Vakcommunity Geschiedenis                                                           Histoforum

Nieuws  |  nieuwsarchief                                                                                                                                                 laatste wijziging: 14-06-2011

Nieuws over het examenprogramma havo/vwo
Het ministerie van Onderwijs heeft het College voor Examens gevraagd een (nieuwe) syllabus te schrijven voor het examenprogramma havo/vwo conform een advies van een tussencommissie.
Zie de brief aan het CvE
Zie het advies van de tussencommissie 

NCRV Dokument Zwarte Soldaten - Nederlanders in de Waffen-SS op DVD
Ze werden bij uitstek gezien als ‘fout': Nederlanders die tijdens de Tweede Wereldoorlog vrijwillig toetraden tot de Duitse Waffen-SS. Ondanks hun omvangrijke aantal zijn zij na de oorlog niet of nauwelijks in de openbaarheid getreden. Documentairemaker Joost Seelen slaagde erin zes van deze SS’ers voor de camera te krijgen. Op onverbloemde en confronterende wijze vertellen deze Nederlanders in NCRV Dokument Zwarte Soldaten over hun keuze voor de SS, over hun ervaringen aan het Oostfront en over de aantrekkingskracht van het soldatendom en het nationaalsocialisme van Hitlers Duitsland.
Zwarte Soldaten toont de geschiedenis van 23.000 landgenoten die zich vrijwillig hebben gemeld bij de Waffen-SS. De interviews met de ex-SS’ers worden aangevuld met archiefbeelden van Gerard Nijssen (beeldresearcher Andere Tijden, In Europa). Zo ontstaat een ontluisterend en onthullend psychologisch en historisch portret van een groep mannen die vertelt alsof de gebeurtenissen van meer dan 65 jaar geleden hen nog steeds op de hielen zitten.
De documentaire is te zien op Uitzending gemist en ook op DVD te bestellen via info@zuidenwind.nl De prijs is €15,- (incl BTW, excl €2,- verzendkosten).

Auteurs gezocht 
Dedact Educatieve Uitgevers is een jonge educatieve uitgeverij in Amsterdam die zich richt op het ontwikkelen van methodes voor het voortgezet onderwijs. In onze visie geeft digitalisering naast het gebruik van traditionele lesboeken de mogelijkheid om meer en beter te differentiëren tussen leerlingen en de leermethode beter te laten aansluiten bij de wensen van de docent.
 
In het afgelopen jaar zijn we gestart met de ontwikkeling van innovatieve methodes voor de vakken economie en geschiedenis voor de onderbouw. Hierbij werken we op dit moment samen met opleiders en (oud)studenten van de Vrije Universiteit en de Universiteit van Amsterdam. Voor het verder ontwikkelen van de methode geschiedenis werven we op dit moment auteurs om ons team uit te breiden. We zouden daarom graag in contact komen met docenten geschiedenis. Bijgevoegd vindt u meer informatie.
 
Ook indien u interesse heeft in de methode of uw visie op didactiek en ontwikkelingen voor het vak geschiedenis wilt delen komen wij graag met u in contact. U kunt contact opnemen met Eelke Huizing eelko@dedact.nl of 06 22 569 182 
Meer informatie

Proost Emo reist door Europa 
Emo van Friesland (ca. 1175-1237), het zal weinig mensen in Nederland iets zeggen. Maar de Universiteit van Oxford schept met hem op. Op hun website staat: ‘Eeuwen voordat de grote hedendaagse universiteiten bestonden, verwelkomden wij in 1190 al onze eerste internationale student, Emo van Friesland!’ In Nederland intussen zijn wij bezig Emo’s school op te heffen, vermoedelijk de oudst bekende school van ons land!
Op 9 november 1211 vertrok Emo van Huizinge voor een voetreis naar Rome om zijn gelijk te halen bij de Paus. Emo’s reis, 800 jaar geleden is een schitterende leidraad door de culturele, politieke en religieuze ontwikkelingen van Europa aan het begin van de 13de eeuw.
 
Emo was een eigenzinnig en reislustig type in een dynamische tijd. Twee ingrediënten die het bijzonder interessant maken om hem te volgen als een gids door de tijd, als een reisleider door een periode van de Europese geschiedenis, die wordt gekenmerkt door vernieuwingen in kunst en wetenschap en door politieke conflicten die de we kunnen beschouwen als de geboortekrampen van de nationale staat.
 
Op woensdagavond 18 mei organiseert Historizon een lezing over deze bijzondere man en de dynamische periode waarin hij leefde. De lezing zal gehouden worden door prof. Dick E.H. de Boer en zal plaatsvinden in een prachtige middeleeuwse locatie: de Sint Janskerk te Gouda.
 
Toegang is gratis, aanmelden kan via info@historizon.nl.

Colleges op YouTube over de examenstof
Collega Jelmer Evers van Unic in Utrecht heeft voor zijn leerlingen lessen over de examenonderwerpen op YouTube gezet. Uiteraard zijn deze lessen ook te volgen voor examenleerlingen van andere scholen.
Het kanaal is: http://www.youtube.com/user/jelmerevers Bij de filmpjes staan ook de links naar de prezi's.

Civilization
Dezelfde Jelmer Evers wil graag in contact komen met collega's die Civilization 3 of 4 weleens in hun lessen hebben gebruikt. U kunt contact opnemen via jelmerevers@gmail.com.

Examendossier vmbo
Eigenwijzer heeft met het oog op het komende examen vmbo een examendossier gemaakt. 

Actief Historisch Denken
In juni zal Actief Historisch Denken deel III verschijnen. De verschijning gaat vergezeld van een nascholingsdag op 17 juni 2011 in Ravenstein. Tijdens de dag zal in workshops een aantal van de nieuwe leeractiviteiten worden uitgevoerd. Tevens zal dr. Bert Roest van de vakgroep geschiedenis van de Radboud Universiteit Nijmegen een lezing houden over het middeleeuws wereldbeeld zoals dat in de methoden aan bod komt. Aan het einde van de dag ontvangt u natuurlijk een eigen exemplaar van het derde deel uit de serie Actief Historisch Denken.
In december 2011 zal dezelfde nascholingsdag nogmaals worden georganiseerd in Zwolle. Exacte datum en locatie volgen nog.

Uitgebreide informatie is te vinden in deze brief. Inschrijven voor de dag in Ravenstein kunt u middels het inschrijvingsformulier.

Informatie over de nascholingsdag is te verkrijgen bij Arnoud Aardema (a.aardema@ils.ru.nl).

Workshop met digitaal lesmateriaal
Het Nationaal Historisch Museum ontwikkelt voor de maand van de geschiedenis 2011 een lesprogramma dat ingaat op het thema ‘Ik en Wij'. In de workshop zullen we met een van onze educatieve concepten aan de slag gaan om te kijken hoe dit concept uitgewerkt moet worden om aan de wensen van geschiedenisdocenten te voldoen.
De workshop zal plaatsvinden op donderdag 28 april 2011 in de Zuiderkerk te Amsterdam en duurt van 15:00 tot 18:00.
Het lesprogramma moet een kapstok bieden voor geschiedenisdocenten om historische thema's, personen of periodes door de klas digitaal te laten presenteren.
Interesse? U kunt zich opgeven via docent@innl.nl
Aanmelden is noodzakelijk, ons ‘klaslokaal' biedt ruimte aan 20 personen. Aan de workshop en het lesprogramma zijn geen kosten verbonden.

Programma: 

15:00 - 15:30 Aanvang
15:30 - 15:45 uitleg lesprogramma
15:45 - 16:30 aan de slag!
16:30 - 16:45 pauze
16:45 - 17:30 presentatie
17:30 - 18:00 evaluatie
18:00 - 19:00 borrel

Locatie:
Zuiderkerk
Zuiderkerkhof 72
1011 WB Amsterdam 

De Haagse Tribune
De Haagse Tribune is een project voor leerlingen uit het voortgezet onderwijs (praktijkonderwijs, vmbo, havo en vwo) en het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Bij De Haagse Tribune volgt een schoolklas een educatief dagprogramma op en rond het Binnenhof.  Leerlingen doen op locatie ervaring op met politiek, democratie en rechtsstaat. Deelname aan De Haagse Tribune is gratis.
Naast het politieke programma zijn er ook andere programma’s beschikbaar waaronder 'Van republiek tot heden'.  In dit programma verdiepen de leerlingen zich in de geschiedenis van onze democratische rechtsstaat.  'Kennis over het verleden geeft inzicht in het heden' is het motto van dit programma.

Studiedag vmbo Windesheim
De Lerarenopleiding Geschiedenis van Hogeschool Windesheim in Zwolle organiseert in samenwerking met de commissie vmbo van de VGN een studiedag op 20 april as. Deze dag is bedoeld voor docenten geschiedenis in het vmbo en docenten geschiedenis in het leergebied Mens en Maatschappij. Het doel van de dag is de specifieke kenmerken van geschiedenisdidactiek in het vmbo onder de aandacht  te brengen aan de hand van een zestal workshops.
Workshop 1: Leerstijlen: leren op je eigen manier.
Workshop 2: Geschiedenis, wat heb je eraan?
Workshop 3: Verhalen van de geschiedenis.
Workshop 4: Het digitaal schoolbord: wat kun je ermee?
Workshop 5: Klassenmanagement: goed georganiseerd!
Workshop 6: Leer de vaktaal gebruiken!
Meer informatie

Studiemiddag in het Tropenmuseum
Het Tropenmuseum in Amsterdam is de locatie waar een inspirerende studiemiddag met als thema White man’s burden, Cultureel mentaal imperialisme, plaatsvindt op 5 april. Mevr. Prof. dr. S. (Susan) Legêne, hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en o.a. auteur van Spiegelreflex. Culturele sporen van de koloniale ervaring. geeft o.a. een lezing. Naast twee lezingen krijgen docenten een rondleiding in het boeiende Tropenmuseum.
Meer informatie

Gezocht: 18 geschiedenisdocenten
Voor lessenseries over de Tweede Wereldoorlog in Suriname/Nederlandse-Antillen, Marokko, Joegoslavië/SU, Turkije en Nederlands-Indië.
Was Turkije 'fout' in de Tweede Wereldoorlog? Wat doet die Duitse torpedo op dat Antilliaanse strand? Wie bezette nu eigenlijk Marokko? Of: wat doet die Marokkaanse begraafplaats in Zeeland? Waarom stierven Surinamers in Dachau?
Allemaal vragen die leerlingen in de grote steden van Nederland zouden kunnen stellen. Of wellicht vragen die wij de leerlingen zouden moeten stellen.
De komende maanden voert het Expertisecentrum Mens- en Maatschappijvakken het project 'Oorlog op vijf continenten' uit. In een eerste pilotproject (najaar 2010) zijn zes lessen(series) van elk drie lessen ontwikkeld voor de 3e klas HAVO. Elke lessenserie gaat over een land van herkomst. Dit zijn: (1) Suriname en de Nederlandse Antillen, (2) Turkije, (3) Marokko, (4) Nederlands-Indië, (5) Joegoslavië en de Sovjet-Unie. Een zesde serie gaat over herdenking van de oorlog in Nederland en de internationale dimensie daarbij. Het pilotproject vormde de eerste fase van een groter project waarin uiteindelijk 24 lessen(series) worden ontwikkeld. De komende maanden moeten er lessen gemaakt worden voor de onderbouw VMBO, voor bovenbouw VMBO en voor de bovenbouw HAVO/VWO. Op elk niveau zijn de onderwerpen gelijk, maar de dilemma's en thema's zullen anders zijn.
Lees verder

Hernieuwde site van Geschiedenis in de klas geopend
De website van Geschiedenis in de klas is hernieuwd. Het oude site-adres www.geschiedenisindeklas.nl is vervangen door: www.geschiedenisindeklas.com
Geschiedenis in de klas is een digitaal magazine en documentatiecentrum voor het geschiedenisonderwijs.
De site is voor een groot deel gevuld met de inhoud van het tijdschrift Geschiedenis in de Klas, dat verscheen van 1978 tot 2000. Daarnaast wordt nieuw materiaal opgenomen.
De site heeft vooral een aanvulIende functie, d.w.z. op de site is vooral aandacht voor soorten bronnen, onderwerpen, vraagstellingen en standpunten die op andere sites voor het geschiedenisonderwijs minder of geen aandacht krijgen.
Meer informatie

Precolumbiaanse culturen uit Meso-Amerika
Tekst van een nascholing met zeer uitgebreide powerpoint presentatie, gemaakt door Jos Martens voor een bijeenkomst op de universiteit van Antwerpen. voor leraren geschiedenis, maatschappelijke vorming en Nederlands. De tekst bestaat uit drie delen, de Azteken, Teotihuacan: stad der goden, navel van de wereld en Maya,  kinderen van de tijd 

Het leven van Anne Frank - De grafische biografie, schooleditie VO
 
Eind september verschijnt de educatieve uitgave van Het leven van Anne Frank - De grafische biografie met begeleidend lesmateriaal voor de derde en vierde klas van het voortgezet onderwijs. Begin juli verscheen de handelseditie van het beeldverhaal in Nederland. De biografie geeft het hele leven van Anne Frank in woord en beeld weer en maakt het verband met de historische gebeurtenissen duidelijk. Een geanimeerde trailer, een video-interview met de auteurs en een proefles in de klas zijn te zien op www.annefrank.org en het Anne Frank-kanaal op YouTube.
Lees verder


Historisch nieuws headlines


Agenda
Op Histoforum vindt u een actuele agenda met historische activiteiten voor docenten.

Twitter
Volg
Histoforum op Twitter.

Geschiedeniskalender
Overzicht van historische tentoonstellingen en lezingen.

Scientias
Populair wetenschappelijk geschiedenis nieuws vindt u op
Scientias.

Historisch nieuwsblad
Het historisch nieuwsblad heeft een rubriek nieuws.

Kennislink
Kennislink heeft ook een rubriek voor geschiedenis en archeologie.

Nieuwsbrief geschiedeniscommunity
Elke twee weken verschijnt de nieuwsbrief van de geschiedeniscommunity. De laatste nieuwsbrief vindt u telkens hier.

Nieuw op de website
In de rubriek nieuw op de website staan altijd de laatste aanvullingen op het gebied van lesmateriaal en recensies van boeken en speelfilms.

-----------------------------------------------------------------------------

Middeleeuwen
In de reeks Geschiedenis in een Notendop van Prometheus/Bert Bakker, waarin eerder bijdragen verschenen van o.a. Herman Beliën, Fik Meijer en Jan van Oudheusden is onlangs verschenen De Middeleeuwen in een Notendop van de hand van Frank Tang.

Medewerkers gezocht
Oproep : wie wil meehelpen aan het maken van een lesbrief (of ander educatieve produkten) over Johan de Witt?
Een belangrijk deel van het gedachtegoed van Johan de Witt is vervat in zijn beroemde geschrift "de Deductie" uit 1654. In dit document zette hij op verzoek van de Staten van Holland zijn filosofie uiteen van de "ware vrijheid". Het vormt daardoor een van de kerndocumenten uit de staatsgeschiedenis van Nederland. Om die reden heeft de Vereniging Vrienden van de Witt dit document vorig jaar opnieuw laten publiceren, met in een en dezelfde fraaie band zowel de originele versie, als de "hertaalde" tekst geschreven in begrijpelijk hedendaags Nederlands. Het doel daarbij was om dit werk meer bekendheid te geven, vooral ook via introductie in het (voortgezet) onderwijs. Hoe dit aan te pakken is vervolgens overlegd met de Vereniging van Geschiedenisdocenten in Nederland (VGN). Conclusie was dat de opstelling van een zgn. lesbrief daartoe het beste middel zou zijn. Er zal daarom een kleine werkgroep worden gevormd, met participatie uit beide verenigingen, die de opstelling van een dergelijke lesbrief ter hand zal nemen.
Het bestuur van de VGN ondersteunt van harte bovengenoemd initiatief en roept daarom de leden op, die enige ervaring hebben met het maken van een lesbrief, zich op te geven voor deze werkgroep. Als er andere educatieve ideeën zijn voor het toegankelijk maken van "de Deductie"staan wij daarvoor voor open. Van de zijde van de Vrienden van de Witt zal dan een inhoudelijke inbreng worden geleverd in de werkgroep. Reacties voor 9 april 2011 gaarne sturen aan Ton van der Schans

Studiemiddag 'Hoe nu verder met ons geschiedenisonderwijs!'
Histoko, vakdidactisch kenniscentrum van de opleiding geschiedenis van Fontys Lerarenopleiding Tilburg, organiseert voor leraren vo de jaarlijkse studiemiddag 'Hoe nu verder met ons geschiedenisonderwijs!' op donderdag 7 april 2011 in het Mollergebouw in Tilburg. Het programma, verzorgd door Tom van der Geugten en Heloïse Jonkers, bestaat o.a. uit:
- 'Geschiedenis in onder- en bovenbouw', informatieve presentatie met vragenronde over actuele ontwikkelingen wat betreft kernleerstof, leerlijnen, kerndoelen en canonvensters: wat moet en wat mag.
- 'Koninkrijk in wereldoorlog', presentatie van het lespakket, bruikbaar in bovenbouw vwo, havo en vmbo.
- 'Naar een nieuwe opzet van het examenprogramma havo en vwo', informatieve presentatie met vragenronde over actuele ontwikkelingen wat betreft de tijdelijke afwijking, nadere specificaties en de gevolgen daarvan voor uw PTA.
Deelnemers ontvangen:
- map met concrete overzichten van alle relevante voorschriften e.d., direct toepasbaar in de schoolpraktijk
- het lespakket 'Koninkrijk in wereldoorlog' met dvd, lesmateriaal en het boek 'Oorlogserfgoed overzee' (Esther Captain & Guno Jones, 2010)
- certificaat van deelname
Prijs voor deelname: € 160,-
Aanmelding via www.flotextern.nl (Zakelijke cursussen).

De Canon van Nederland

Als het aan de VVD'er Ton Elias ligt moet de Canon van Nederland een verplicht onderdeel worden van het Nederlandse basisonderwijs, aldus de website van SBS6. Dat is al het geval, namelijk als uitgangspunt ter illustratie van het onderwijs in de tien tijdvakken. Volgens Elias is het bedroevend gesteld met de kennis van onze vaderlandse geschiedenis, waarna hij op de vraag van de verslaggeefster wanneer in Nederland het vrouwenkiesrecht werd ingevoerd antwoordde 1917. Tsja, vroeger was alles beter.
Zie ook dit filmpje waarop de kennis van kinderen van de Canon werd getest aan de hand van afbeeldingen van vijf historische personen.

Let England Shake
In 2011 maakte PJ Harvey het album Let England Shake, met songs over de Eerste Wereldoorlog dat van het Britse muziekblad NME een 10/10 kreeg. Journalist Mike Williams beschreef de kracht van het album als volgt:
“Francis Ford Coppola can lay claim to the war movie. Ernest Hemingway the war novel. Polly Jean Harvey, a 41-year-old from Dorset, has claimed the war album.”
De rode draad door Let England Shake is de oorlog die het einde van de Britse wereldhegemonie in luidde en meer in het bijzonder de slag bij Gallipoli. Een slag die in ons land nauwelijks bekend is, maar in bijvoorbeeld Australië nog jaarlijks op 25 april groots herdacht word, ANZAC-day.
Meer informatie

Stofomschrijving 2011 en 2012
Examens nieuwe stijl
Op Histoforum vindt u een nieuwe service voor docenten, de
examens nieuwe stijl als html bestand en als word-document. De vragen zijn geordend op periode. De vragen en bronnen staan bij elkaar.

De Nederlandse Republiek in Teleblik
De online beeldbronnenbank van Teleblik, bevat sinds kort een een uitgebreid dossier over de geschiedenis van de Nederlandse Republiek. Het bestrijkt de jaren vanaf de opkomst rond 1500 tot aan het einde in 1806. De fragmenten zijn ingedeeld in verschillende invalshoeken en met zorg geselecteerd voor gebruik in het onderwijs. 'Dynamiek en stagnatie in de Republiek' is in 2009 en 2010 een eindexamenonderwerp in het voortgezet onderwijs (VWO en HAVO). De fragmenten in dit dossier dienen ter illustratie, inspiratie en als informatiebron naast de officiële examenstof.

Syllabi 2012 en 2013
De syllabi 2012 voor vmbo, havo en vwo en 2013 voor vmbo vindt u nu op Histoforum.

 

 

Artikelen uit deze rubriek met blijvende waarde vindt u in het archief