Maatschappijkritische, humoristische strips

Li'l Abner, Pogo en The Peanuts
De eerste strip die verscheen was Li'l Abner van Al Capp. In het begin was het een eenvoudige strip over een plattelandsfamilie, de Yokums genaamd, die in het gehucht Dogpatch in het Zuiden van Amerika woonden. Abner was een uit zijn krachten en uit zijn kleren gegroeide boerenzoon met een onschuldige, zeg maar oliedomme uitdrukking op zijn gezicht. Zijn favoriete bezigheid was het verorberen van bananen. Abner werd zonder ophouden achtervolgd door de huwelijksbeluste blondine Daisy Mae, die qua uiterlijk een kruising was tussen Marilyn Monroe en Mae West. Het was het publiek dan ook een raadsel waarom de boerenzoon zo volhardend het huwelijksbootje afhield. Onderdruk van de publieke opinie schoof hij op 15 november1952 eindelijk een glanzende ring om Daisy's ringvinger. In Amerika dweepte men met Capp als satiricus.

Vele dingen, namen en gebruiken die Al Capp in zijn strip introduceerde, werden door de mensen in het dagelijks leven overgenomen. Een aardig voorbeeld daarvan is Sadie Hawkins Day die Al Capp in 1946 in Dogpatch invoerde. Op de 15e november werden alle ongetrouwde mannen in Dogpatch vogelvrij verklaard. Zij moesten zich op een bepaalde plaats verzamelen en na het startschot kregen zij een kleine voorsprong op de ongehuwde vrouwen van het dorp.De vrouw die een man tegen de grond wist te werken, had haar toekomstige bruidegom in haar armen! Zij kon dan trouwen, het hoogst denkbare voor veel meisjes in het Amerika van de vijftiger jaren, als we Al Capp mogen geloven.

Een andere strip was Pogo van Walt Kelly, die het eerst verscheen in de New York Star in oktober 1948. Pogo is een  merkwaardig diertje dat samen met zo'n kleine 150 schilderachtige bijfiguren de moerassen van Okefenokee in Georgia bevolkt. leder dier heeft zijn eigen persoonlijk woordgebruik of dialekt en stuk voor stuk zijn ze bijzonder welbespraakt. Pogo is een satirische strip waarin Walt Kelly de belachelijkheid van de politiek en haar leiders aan de kaak stelt en waarin hij het moeras als plaats van handeling heeft gekozen omdat het in volstrekte tegenstelling staat tot de jungle van de grote stad waar mensen een steeds onleefbaarder samenleving creëren. De mens is van natuur vervreemd en verwoest die zelfs. Hij is het slachtoffer geworden van zijn maatschappelijke status. In het moeras van Okefenokee vinden we heel Amerika terug. Alle groeperingen, van extreem links tot extreem rechts, zijn er in een of ander dier vertegenwoordigd.

De derde maatschappij kritische strip is The Peanuts (Klein Grut) van Charles Monroe Schulz. De strip werd na zijn verschijning in 1950 in een rekord-tempo de grootste "money- maker" van de laatste 20 jaar. Het aantal kranten waarin het kleine grut wanhopig met zichzelf en met elkaar vecht, waarin zij hun ellende, frustraties, filosofieën en mijmeringen over de lezers mogen uitstrooien is hoog. Hoe kon een strip met kleine kinderen in de hoofdrol zo razend populair worden?

Er is, terecht, wel eens gewezen op de tijd van het ontstaan van de strip. Het was een tijd dat tekenaars èn publiek genoeg hadden van onoverwinnelijke helden. Het was de tijd van de koude oorlog, milieuverontreiniging, de onzekerheid in Amerika en de steeds toenemende roep om geestelijke hulp. Kortom, legio raakvlakken tussen Peanuts en de werkelijkheid. Charlie Brown, de eeuwige verliezer met zijn vele komplexen, linus met zijn dekenobsessie en zijn volwassen uitspraken. Alle bijbelcitaten of diepzinnige uitspraken legt Schuiz in de mond van Linus, die zwaar geterroriseerd wordt door zijn bazige zusje Lucy.
Schulz legt de kinderen vaak een psychiater-jargon, dus een volwassen taal in de mond. Charlie weet b.v. dat Snoopy "grasclaustrofobie" heeft. Dit soort taal in de mond van kinderen werkt uitermate komisch. Verder zijn er in de strip nog Schroeder, de maniakale pianovirtuoos, Peppermint Patty en Woodstock.

Snoopy is een ontstellende egoïst en herkent Charlie Brown alleen wanneer hem dat te pas komt. Toch is hij voor zijn eten afhankelijk van hem. Snoopy is melancholiek en wordt soms, tot etenstijd en niet langer, gekweld door levensproblemen. Zijn verwaandheid is echter zo overheersend dat hij de lasten al gauw weer aan kan. Je hebt een bepaalde inleesperiode nodig voor je op de hoogte bent van de eigenaardigheden van de Peanuts, maar daarna komt de herkenning en tevens de honger naar meer.
Samenstelling van het bronmateriaal voor de vaklokalen uitsluitend en alleen ten behoeve van de vak ckv-1 uit het algemeen deel  voor havo en atheneum en het vak ckv vmbo en de kunstvakken uit het profiel C&M. (CKV 2/3 en tehatex) en uit de onderbouw het vak beeldende vorming. Meewerken aan deze site? Opsturen via e-mail is voldoende. Bron Stripdossier. Rotterdam 1978.

Is er zonder uw toestemming en zonder bronvermelding gebruik gemaakt van uw teksten, afbeeldingen ed? Onze verontschuldigingen hierover. Laat het ons weten en wij geven een juiste bronvermelding of halen het materiaal van internet. Een financiele vergoeding kunnen wij helaas niet geven. In plaats hiervan geven we onder aan de pagina ruimte voor een eigen invulling of verwijzing naar internetpagina's.

21-07-2005