minfactoren

Kenmerken van een gebied die mensen afstoten.

mobiliteit

Beweeglijkheid of het gemak waarmee iemand zich verplaatst.

moesson

Een wind die een half jaar uit de ene richting waait en dan een half jaar uit de andere richting.

moesson

Het woord moesson komt uit het Arabisch en betekent 'jaargetijde'. Niet zoals in Nederland een jaargetijde van ongeveer drie maanden, maar voor een periode van een half jaar. Men onderscheidt de natte en de droge moesson, dus een droog halfjaar en een nat halfjaar. Dit is afhankelijk van de windrichting. In Indonesië is de oostmoesson droog en de westmoesson nat.

moskee

Een moskee is een gebedsruimte voor de vele moslims (=aanhangers van de Islam). Door hun vorm en vaak uiterlijke rijkdom zijn ze voor veel westerse toeristen een belangrijke trekpleister. (attractiekenmerk). Een bekende moskee is de Aya Sophia in Istanbul. Zie ook: Istanbul.

mui

De langgerekte strook water tussen twee zandbanken. Er wordt ook wel eenl langgerekt meertje mee bedoeld tussen twee duinen.

multiplier

De multiplier is de factor die aangeeft met hoeveel elke gulden kan worden vermenigvuldigd in het toerisme. De multiplier geeft het economisch effect aan van het toerisme. We noemen dit ook wel het economisch sneeuwbaleffect.

multiplier

Factor die aangeeft met hoeveel elke in het toerisme verdiende gulden kan worden vermenigvuldigd.

museumjaarkaart

Een museumjaarkaart is een entreebewijs voor bijna alle musea in Nederland. Voor een gunstige prijs kun je tijdens je cultuurvakantie haast gratis naar dat museum wat je maar wilt. Niet alleen ouderwetse schilderijen, maar ook naar het spoorwegmuseum of naar de Hortus Botanicus in Haren (Gr.) of een oorlogsmuseum.

Terug naar de Index

- N -

Het N.A.P. is de afkorting voor het begrip Normaal Amsterdams Peil. Het N.A.P. is de gemiddelde vloedhoogte in het IJ bij Amsterdam voor de afsluiting van de Zuiderzee.

natuurattracties

Natuurattracties zijn de natuurlijke eigenschappen van een vakantiegebied. Voorbeelden van natuurattracties zijn klimaat, vegetatie, landschap en reliëf.

natuurattracties

De natuurlijke eigenschappen van een vakantiegebied: klimaat, natuurlandschap.

natuurlandschap

Een natuurlandschap is een landschap zoals dat door de natuur is gevormd. Dit landschap bestaat nog geheel uit natuurlijke elementen: heuvels en bergen, rivieren en zeeen, bossen en steppen, etc. De mens heeft er nog niet of nauwelijks zijn invloed laten gelden.

natuurvakantie

Een natuurvakantie is een vakantie waarin de toeristen vooral de natuur in het bestemmings- gebied centraal stellen.

NBT

Zie: Nederlands Bureau voor Toerisme

Nederlands Bureau voor Toerisme

Het Nederlands Bureau voor Toerisme (NBT) is een organisatie die probeert buitenlandse toeristen naar Nederland te trekken. Het NBT doet o.a. door reclame te maken in het buitenland. Andere landen doen dit ook in Nederland. Bekende voorbeelden zijn het Spaans en het Turks Verkeersbureau. Die zijn vaak gevestigd in Amsterdam.

Terug naar de Index

- O -

Landen die niet voldoende bestaansmiddelen hebben.

oostbloklanden

De Oostbloklanden zijn die landen die na de Tweede Wereldoorlog door de voormalige Sowjet Unie in een Oosteuropees verdedigingsblok gedwongen werden. Dit verdedigingsblok was het Warschau-pact en werd door de Oosteuropese regeringsleiders beschouwd als de tegenhanger van de NAVO. Zie ook: IJzeren Gordijn.

openluchtrecreatie

Openluchtrecreatie is een vorm van recreatie die in de buitenlucht plaatsvindt.

Oriënt-Express

De Oriënt-Express was een chique trein die in vier (=4) dagen van Calais naar Istanbul reisde. Vooral voor de elitetoeristen.

overcapaciteit

Overcapaciteit wil zeggen dat er vaak zoveel hotels en appartementen worden gebouwd dat er meer kamers zijn dan door de toeristen gehuurd kunnen worden. De prijzen zullen dan dalen en winsten zullen afnemen. Projectontwikkelaars willen deze gevolgen nog wel eens over het hoofd zien.

Terug naar de Index

- P -

Een pakketreis is een combinatie van reis en overnachtingen in een prijs. Voor de toerist is dat meestal handig en voordelig.

pakketreis

1. Een combinatie van reis en overnachting in een prijs. 2. Een volledig georganiseerde reis.

Pamukkale

In West-Turkije, bij de plaats Pamukkale, zijn schitterend witte kalkterrassen. Het kalk van die terrassen is afgezet door warm bronwater waarin veel kalk is opgelost. Dit bronwater wordt ook gebruikt in kuurooorden met gezondheids- baden.

Papoea's

Papoea's vormen een bevolkingsgroep op Irian Jaya, voormalig Nieuw Guinea. In de binnenlanden van dit reusachtige eiland in het oosten van Indonesië, leven stammen waarvan de mannen peniskokers dragen. De vrees van cultuurminnaars is dat het huidige toerisme de Papoea's zal vervreemden van hun eigen cultuur.

passaat

Een wind die altijd in de richting van de evenaar waait. Op veel plaatsen van Midden-Amerika komt deze wind uit het noordoosten: de Noordoost-Passaat.

passaat

Een passaat is een wind die bijna steeds uit dezelfde richting waait. Veelal vanuit sub-tropische hoge drukgebieden naar zg. stiltegordels rondom de evenaar. In de Caribean vooral de noordoostpassaat.

passief toerisme

Toerisme waarbij de toerist tijdens de vakantie geen actieviteiten onderneemt, maar vooral voor rust op vakantie gaat.

pendelbus

Een pendelbus is een bus die je naar je vakantieplek brengt en ook weer ophaalt. Een voordeel is de lage prijs. Een nadeel is dat zo'n busreis wel heel erg lang kan duren.

plantage

Een groot landbouwbedrijf, meestal in de tropen, waarop niet meer dan één product verbouwd wordt. Dat product wordt vaak naar andere landen uitgevoerd.

plusfactoren

Kenmerken van een gebied die mensen aantrekken.

polders

Stukken grond waar een dijk omheen ligt. Door die dijk kunnen de mensen het gebied droog houden.

postkoets

Een postkoets was in vroeger tijden een reiswagen in geregelde dienst voor het vervoeren van passagiers. Dit transport middel kan eigenlijk alleen in verband worden gebracht met elitetoerisme. (Het woord 'post' heeft hier de betekenis van vast plaats waar van paarden werd gewisseld. 'Post' heeft hier dus niets met brievenpost te maken.)

Prambanan

De Prambanan is een hindoeïstische tempel op Java in de buurt van de stad Yogyakarta. Nadat deze tempel in ernstig verval was geraakt door de opkomst van de islam, is deze tempel onlangs gerestaureerd. Deze tempel, evenals de Borobudur wordt door veel cultuurtoeristen bezocht. Zie ook: Borobudur.

prielen

Kleine, omdiepe stroompjes (in de Waddenzee) waarin het zeewater heel rustig beweegt.

projectontwikkelaars

Projectontwikkelaars zijn mensen die voor relatief weinig geld een stuk grond kopen en daarop grote en dure hotels laten bouwen. Bij een eventuele verkoop maken ze dan grote winsten. Vaak gokken ze er op dat ze die grote winsten vanzelf wel halen als de belangstelling van toeristen voor hun gebied toeneemt. We noemen zulke mensen ook wel speculanten.

Terug naar de Index

- Q -

- R -

Recreatie is besteding van vrije tijd voor plezier en ontspanning.

recreatie

Besteding van vrije tijd voor plezier en ontspanning.

recreatie

Een ander woord voor vrijetijdsbesteding (dus alles wat je in je vrije tijd doet).

recreatiedruk

De mogelijke schade door de aanwezigheid van recreanten.

regenrivier

Een rivier die zijn water ontvangt uit regenbuien.

reisbalans

Reisbalans is een balans die de ontvangsten van het inkomend toerisme vergelijkt met de uitgaven van het uitgaand toerisme. De opbrengst kan voor een land of gebied positief of negatief zijn.

reisbalans

Balans die de ontvangsten van het inkomende toerisme vergelijkt met de uitgaand toerisme. De opbrengst kan voor een land of gebied positief of negatief zijn.

reisbureau

Een reisbureau is een organisatie die voor vakantiegangers reis, verblijf en programma wil organiseren naar en op een vakantiebestemming. Voor verre reizen naar bijvoorbeeld Spanje en Griekenland regelen de reisbureaus meestal reis en verblijf. Dichterbij, bijvoorbeeld Duitsland, wordt alleen het verblijf geregeld.

reisbureau

Een winkel waar men reizen verkoopt.

reisgids

Een reisgids is een folder van een reisorganisatie waarin vakanties te koop worden aangeboden. Reisgidsen proberen meestal de mooiste plekken van een vakantiebestemming te tonen en laten de accomodaties zien waar men vakantie kan houden. Vaak staan ook aanbiedingen van reizen in de reisgids vermeld. Met een reisgids wil een reisbureau zoveel mogelijk klanten trekken.

reisverkeersbalans

Het verschil tussen inkomend en uitgaand toerisme van een land, uitgedrukt in aantallen guldens.

relatieve afstand

1. De tijd die nodig is om de afstand tussen twee plaatsen af te leggen. 2. Afstand in tijd gemeten. 3. De moeite die men moet doen en de tijd die nodig is om de werkelijk afstand tussen twee plaatsen af te leggen.

relatieve afstand

Relatieve afstand is afstand gemeten in tijd.

Romeinen

Turkije werd in het verleden vele malen over- heerst door vreemde mogendheden, zoals de Romeinen (uit Italie) en de Grieken. Deze bezetters lieten in hun tijd vele cultuur- schatten na die nu nog interessant zijn voor de toeristen.

ruimtelijke ongelijkheid

Alle verschillen die er bestaan tussen twee gebieden.

ruimtelijke ordening

De plannen (en de beslissing) die de overheid maakt om de ruimte in te richten, bijvoorbeeld waar komen nieuwe sportvelden, waar worden huizen gebouwd.

rustvakantie

Een rustvakantie is een vakantie met de nadruk op uitrusten en luieren.

rustvakantie

Vakantie met de nadruk op uitrusten en luieren.

Terug naar de Index

- S -

San Marino is binnen het grondgebied van Italië een zelfstandige en onafhankelijke republiek. Het staatje heeft een totale oppervlakte van 60 km². Er wonen zo'n 20 000 mensen. De belangrijkste bron van inkomsten is toerisme. Dit landje ligt aan de noordkant van de Apennijnen, ongeveer ter hoogte van de stad Rimini.

savanne klimaat

Tropisch klimaat met een droge en een natte tijd.

schaalvergroting

Bedrijven (maar ook vissersschepen) worden groter gemaakt, zodat ze meer kunnen produceren tegen een lagere prijs.

schollen

De aardkorst is verdeeld in een aantal brokken die allemaal in een eigen richting bewegen.

seizoensverlenging

Seizoensverlenging wil zeggen dat geprobeerd wordt buiten het hoogseizoen ook toeristen te trekken. Als in het voor- en naseizoen ook toeristen komen dan zijn er langer inkomsten door het toerisme.

seizoensverlenging

1. Het proberen ook buiten het hoogseizoen toeristen te trekken. 2. Her gebruik maken van toeristische voorzieningen buiten het hoogseizoen.

seizoenswerkloosheid

Werkloosheid die optreedt doordat er tijdelijk geen werk meer is. Je ziet dit bijvoorbeeld bij ijsverkopers in de winter.

slikken

Ondiepe stukken van de Waddenzee, die uit klei bestaan.

Slufter (op Texel)

Een geul waar de zee bij vloed diep het land binnendringt. Een gebied tussen de duinen komt dan tijdelijk onder water te staan.

sneeuwgrens

De lijn in de bergen waar de sneeuw begint. De temperatuur is hier ongeveer 0 graden C.

speciale attracties

Speciale attracties zijn attracties die speciaal zijn gemaakt om toeristen te trekken en te amuseren. Bijvoorbeeld pretparken en evenementen: Disneyland in Parijs, de Olympische Spelen of popconcert. Zie ook dagrecreatie.

speciale attracties

Attracties die speciaal zijn gemaakt om toeristen te trekken en te amuseren (bijvoorbeeld pretparken en evenementen).

sport- en actievakantie

Een sport- en actievakantie is een vakantie met de nadruk op actief zijn en presteren. Bijvoorbeeld bergbeklimmen, fietsen en kanovaren.

sport- en actievakantie

Vakantie met de nadruk op actief zijn en presteren (bijvoorbeeld bergklimmen, fietsen, kanovaren).

steppeklimaat

Klimaat met een korte natte tijd en een lange droge tijd.

stormvloedkering

Een van de grootste onderdelen van de Deltawerken is de Oosterscheldestormvloedkering. Dit onderdeel werd na vele jaren van touwtrekken tussen het Ministerie van Verkeer en Waterstaat enerzijds en diverse milieubewegingen anderzijds in de huidige vorm gerealiseerd. Aanvankelijk zou de Oosterschelde, net als de andere zeearmen worden afgesloten door een dam. De stormvloedkering sluit alleen dan de Oosterschelde van de zee af als hoog water gevaar oplevert voor de veiligheid van Zeeland. Zie ook: deltawerken.

strandvakantie

Een strandvakantie is een vakantie waarin toeristen vooral op zoek zijn naar zon, zee en strand.

streekplan

Het plan dat de provincie maakt over de toekomstige ontwikkeling van een gebied.

stroomgebied

Een gebied (vooral land) dat al het overtollige water aan een rivier levert. Via deze ene rivier komt het water in zee.

stuwingsneerslag

Neerslag die ontstaat als de lucht tegen de bergen omhoog geduwd wordt en daarbij afkoelt.

stuwmeren

Stuwmeren ontstaan meestal doordat de mens in een rivier en tussen twee berghellingen een dam (=stuwdam) bouwt om het water van de rivier tegen te houden. Achter die dam ontstaat dan een meer. Zo'n meer is vaak erg geschikt als watersportgebied. De plaatselijke overheid stimuleert dan de ontwikkeling van accomodaties voor toeristen, zoals campings, hotels en haventjes voor zeilboten en jachten. De primaire doelstellingen van een stuwmeer zijn het opwekken van elektriciteit en/of irrigatie.

Sulawesi

Sulawesi (=Celebes) is een van de eilanden van Indonesië. In de binnenlanden van dit karakteristiek gevormde eiland leven de Toradja's.

Terug naar de Index

- T -

De Tanah Lot is een tempel en heilige plaats voor de Balinezen. Deze tempel wordt bedreigd door projectontwikkelaars die rondom de Tanah Lot een complex met voozieningen als hotels, zwembaden en golfbanen voor de toeristen willen aanleggen. Zie ook: culturele draagkracht.

Tirol

Tirol is in Oostenrijk een provincie, maar een deel van Tirol ligt ook nog in Italië. Af en toe steekt hier een nationalistische vorm van vrijheidsstrijd de kop op en willen de bewoners van vooral het Italiaanse deel een zelfstandige staat Tirol vormen. Het gebied is door zijn ligging in de Alpen uitermate geschikt voor wintersport.

toerisme

Toerisme is een vorm van recreatie gericht op het reizen en verblijven buiten de eigen woonomgeving.

toerisme

Vorm van recratie gericht op het reizen en verblijven buiten de eigen woonomgeving. (behalve familie bezoek)

toerisme

Vrijetijdsbesteding in een ander gebied (behalve familiebezoek).

toeristenbalans

Een toeristenbalans is een balans die het aantal inkomende toeristen vergelijkt met het aantal uitgaande toeristen. De toeristenbalans kan voor een land of een gebied positief of negatief zijn.

toeristenbalans

1. Een overzicht waarin staat hoeveel geld een land aan buitenlandse toeristen verdient en hoeveel de eigen bevolking in het buitenland uitgeeft. Als er meer geld wordt verdient dan er wordt uitgegeven, is de toeristenbalans positief. Anders is de balans negatief. (kan ook voor een regio bekeken worden) 2. Het verschil tussen inkomend en uitgaand toerisme van een land, uitgedrukt in aantallen toeristen.

toeristisch product

Het toeristisch product is datgene wat het bestemmingsgebied te bieden heeft. Dit product bestaat uit de attracties (natuur, cultuur en speciale attracties) en de voorzieningen (hotels, wegen, etc.).

toeristisch product

Dat wat het bestemmingsgebied te bieden heeft. Het toeristisch product bestaat uit attracties (natuur, cultuur en speciale attracties) en de voorzieningen (zoals hotels en wegen).

toeristische complementariteit

Het elkaar aanvullen van klimaat, landschap, en cultuur, waardoor een gebied toeristisch aantrekkelijk is.

toeristische infrastructuur

Alle voorzieningen die nodig zijn om ergens te komen en te verblijven.

toeristische voorzieningen

Alle gebouwen en andere dingen die speciaal voor toeristen zijn gemaakt. (Bijvoorbeeld: restaurants, VVV-kantoren, zwembaden, sportgelegenheden en winkels.)

toeroperator

Een persoon of instelling die reizen samenstelt en organiseert.

Toradja's

De Toradja's leven in de binnenlanden van Sulawesi. Opvallend is hun traditionele en karakteristieke huizenbouw. Indrukwekkend zijn hun begrafenisceremonieën met voorouderverering. Voor toeristen een attractie van de eerste orde. Zo'n begrafenis is erg kostbaar en erg langdurig. De overledene staat soms maanden gebalsemd boven de grond. Geslachte buffels begeleiden de gestorvene naar de hemel. Vaak worden ze begraven in een rotswand, waar aangeklede poppen, tau-tau wachters, hen bewaken.

touringcar

Een touringcar is een luxe bus die toeristen van hun woonplaats naar hun vakantiebestemming brengt.

transfer

Vervoer van de plaats van aankomst naar de plaats waar het onderdak is.

tropen

De aarde is verdeeld in verschillende klimaatgordels. Een van die klimaten is het tropisch klimaat. Dit klimaat komt voor rond de evenaar. Kenmerkend voor dit klimaat is de gelijkmatige hoge gemiddelde temperatuur van ruim 25 graden Celsius. Ook de grote hoeveelheden neerslag zijn opmerkelijk. Deze beide kenmerken zijn verantwoordelijk voor een zeer karakteristieke plantengroei in de tropen: het tropisch regenwoud. Volgens Köppen: A-klimaat. Voor veel toeristen is dit klimaat en de vegetatie een natuurattractie. Dit klimaat komt o.a. voor in Indonesië en het Caribisch gebied.

tropisch regenwoudklimaat

Klimaat rond de evenaar waar de temperatuur altijd hoog is en het hele jaar veel regen valt.

Turkije

Turkije is een groot islamitisch land op de grens van twee werelddelen. Het kleinste deel, Thracië, ligt in het westen van Turkije en in Europa. Het grootste deel, Anatolië, ligt in Azië. Turkije is rijk aan attractiekenmerken, zoals zon, zee en strand, maar ook aan cultuur- en natuurattracties. Voor de Nederlanders behoort Turkije tot de in opkomst zijnde populaire vakantielanden. In Turkije belijdt 99% van de bevolking de Islam. Turkije is 19 X zo groot als Nederland en heeft 58.000.000 inwoners. Het BNP bedraagt 185 miljard gulden.

tyfoon (hurricane)

Zware storm in Midden-Amerika.

Terug naar de Index

- U -

Onder uitgaand toerisme wordt bijvoorbeeld verstaan de vakantie van Nederlanders in het buitenland. Het kan dus ook betekenen dat een Canadees niet in Canada op vakantie gaat, maar in Turkije, Nederland of Australië. Zie ook 'inkomend toerisme'.

uitgaand toerisme

1.Toeristen die uit een gebied weggaan. De vertrekkende toeristen geven in een ander gebied geld uit. (bijvoordbeeld vakantie van Nederlanders in het buitenland) 2. Het aantal toeristen dat uit een land naar het buitenland gaat.

uitvoer

Producten en diensten die naar een ander land verkocht worden.

urbanisatie

(=verstedelijking) komt in ontwikkelingslanden veel voor doordat grote groepen mensen van het platteland naar de stad verhuizen.

Terug naar de Index

- V -

Vakantie is een verblijf buiten de woonomgeving voor ontspanning of plezier met minstens een (1) overnachting buitenshuis.

vakantie

1. Een verblijf buiten de eigen woonomgeving voor ontspanning of plezier met minstens één overnachting buitenshuis. 2. Recreatie waarbij je minstens vier nachten buiten de eigen woonplaats verblijft.

vakantiedeelname

Zie vakantieparticipatie

vakantieduur

Onder vakantieduur wordt verstaan de lengte van de vakantie uitgedrukt in het aantal dagen. Zie ook korte en lange vakantie.

vakantieduur

De lengte van de vakantie, uitgedrukt in het aantal dagen.

vakantiegebied

Een vakantiegebied is een gebied of regio wat voor mensen die op vakantie gaan blijkbaar erg veel plusfactoren heeft en daardoor zeer in trek is bij vakantiegangers. Zie ook: vakantieland.

vakantie-intensiteit

Vakantie-intensiteit is het aantal keren dat een vakantieganger in een bepaald jaar met vakantie gaat.

vakantie-intensiteit

Het aantal keren dat een vakantieganger in een bepaald jaar met vakantie gaat.

vakantieland

Een vakantieland is een land wat voor mensen die op vakantie gaan blijkbaar erg veel plusfactoren heeft en daardoor zeer in trek is bij vakantiegangers. Zie ook: vakantiegebied.

vakantieparticipatie

Vakantieparticipatie geeft aan het percentage van de bevolking van een land dat minstens één keer per jaar met vakantie gaat.

vakantieparticipatie

Het percentage van de bevolking van een land dat minstens één keer per jaar met vakantie gaat.

vakantiespreiding

Vakantiespreiding is het bevorderen dat in de verschillende delen van een land de mensen in een andere periode op vakantie gaan. Het voorkomt dat er teveel mensen tegelijk met vakantie gaan.

vakantiespreiding

1. Het bevorderen dat in verschillende delen van het land de mensen in een andere periode op vakantie gaan. Voorkomt dat er te veel mensen tegelijk met vakantie gaan. 2. Spreiding van het aantal vakantiegangers over de tijd en in de ruimte.

vakantiestromen

Onder vakantiestromen verstaat men de verplaatsing van toeristen van hun eigen woonplaats (land) naar hun vakantiegebied (vakantieland).

vakantiestromen

De verplaatsing van toeristen van hun eigen woonplaats (land) naar hun vakantiegebied (vakantieland).

vakantietoerisme

Vakantietoerisme is een vorm van toerisme waarbij minimaal een nacht niet thuis wordt geslapen. Er wordt gebruik gemaakt van een speciale slaapplaats voor toeristen. Zie ook 'toerisme'.

vakantietoerisme

Toerisme waarbij minimaal een nacht niet thuis wordt geslapen en gebruik wordt gemaakt van een speciale slaapplaats voor toeristen.

verblijfsrecreatie

Vakanties en korte vakanties samen. Bij deze vormen van toerisme wordt ergens anders overnacht.

vervoermiddelen

Bij vervoermiddelen gaat het om de voertuigen waarmee men zich verplaatst om op de plaats van bestemming te komen. Van alle vervoermiddelen wordt door de Nederlanders de auto het meest gebruikt, nl. 62%.

verwering

Het kapot maken van gesteente door de natuur. Dit gebeurt onder andere door vorst, door uitzetten en krimpen (in de zon) en door planten.

vijfjarenplan

Een plan dat de regering opstelt (vaak in ontwikkelingslanden) en waarin ze voor de komende vijf jaren voorschrijft hoeveel er geproduceerd moet worden.

vliegvakantie

Een vliegvakantie is een vakantie waarbij de vakantiegangers met een vliegtuig naar de plaats van bestemming (vakantieplek) reizen. Een vliegvakantie gaat met een lijndienstvlucht of een chartervlucht.

voorzieningen

Onder voorzieningen wordt verstaan alles wat het genieten van attracties mogelijk maakt. Bijvoorbeeld: wegen, hotels, campings, restaurants. Zie ook 'accomodaties'.

voorzieningen

Alles dat het genieten van attracties mogelijk maakt (bijvoorbeeld wegen, hotels, campings, restaurants).

vrij besteedbaar inkomen

Het vrij besteedbaar inkomen is dat inkomen dat overblijft (rest) na aftrek van levensonderhoud en belastingen. Voor de Nederlanders is het vrij besteedbaar inkomen de laatste jaren sterk gestegen. Omstreeks de 1900 was het vrij besteedbare bedrag gemiddeld ongeveer 5% van het inkomen. In 1970 was dit 20%, nu varieert het vrij besteedbaar inkomen tussen de 30 en 50%.

vrije tijd

Vrije tijd is die tijd die vrij te besteden heeft. Men heeft dan dus geen verplichtingen aan werkgever, zaak of school. Zie ook: arbeidstijd.

vrije tijd

Vrij te besteden tijd.

vulkaan

Berg opgebouwd uit lava en as.

vulkanisme

Verschijnselen aan het aardoppervlak waarbij het inwendig vuur merkbaar wordt. Voor veel toeristen is vulkanisme een reden om naar een bepaald gebied te gaan. Hierbij kan gedacht worden aan warmwaterbronnen met zwaveldampen die geneeskrachige werking zouden hebben. Ook de imposante verschijnselen (uitbarstingen, geysers, etc.) van het vulkanisme trekken veel toeristen. Bovendien kent de natuur in vulkanische gebieden veel bijzondere kenmerken.

Terug naar de Index

- W -

De Nederlandse waddeneilanden zijn van west naar oost: Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog en Rottemeroog. Duitse waddeneilanden zijn o.a. Borkum, Spiekeroog en Sylt.

waddengebied

Het Nederlandse waddengebied maakt deel uit van een veel groter waddengebied in Europa. Het gebied strekt zich uit van Den Helder in het westen tot voorbij Esbjerg (Denemarken) in het noorden. Voor toeristen zijn de natuurelementen de belangrijkste atractiekenmerken.

wantij

Het ondiepe gedeelte achter de eilanden waar twee vloedstromen elkaar ontmoeten.

waterscheiding

De grens tussen twee stroomgebieden. Meestal bestaat de waterscheiding uit een rij bergen of heuvels.

WDZ-dagen

WDZ-dagen zijn die dagen die voor de tijd van het jaar warm (W), droog (D) en zonnig (Z) zijn. Als je het aantal WDZ-dagen weet kun je een zomer goed of slecht noemen. Om het weer in verschillende zomers met elkaar te kunnen vergelijken, wordt voor de zomerperiode (1 mei -30 september) het aantal WDZ-dagen bijelkaar opgeteld. Normaal in Nederland is 21-30 WDZ-dagen. Zeer slecht is < 10 WDZ-dagen en zeer goed is > 50.

weer

Weer is de toestand van de dampkring op een bepaalde plaats en op een bepaalde tijd. Kenmerken van het weer zijn temperatuur, wind en neerslag.

weer

De toestand van de lucht op een bepaalde plaats en op een bepaald moment.

welvaart

Onder welvaart wordt verstaan de mate waarin men in staat is de primaire levensbehoeften zoals voeding, kleding en onderdak te verwerven en te houden. Bij toenemende welvaart zal men vaker op vakantie kunnen gaan.

welzijn

Onder welzijn wordt verstaan dat men behalve dat men voldoende welvaart heeft ook plezierig kan wonen en gelukkig kan leven.

werkgelegenheid

Werkgelegenheid is de mogelijkheid om te kunnen werken, om door werken aan de kost te komen. Ook het geheel van mogelijkheden (in een land, een streek of een bedrijfstak) om arbeidskrachten te werk te stellen. Zie ook: directe en indirecte werkgelegenheid.

wetlands

Wetlands zijn waardevolle natuurgebieden waar water een belangrijke, soms zelfs overheersende, rol speelt. Het waddengebied behoort tot een van de grootste wetlands van Europa.

Terug naar de Index

- X -

- Y -

- Z -

Diepe delen van de zee, meestal tussen twee eilanden.

Zeeland

Zeeland is de meest zuid-westelijke provincie van Nederland. De provincie heeft een oppervlakte van 3017 km² en ± 365 000 inwoners. De hoofdstad is Middelburg. Het BRP is Dfl. 1,5 miljard en per hoofd Dfl. 38 000. Een belangrijke attractie is het bezoekerscentrum 'Neeltje Jans' dat laat zien hoe mooi de 'Deltawerken' zijn.

zeereep

De eerste rij duinen, meteen naast het strand.

zelfvoorzienend

Mensen die in alle opzichten voor hun eigen producten zorgen. Er is dus geen handel met andere gebieden. Als deze mensen aan landbouw doen, wordt dat zelfvoorzienende landbouw genoemd.

zure regen

Neerslag (in droge vorm of als regen) die veel zure stoffen bevat. Die zure stoffen zijn onder andere afkomstig uit uitlaatgassen en mest (zwavel, stikstof en ammoniak).

Terug naar de Index