Zowel de Grevelingen als de Oosterschelde zijn zeearmen van de Schelde-Rijn delta. Door ingrepen van de mens door de eeuwen heen, maar vooral door de verschillende waterwerken die gezamenlijk de deltawerken worden genoemd, is hier een uniek natuurgebied ontstaan. Dijken werden versterkt met stortsteen en basaltblokken, hierdoor is een gunstige leefomgeving ontstaan voor een enorme diversiteit aan onderwaterleven. De harde ondergrond biedt een hechtplaats voor veel planten en dieren, en in de ruimtes tussen de stenen kunnen kleine visjes en ongewervelden een schuilplaats vinden. Deze omgeving is ook voor veel dieren ook erg geschikt om zich voort te planten. Er zijn zelfs dieren die speciaal vanuit de Noordzee naar de Zeeuwse delta komen om zich daar voort te planten.

De Grevelingen
De Grevelingen is door de Grevelingendam afgesloten van aanvoer van zoetwater en door de Brouwersdam van de open zee. Wel wordt er door, een later gebouwde, spuisluis vers zeewater ingelaten. De laatste jaren zelfs weer het hele jaar door zodat de Grevelingen, nadat het lange tijd vrij brak is geweest, nu weer behoorlijk zout is.

Het biologische leven van de Grevelingen is vanwege die schommelingen van het zoutgehalte erg onderhevig geweest aan veranderingen. Ook is het zicht beinvloed geweest door de verschillende zout concentraties, omdat de algengroei daar erg gevoelig voor is. Het zal nog wel even duren voordat het biologische evenwicht totaal is hersteld. Thans is de diversiteit erg groot, maar soorten die van de stroming afhankelijk zijn om aan voedsel te komen, zijn hier minder talrijk of minder groot als in de Oosterschelde. Toch vinden we hier talrijke soorten zakpijpen, zeeanemonen en diverse soorten vis zoals donderpadden botervisjes en grondeltjes.

Voordeel, voor duikers, van de Grevelingen is de zo goed als afwezigheid van stroming, zodat er 24 uur per dag kan worden gedoken. De meeste duikplaatsen bevinden zich daar, waar de, diepe geulen, die voor de afsluiting zijn ontstaan, dicht langs de dijken lopen. Op die plaatsen is, tegen verzakking van de dijken, veel stortsteen aanwezig, vaak tot grote diepten.

De Oosterschelde
De Oosterschelde is nog een echt getijdenwater waar het water nog vrij spel heeft. Dit maakt duiken een stuk gecompliceerder en nu moet een duik goed gepland worden. Op sommige plaatsen kan alleen maar tijdens laagwater worden gedoken. De stroming is ook goed voor een enorme aanvoer van plankton waardoor op sommige plaatsen het leven onder water werkelijk overweldigend is. In het westelijke gedeelte van de Oosterschelde dat het dichtst bij de Noordzee ligt is de kans het grootst dat je dieren tegenkomt die normaal alleen maar in de Noordzee zijn te vinden, zoals zeebaars, kabeljauw en planktonfilteraars zoals de dodemansduim.. Wel is hier in het algemeen de kans op slecht zicht en veel stroming het grootst. Op rustiger plaatsen met minder stroming treffen we vaak een zandbodem aan met platvissen en kokerwormen. Overal in de Oosterschelde en de laaste jaren ook weer in de Grevelingen vind je kreeften. Daarnaast kunnen we op bepaalde tijdstippen van het jaar de functie van kraamkamer van de Oosterschelde bewonderen. Bij de juiste temperatuur van het water komt eerst de snotolf om eieren af te zetten en te bewaken (10 graden) en vervolgens de sepia of zeekat om te paren en eieren te leggen (12 graden).

Ron Offermans