Community Geschiedenis                                                                Histoforum

    Nieuwsbrief oktober

Home

 

Lesmateriaal

Ict en geschiedenis

Nieuwsbrieven

Vaklokaal

Mailinglist

 

Richelieu

Richelieu stierf in 1642 en werd begraven in de kapel van de Sorbonne. Die plek bleef echter niet lang zijn 'laatste rustplaats': in 1793 werd het graf geschonden door aanhangers van de revolutie die hem onthoofden en zijn lichaam in de Seine gooiden.

De rest van het verhaal is een semi-officiële legende: het hoofd, beschermd door conserverende stoffen, werd door een sansculotte meegenomen en kwam uiteindelijk via een omweg terecht bij Napoleon III. Die zou hem weer hebben teruggebracht naar de grafkelder. Historica Françoise Hildesheimer gelooft er niet zo in. "Als het al waar is dat de schedel een hele reis heeft gemaakt, dan weten we nog niet of dit wel de juiste route is. Er rolden in 1793 wel meer koppen over de boulevard Saint Michel....."

Leidschrift over cse

Aan dit nummer werkten de volgende auteurs mee:

  • Elsbeth Locher-Scholten – Hybride kolonialisme
  • Gerrit Knaap – Kasteel, stad en land. Het begin van het Nederlandse imperium in de Oost
  • Eric Jones – Courts and courtship. An examination of legal practice in Dutch Asia
  • Kees van Dijk – Een kolonie in beweging
  • Marieke Bloembergen – Koloniale staat, politiestaat? Politieke politie en het rode fantoom in Nederlands-Indie, 1918-1927
  • Freek Colombijn – Waarom een villa moeilijker te slopen is dan het Jan Pieterszoon Coen-monument. Sociale veranderingen in de Indonesische stad tijdens de dekolonisatie
  • Hans Meijer – ‘Dweilen met de kraan open’. De Stichting Nederlands Onderwijs in Indonesie, 1950-1961

Meer informatie op www.leidschrift.nl 

Geschiedeniswerkplaats

  • voor schooljaar 2007-2008 een Handboek historisch overzicht met bijbehorend opdrachtenboek voor zowel havo als vwo. Hierin worden de tien tijdvakken met bijbehorende 49 kenmerkende aspecten behandeld.  (Deze 49 kenmerkende aspecten worden in 48 paragrafen behandeld).
  • voor schooljaar 2008-2009 een Tekstboek: thema’s met opdrachtenboek waarin voor havo 4 en voor vwo 7 thema’s worden behandeld.
  • voor het schooljaar 2007-2008 het speciale themapakket met het verplichte thema “Geschiedenis van de parlementaire democratie en rechtstaat”.
  • de i-clips (ICT voor leerlingen) die bestaat uit oriëntatieopdrachten, veel oefentoetsen, onderzoeksopdrachten en examentraining.   

U kunt hier een gratis proefkatern aanvragen.

Neanderthalers

Volgens het Britse blad Nature woonden er mogelijk 24000 jaar geleden nog Neanderthalers in Gibraltar. Dat is 6000 jaar langer dan tot nu toe werd aangenomen. Wetenschappers kwamen tot deze conclusie na onderzoek van botten in een grot in Gibraltar. Dit zou betekenen dat Cro-Magnon mens en Neanderthaler langer naast elkaar hebben geleefd.

Bron: Trouw 15 september 2006

Little Lucy

Het 3-jarige meisje is soortgenoot van een volwassen fossiel, die gevonden is in 1974. Deze mensachtige werd Lucy genoemd, en was ruim 20 jaar lang de oudste bekende voorouder van de mens. Little Lucy is in opmerkelijk goede staat gebleven.

Slingerarmen
Slechts zelden worden overblijfselen gevonden van de 'Australopithecus afarensis', zoals deze uitgestorven voorouder van de mens is genoemd. Little Lucy werd ontdekt in 2000, maar het duurde nog zes jaar voordat wetenschappers de fossiele overblijfselen hadden gescheiden van een blok zandsteen.

Little Lucy had slingerarmen om in bomen te slingeren. Maar tegelijkertijd had ze rechte benen waarmee ze rechtop kon lopen. De Australopithecus afarensis is een overgang tussen aap en mens en daarom een belangrijke schakel in de evolutietheorie.

Langzame hersengroei
De hersenomvang van Little Lucy zegt veel over de ontwikkeling van de mens, aldus de wetenschappers. Deze was namelijk op het moment van haar dood even groot als die van een chimpansee van vergelijkbare leeftijd. Uiteindelijk heeft een volwassen chimpansee kleinere hersenen.

Deze langzamere, geleidelijke groei van de kinderhersenen van de Australopithecus afarensis duidt op een verwantschap met de mens. De verlengde kindertijd is nodig om de hoger ontwikkelde functies in deze levensfase te kunnen ontwikkelen.

Door Robbert de Witt; bron Elsevier (zie ook De Telegraaf)

Het Geheugen van Nederland

Op dinsdagmiddag 10 oktober organiseert Het Geheugen van Nederland in de Koninklijke Bibliotheek een feestelijke bijeenkomst rond de presentatie van het boek Het Geheugen van Nederland. De twintigste eeuw in 101 markante beelden.

Voor deze uitgave zijn 101 opvallende beelden uit de verzameling van Het Geheugen van Nederland bijeengebracht. Een bonte verzameling van foto’s, schilderijen, affiches en spotprenten laat zien dat de geschiedenis van Nederland meer is dan een historische canon. Alle afbeeldingen zijn voorzien van persoonlijke, vaak associatieve toelichtingen die bij de lezer een stroom van andere beelden oproepen, voor het merendeel geschreven door KB-medewerkers. Het boek dat wordt uitgegeven bij Bert Bakker is ontstaan op initiatief van Martin Bossenbroek, behalve Directeur Collecties en Dienstverlening van de KB ook nog steeds gewoon actief publicerend historicus.  

De bijeenkomst vindt plaats in de aula van de KB, begint om 15.00 uur en belooft spectaculair te worden: niet alleen mooie Geheugenplaatjes, ook nostalgische plaatjes uit een toverlantaarn èn een live optreden van The Andrew Sisters. En natuurlijk is er een link met The American Memory.

Aanmelden kan telefonisch of per e-mail bij bij Anne Sikken: 070-3140177 of anne.sikken@kb.nl 

Voorlopig programma 

14.30-15.00:      Ontvangst met koffie en thee

15.00-15.05:      Openingswoord

Martin Bossenbroek, Directeur Collecties en Dienstverlening van de Koninklijke Bibliotheek 

15.05-15.15:      Inleiding over Het Geheugen van Nederland

Ingeborg Verheul, projectmanager van Het Geheugen van Nederland 

15.15-15.35:      De beeldbaarheid van het verleden

Piet de Rooy, hoogleraar Nederlandse Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam  

15.35-15.45:      Muzikaal intermezzo door de Andrews Sisters 

15.45-16.05:      The website of the American Memory

Kevin Novak, Director of Web Services Library of Congress, Washington D.C. 

16.05-16.25:      Het geheugen van de toverlantaarn

Willem Wagenaar, hoogleraar psychologie aan de Universiteit Leiden 

16.25-16.30:      Presentatie van de publicatie Het Geheugen van Nederland.

 De twintigste eeuw in 101 markante beelden 

16.30-18.00:      Borrel

Puntenlijst

Student/leerling en docent hebben toegang tot statistische gegevens en histogrammen. Voor alle duidelijkheid: de site is bestemd om docenten vooral ook individueel de mogelijkheid te bieden schoolcijfers te publiceren. Onafhankelijk van een cijferadministratie. Ingeleverde access, excel of word bestandjes worden na inlevering, dezelfde dag nog aan de database toegevoegd.

Lees verder

Bloopers van leerlingen

Vraag in een geschiedenisproefwerk van 3-havo: Wat is het belangrijkste verschil tussen de klassieke Atheense democratie en de Westerse van nu? Antwoord: stemmen gaat tegenwoordig elektronisch. Andere vraag: ‘Wanneer en door wie is Nederland bevrijd?’ Antwoord: ‘10 mei 1940, door Denemarken’.

Het boekje Hoe de Duitsers dapper standhielden in Vietnam, dat begin oktober bij uitgeverij Spectrum verschijnt, staat vol met dit soort bloopers. Oscar Westers (36), geschiedenisleraar aan een Zutphense scholengemeenschap, heeft ze de laatste drieënhalf jaar verzameld en gebundeld in een publicatie die elke dinergast met een glimlach zal laten terugkomen van het toilet.

Wat te denken van deze: ‘De middeleeuwers wisten niet hoe de pest ontstond en zich verspreidde. Welke twee oorzaken bedachten zij?’ Antwoord brugklasser: ‘Ze vonden een zondebok, en dachten dat die afkomstig was van de joden.’

Zie ook de Quiz geschiedenisproefwerk blunders

Gelderland 1900 – 2000 

Laat uw leerlingen kennis maken met de geschiedenis tussen 1900-2000 aan de hand van tekst- en beeldbronnen en verhalen over mensen. Gelderland 1900-2000, een digitaal onderwijsproject voor havo/vwo klas 2 en 3

Op 29 september verschijnt het boek Gelderland 1900-2000, dat in honderd hoofdstukken een gevarieerd beeld schetst van de Gelderse geschiedenis. Bij het boek, gemaakt in opdracht van de provincie, zit een dvd met historisch filmmateriaal. Op deze datum start tevens het drie maanden durende Festival Gelderland 1900-2000, bestaande uit een groot aantal tentoonstellingen, routes, lezingen en andere activiteiten, verspreid over de provincie. Voor het Gelderse onderwijs is in opdracht van EDU-ART en Gelders Erfgoed een digitaal onderwijsproject gemaakt. Op gelderlandbinnenstebuiten is een les geplaatst over Gelderland 1900-2000. Leerlingen werken aan de hand van de website in groepjes zelfstandig aan een opdracht. De digitale lessen kunnen op school gebruikt worden, maar ze zijn ook een goede start voor een bezoek aan een van de activiteiten van het festival.

Docentenontvangst CODA
In het kader van het festival organiseert CODA, Vosselmanstraat 299 in Apeldoorn, op 10 oktober om 16.00 uur speciaal voor docenten een ontvangst. Naast het bezichtigen van de centrale tentoonstelling krijgt u informatie over het lesmateriaal. Het programma is geschikt voor vmbo/havo/vwo klas 2 en 3.

Informatie CODA Apeldoorn: U kunt zich hiervoor aanmelden via mail of telefonisch 055 526 85 07.

Op de website www.gelderlandbinnenstebuiten.nl vindt u verschillende lessen over diverse onderwerpen uit de twintigste eeuw. Vanaf de homepage klikt u eenvoudig door naar de les van uw keuze.

Gelderland twintigste eeuw

Een digitaal lesproject met veel afbeeldingen

De hoofdvraag luidt: Hoe veranderde Gelderland in de twintigste eeuw? Leerlingen bekijken een thema’s aan het begin van de eeuw, na WOII en aan het einde van de eeuw. De onderzochte thema’s zijn: wonen en werken, gezondheidszorg, sport en ontspanning.

-     Leerlingen krijgen bij de eindopdracht een uitleg over de vaardigheid veranderingen: welke verandering was het grootst en welke het belangrijkst? Was die verandering plotseling, schoksgewijs of geleidelijk? Hoe belangrijk was deze verandering voor de inwoners van Gelderland?

-     Groepjes van drie leerlingen leggen hun resultaten bij elkaar en maken de activerende didactiekopdracht Rangorde.

Wat is er nog meer op de website te vinden

Op de website www.gelderlandbinnenstebuiten.nl staan lessen over Gelderland in de zeventiende tot de twintigste eeuw.

Leerlingen van het voortgezet onderwijs doen onderzoek naar een onderwerp uit de eigen directe woonomgeving. Op de kleurrijke en aantrekkelijke site kunnen ze aan de hand van archiefstukken in het leven van de bewoners van één bepaald pand in hun stad duiken. Door  middel van vragen en opdrachten worden de huizen, kastelen of boerderijen en de bewoners onderworpen aan een historisch onderzoek. De bronnen die bewaard worden in archieven en musea zijn hierbij het uitgangspunt. 

Gelderse archieven

De website is ontstaan op initiatief van drie Gelderse archieven (Arnhem, Ede en Elburg) en de projectgroep Erfgoededucatie Gelderland (een samenwerking van het Gelders Oudheidkundig Contact en EDU-ART Gelderland). Zij willen leerlingen graag kennis laten maken met de schat aan informatie die in de archieven is opgeslagen. Daarbij wordt verder gekeken dan wat er in het eigen archiefdepot ligt. De vraag van de leerling staat centraal. Zo wordt er in meerdere archiefbewaarplaatsen gekeken wat er te vinden is over een bepaald pand of een bepaalde familie. Dankzij deze samenwerking kan een aantrekkelijk historisch verhaal voor jongeren gemaakt worden.

Een greep uit onderwerpen over de twintigste eeuw

Zaltbommel: Cia van Boort, dochter van Louis van Boort, eigenaar van de slijterij gevestigd in de waterpoort (1917).

Onderwerpen: bedrijfsvoering slijterij, drankvergunning, restauratie Sint Maartenskerk, burgerwacht, vrijwillige brandweer.

Apeldoorn; Marie Jansen, dienstbode op familiebedrijf korenmolen en boerderij in Wenum van familie Van Bree (1920).

Onderwerpen: werking korenmolen en administratie familiebedrijf, leven en werken van dienstboden, introductie kunstmest, treinreizen, paleis Het Loo

Arnhem: Hoedenvlechtster Adinda toont haar vaardigheden op de Indische Tentoonstelling Arnhem (ITA) in 1928.

Onderwerpen: relatie Nederland – Indonesië aan het begin van de 20ste eeuw, opzet van de Indische Tentoonstelling en visie van Nederlanders op het onderwerp (kranten, persoonlijke brief).

Nijmegen: Grote Markt: Mientje Schipper haalt herinneringen op aan de vooroorlogse banketbakkerij aan de Markt (1946).

Onderwerpen:  modernisering in het bakkersbedrijf (eerste automatiek), vervoer per tram in Nijmegen, crisis in jaren 30, opening Waalburg 1936, bombardement op Nijmegen 1944

Elburg: Journalist Jan Lammert de Boer houdt een interview met notaris Hoefhamer(1947).

Bezittingen van de familie Hoefhamer (begin 20ste eeuw)

Onderwerpen: straatnamen, afsluiting Zuiderzee en gevolgen daarvan, bezittingen en leefwijze van de gegoede stand aan het begin van de twintigste eeuw

Bennekom (Ede): Vrouw van Dreven  vrouw van Geurt van Dreven bewoners van boerderij De Grampel (1967).

Onderwerpen: varkenshouderij, omvang boerenbedrijf, geboorte en dood, burenhulp, geloof, schoolstrijd, vergelijken kaartmateriaal, modernisering, boer Koekoek.

Nijmegen: Aan het water. Een ander type lesproject waarbij leerlingen nadenken over verleden, heden en toekomst van hun eigen stad aan de hand van de thema’s handel, vervoer, vertier, burgers, bebouwing.

Alle lessen op de website hebben als doelstellingen dat de leerling:

  1. affiniteit ontwikkelt met de geschiedenis van de eigen omgeving
  2. zich bewust is van de historische waarde van de eigen omgeving
  3. kennis maakt met de relevante historische bronnen en deze op verantwoorde wijze leert gebruiken
  4. inzicht ontwikkelt in de aspecten van continuïteit en discontinuïteit
     
 

Met onderstaande zoekmachine kunt u zowel zoeken op het www als binnen deze site en Histoforum

Google
Search WWW Search histoforum.digischool.nl