Community Geschiedenis Histoforum
Tabel 2
DE CANON EN DE KERNDOELEN ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS
§
Uitgangspunt is kerndoel 37 voor de
onderbouw voortgezet onderwijs:
De leerling
leert een kader van tien tijdvakken te gebruiken om gebeurtenissen,
ontwikkelingen en personen in hun tijd te plaatsen. De leerling leert
hierbij over kenmerkende aspecten van de volgende tijdvakken: … (tjidvakken
De Rooij).
§
Als ‘kenmerkende
aspecten’ zijn de items genomen die de commissie-De Rooij heeft
voorgesteld voor de onderbouw voortgezet onderwijs (rapport
Verleden, heden en toekomst,
pag. 170-175, kolom ‘basisvorming plus’).
§
Items die niet
onmiddellijk aan een kenmerkend aspect gekoppeld kunnen worden staan
rechts geparkeerd.
§
Daarbij is uitgegaan van de betekenis van
de items zoals omschreven in de toelichtingen van de canoncommissie.
|
Tijdvakken |
kenmerkende aspecten |
canon van toepassing |
canon niet van toepassing |
|
1
Tijd van jagers en boeren
Prehistorie en oude beschavingen |
1 De levenswijze van jagers–verzamelaars. |
|
- Hebban olla vogala
ca 1100
- Boekdrukkunst
Ca 1450 |
|
2 Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen. |
Hunebedden
ca. 3000 v. Chr. |
||
|
3 Het ontstaan van de eerste stedelijke samenlevingen. |
|
||
|
2
Tijd van Grieken en Romeinen
Klassieke Oudheid |
4 Burgerschap en wetenschappelijk denken in de Griekse
stadstaat. |
|
|
|
5 De verspreiding van Grieks-Romeinse cultuur en confrontatie
met Germaanse cultuur. |
Romeinse limes
47-ca 400 |
||
|
6 Het christendom in Romeinse Rijk: van verboden tot enig
toegestane godsdienst. |
|
||
|
3
Tijd van monniken en ridders
Vroege Middeleeuwen |
7 De verspreiding van het christendom in Europa. |
Willibrord
658-739 |
|
|
8 Ontstaan en verspreiding van de islam.
|
|
||
|
9 Hofstelsel en horigheid.
|
|
||
|
10 De verhouding tussen heer en vazal. |
Karel de Grote
742-814 |
||
|
4
Tijd van steden en staten
Hoge en late Middeleeuwen
|
11 De strijd tussen kerk en staat.
|
|
|
|
12 De opkomst van handel en ontstaan van steden. |
De Hanze
1356-ca 1450 |
||
|
13 De opkomst van de stedelijke burgerij en toenemende
zelfstandigheid van steden. |
Floris V
1254-1296 |
||
|
14 Het begin van staatsvorming en centralisatie. |
Karel V
1500-1558 |
|
tijdvakken |
kenmerkende aspecten |
canon van toepassing |
canon niet van toepassing |
|
5
Tijd van ontdekkers en hervormers
Renaissancetijd of
16e eeuw
|
15 Veranderend mens- en wereldbeeld in de Renaissance. |
Erasmus
1466?-1536 |
- De Beemster
1612
- Hugo de Groot
1583-1645
- De Statenbijbel
1637
- Spinoza
1632-1677
- Eise Eisinga
1744-1828
- Buitenhuizen
17e en 18e eeuw
|
|
16 Het begin van de Europese overzeese expansie. |
|
||
|
17 De Reformatie en de splitsing in de christelijke kerk. |
De Beeldenstorm
1566 |
||
|
18 De Opstand en het ontstaan van een onafhankelijke Nederlandse
staat. |
Willem van Oranje
1533-1584
De Republiek
1588-1795 |
||
|
6
Tijd van regenten en vorsten
Gouden Eeuw
17e eeuw
|
19 Ontstaan van het handelskapitalisme en begin van een
wereldeconomie. |
De VOC
1602-1799
Atlas Major van Blaeu
1662
Michiel de Ruyter
1607-1676 |
|
|
20 Burgerlijk bestuur en stedelijke cultuur in Nederland. |
De grachtengordel
1613-1662
Rembrandt
1606?-1669 |
||
|
21 Het streven van vorsten naar absolute macht. |
|
||
|
22 De wetenschappelijke revolutie.
|
|
||
|
7
Tijd van pruiken en revoluties
Eeuw van de Verlichting
18e eeuw
|
23 Het denken over staat en maatschappij in de Verlichting. |
|
|
|
24 Slavenarbeid op plantages en de opkomst van het abolitionisme. |
Slavernij
Ca 1637-1863 |
||
|
25 Het streven naar grondrechten en naar politieke invloed van
de burgerij in de Franse en Bataafse revolutie. |
De patriotten
1780-1795
Napoleon Bonaparte
1769-1821 |
|
tijdvakken |
kenmerkende aspecten |
canon van toepassing |
canon niet van toepassing |
|
8
Tijd van burgers en stoommachines
Industrialisatietijd
19e eeuw
|
26 De politiek-maatschappelijke stromingen nationalisme,
liberalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme. |
Aletta Jacobs
1854-1929 |
- Vincent van Gogh
1853-1890
- De Eerste Wereldoorlog
1914-1918
- De Stijl
1917-1931
- Willem Drees
1886-1988
- De watersnood
1-2-1953
- Haven Rotterdam
vanaf ca 1880
- Annie M.G. Schmidt
1911-1995
- Srebrenica
1995
- De gasbel
1959-2030? |
|
27 Ontstaan van een parlementair stelsel en de toename van
volksinvloed. |
Koning Willem I
1772-1843
De grondwet
1848 |
||
|
28 De industriële revolutie en de opkomst van
emancipatiebewegingen. |
De eerste spoorlijn
1839
Verzet tegen kinderarbeid
19e eeuw |
||
|
29 Het moderne imperialisme. |
Max Havelaar
1860 |
||
|
9
Tijd van de wereldoorlogen
eerste helft 20e eeuw
|
30 Het totalitaire karakter van het communistisch politiek
systeem. |
|
|
|
31 De economische wereldcrisis.
|
De crisisjaren
1929-1940 |
||
|
32 Het racistisch en totalitair karakter van het
nationaal-socialisme. |
|
||
|
33 De Duitse bezetting en de jodenvervolging. |
De Tweede Wereldoorlog
1940-1945
Anne Frank
1929-1945 |
||
|
10
Tijd van televisie en computer
tweede helft 20e eeuw
|
34 Nationalistische bewegingen in de koloniën en het streven
naar onafhankelijkheid. |
Indonesië
1945-1949
Suriname en de Nederlandse Antillen
vanaf 1945 |
|
|
35 De blokvorming tussen Oost en West en de Koude Oorlog. |
|
||
|
36 De Europese integratie.
|
Europa
vanaf 1945 |
||
|
37 Sociaal-culturele veranderingen en toenemende pluriformiteit
vanaf de jaren ’60. |
De televisie
Vanaf 1948
Veelkleurig Nederland
vanaf 1945 |
Met onderstaande zoekmachine kunt u zowel zoeken op het www als binnen deze site en Histoforum