Community Geschiedenis                                                                Histoforum

    Canon

Home

 

Lesmateriaal

Ict en geschiedenis

Nieuwsbrieven

Vaklokaal

Mailinglist

 

Tabel 2  DE CANON EN DE KERNDOELEN ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS

§  Uitgangspunt is kerndoel 37 voor de onderbouw voortgezet onderwijs: De leerling leert een kader van tien tijdvakken te gebruiken om gebeurtenissen, ontwikkelingen en personen in hun tijd te plaatsen. De leerling leert hierbij over kenmerkende aspecten van de volgende tijdvakken: … (tjidvakken De Rooij).

§  Als ‘kenmerkende aspecten’ zijn de items genomen die de commissie-De Rooij heeft voorgesteld voor de onderbouw voortgezet onderwijs (rapport Verleden, heden en toekomst, pag. 170-175, kolom ‘basisvorming plus’).

§  Items die niet onmiddellijk aan een kenmerkend aspect gekoppeld kunnen worden staan rechts geparkeerd. 

§  Daarbij is uitgegaan van de betekenis van de items zoals omschreven in de toelichtingen van de canoncommissie.

Tijdvakken

kenmerkende aspecten

canon van toepassing

canon niet van toepassing

1

Tijd van jagers en boeren

Prehistorie en oude beschavingen

1 De levenswijze van jagers–verzamelaars.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Hebban olla vogala

ca 1100

 

- Boekdrukkunst

Ca 1450

2 Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.

Hunebedden

ca. 3000 v. Chr.

3 Het ontstaan van de eerste stedelijke samenlevingen.

 

2

Tijd van Grieken en Romeinen

Klassieke Oudheid

4 Burgerschap en wetenschappelijk denken in de Griekse stadstaat.

 

5 De verspreiding van Grieks-Romeinse cultuur en confrontatie met Germaanse cultuur.

Romeinse limes

47-ca 400

6 Het christendom in Romeinse Rijk: van verboden tot enig toegestane godsdienst.

 

3

Tijd van monniken en ridders

Vroege Middeleeuwen

7 De verspreiding van het christendom in Europa.

Willibrord

658-739

8 Ontstaan en verspreiding van de islam.

 

 

9 Hofstelsel en horigheid.

 

 

10 De verhouding tussen heer en vazal.

Karel de Grote

742-814

4

Tijd van steden en staten

Hoge en late Middeleeuwen

 

11 De strijd tussen kerk en staat.

 

 

12 De opkomst van handel en ontstaan van steden.

De Hanze

1356-ca 1450

13 De opkomst van de stedelijke burgerij en toenemende zelfstandigheid van steden.

Floris V

1254-1296

14 Het begin van staatsvorming en centralisatie.

Karel V

1500-1558

 


 



tijdvakken

kenmerkende aspecten

canon van toepassing

canon niet van toepassing

5

Tijd van ontdekkers en hervormers

Renaissancetijd of

16e eeuw

 

15 Veranderend mens- en wereldbeeld in de Renaissance.

Erasmus

1466?-1536

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- De Beemster

1612

 

- Hugo de Groot

1583-1645

 

 

 

- De Statenbijbel

1637

 

- Spinoza

1632-1677

 

 

- Eise Eisinga

1744-1828

 

 

- Buitenhuizen

17e en 18e eeuw

 

 

 

 

16 Het begin van de Europese overzeese expansie.

 

17 De Reformatie en de splitsing in de christelijke kerk.

De Beeldenstorm

1566

18 De Opstand en het ontstaan van een onafhankelijke Nederlandse staat.

Willem van Oranje

1533-1584

 

De Republiek

1588-1795

6

Tijd van regenten en vorsten

Gouden Eeuw

17e eeuw

 

19 Ontstaan van het handelskapitalisme en begin van een wereldeconomie.

De VOC

1602-1799

 

Atlas Major van Blaeu

1662

 

Michiel de Ruyter

1607-1676

20 Burgerlijk bestuur en stedelijke cultuur in Nederland.

De grachtengordel

1613-1662

 

Rembrandt

1606?-1669

21 Het streven van vorsten naar absolute macht.

 

22 De wetenschappelijke revolutie.

 

 

7

Tijd van pruiken en revoluties 

Eeuw van de Verlichting 

18e eeuw

 

23 Het denken over staat en maatschappij in de Verlichting.

 

24 Slavenarbeid op plantages en de opkomst van het abolitionisme.

Slavernij

Ca 1637-1863

25 Het streven naar grondrechten en naar politieke invloed van de burgerij in de Franse en Bataafse revolutie.

De patriotten

1780-1795

 

Napoleon Bonaparte

1769-1821


 


tijdvakken

kenmerkende aspecten

canon van toepassing

canon niet van toepassing

8

Tijd van burgers en stoommachines

Industrialisatietijd

19e eeuw

 

26 De politiek-maatschappelijke stromingen nationalisme, liberalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme.

Aletta Jacobs

1854-1929

 

 

- Vincent van Gogh

1853-1890

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- De Eerste Wereldoorlog

1914-1918

 

- De Stijl

1917-1931

 

 

 

 

 

 

 

- Willem Drees

1886-1988

 

- De watersnood

1-2-1953

 

- Haven Rotterdam

vanaf ca 1880

 

- Annie M.G. Schmidt

1911-1995

- Srebrenica

1995

- De gasbel

1959-2030?

27 Ontstaan van een parlementair stelsel en de toename van volksinvloed.

Koning Willem I

1772-1843

 

De grondwet

1848

28 De industriële revolutie en de opkomst van emancipatiebewegingen.

De eerste spoorlijn

1839

 

Verzet tegen kinderarbeid

19e eeuw

29 Het moderne imperialisme.

Max Havelaar

1860

9

Tijd van de wereldoorlogen

eerste helft 20e eeuw

 

30 Het totalitaire karakter van het communistisch politiek systeem.

 

31 De economische wereldcrisis.

 

De crisisjaren

1929-1940

32 Het racistisch en totalitair karakter van het nationaal-socialisme.

 

33 De Duitse bezetting en de jodenvervolging.

De Tweede Wereldoorlog

1940-1945

 

Anne Frank

1929-1945

10

Tijd van televisie en computer

tweede helft 20e eeuw

 

34 Nationalistische bewegingen in de koloniën en het streven naar onafhankelijkheid.

Indonesië

1945-1949

 

Suriname en de Nederlandse Antillen

vanaf 1945

35 De blokvorming tussen Oost en West en de Koude Oorlog.

 

36 De Europese integratie.

 

Europa

vanaf 1945

37 Sociaal-culturele veranderingen en toenemende pluriformiteit vanaf de jaren ’60.

De televisie

Vanaf 1948

 

Veelkleurig Nederland

vanaf 1945

 

 

     
 

Met onderstaande zoekmachine kunt u zowel zoeken op het www als binnen deze site en Histoforum

Google
Search WWW Search histoforum.digischool.nl