Onderzoeksopdrachten   

Problemen                    Oplossingen             Suggesties

Bij het maken van onderzoeksopdrachten in de Tweede Fase doet zich een aantal problemen voor. De belangrijkste zijn waarschijnlijk: 

1. Het aantal onderzoeksopdrachten. Leerlingen moeten voor elk vak een of meer opdrachten maken.
   
2. De spreiding van de onderzoeksopdrachten. Omdat docenten vaak niet direct aan het begin van het jaar beginnen met een onderzoeksopdracht en het jaar ook liever niet afsluiten met zo’n opdracht vanwege de tijd die nodig is voor correctie is de kans groot dat leerling midden in het schooljaar veel tijd kwijt zijn aan het maken van onderzoeksopdrachten.
   
3. Leerlingen hebben vaak grote moeite om de beschikbare tijd goed in te delen. Geregeld leveren zij de resultaten van hun onderzoek later in dan gepland.
   
4. Leerlingen leveren soms producten in waarvan op zijn minst het vermoeden bestaat dat deze geheel of gedeeltelijk geen eigen werk zijn. Dit probleem wordt o.a. veroorzaakt door:
1. de taligheid en de omvang van de opdrachten. Veel onderzoeksopdrachten leiden tot een presentatie in de vorm van een verslag dat vaak uit een groot aantal pagina’s bestaat. Niet alle leerlingen zijn taalvaardig, wat er gemakkelijk toe leidt dat leerlingen hele stukken uit bronnen overschrijven
2. de aard van de opdracht maakt het vaak verleidelijk om kant en klare werkstukken van bijvoorbeeld internet over te nemen

[naar boven]

Hoewel het niet eenvoudig is bovenstaande problemen op te lossen, kun je wel een aantal maatregelen nemen die, in samenhang, de problemen verkleinen.

1. Je kunt overwegen een praktische opdracht samen met een ander vak te doen, bijvoorbeeld met Nederlands. Een combinatie van twee of meer vakken kan zowel de docent als de leerling tijdwinst opleveren en mogelijk ook leiden tot betere producten. 
   
2. Mogelijk biedt overleg tussen secties of binnen een cluster over de periode waarin leerlingen onderzoeksopdrachten moeten maken enig soelaas, mogelijk in combinatie met samenwerking tussen vakken.
   
3. Je kunt bij de praktische opdracht een gefaseerd tijdpad meegeven. Leerlingen worden dan geacht op een bepaald tijdstip een bepaald onderdeel van de opdracht af te hebben. Door de diverse onderdelen af te vinken help je leerlingen uitstelgedrag te vermijden.
   
4. Biedt leerlingen de mogelijkheid van een eerste inlevering. De docent bekijkt het werk en geeft suggesties tot verbetering. De leerling wordt zo beloond voor een goede planning.
   
5. Puntenaftrek toepassen indien leerlingen zonder goede motivatie hun werkstuk te laat inleveren.
   

6. Fraude kan worden worden tegengegaan door:
   

1. Te kiezen voor andere presentatievormen dan het schriftelijk verslag. Denk aan mondelinge presentaties voor de ouders, muurkranten, collages, websites, video’s e.d.. Ook kun je overwegen een hogere score toe te kennen indien er sprake is van een originele vorm van presenteren.
2. Je kunt  proberen je opdrachten zo vorm te geven dat het inleveren van werkstukken van derden een stuk moeilijker wordt. Dit kan bijvoorbeeld door zelf het onderwerp van de opdracht vast te stellen. Je kunt ook een vraagstuk in een regionale of lokale setting plaatsen. Je kunt gebruik maken van internet en een leerling te vragen twee of meer samenvattingen met elkaar te vergelijken en aan te geven welke samenvatting de beste is en waarom.
3. Je kunt duidelijke eisen stellen aan het citeren uit andermans werk, of dit nu een boek of een internetpagina is. Je kunt bijvoorbeeld verlangen dat elk letterlijk citaat, langer dan vier (of drie of vijf) regels, moet worden voorzien van een voet- of eindnoot. Mocht blijken dat een leerling zich niet aan deze eis houdt dan geldt dit als plagiaat en volgen sancties
4. Maak je leerlingen duidelijk dat je weet waar Abraham de mosterd haalt. Met andere woorden, dat je weet op welke plaatsen op internet werkstukken zijn te vinden (bijvoorbeeld op Collegenet. Kijk ook eens op Angry Bear, op deze site staat per vak een aantal sites met boekverslagen, samenvattingen e.d. of op Werkstuknetwerk, een site waar leerlingen niet alleen suggesties voor profielwerkstukken kunnen vinden, maar ook hulp kunnen krijgen).

[naar boven]

Suggesties voor andersoortige praktische Opdrachten

Door te kiezen voor een andere opzet dan de traditionele scriptie wordt de kans op geheel of gedeeltelijk plagiaat een stuk kleiner. Enkele suggesties:

• Het onderzoek resulteert in een artikel voor een krant of een tijdschrift. Het artikel mag niet langer zijn dan een bepaald aantal woorden en van te voren wordt het karakter van het artikel bepaald. het kan gaan om een wervend artikel, een artikel pro of contra een bepaalde zaak of juist een zo objectief mogelijk artikel. 

• Het onderzoek resulteert in een advies aan een klant (bijvoorbeeld beleggingsadvies, hypotheekadvies). Bijzondere aandacht kan worden besteed aan omvang, opzet en taalgebruik.

• Het eindproduct is een ontwerp (voor bijvoorbeeld een monument, een tentoonstelling, een gebouw, een wandelroute). Aandacht voor bijvoorbeeld de vormgeving, omvang, taalgebruik enz.

• Het eindproduct is een website

• Het eindproduct is een programmaboekje

• Het eindproduct is een companion

• Het onderzoek heeft de vorm van een detectivespel (beredeneer op basis van je onderzoek waar een bepaalde persoon zich bevindt). Klik hier voor een voorbeeld.

Links

• Formulier
• Formulier
  Echt kijken en beschrijven doe je natuurlijk niet alleen naar gebouwen en monumenten. Voor gebruiksgoederen en andere voorbeelden van materieel erfgoed vonden we een kant en klare Egelstalige beschrijvingsfiche bij THEN. 

[naar boven]

© Albert van der Kaap, Enschede, 2003