1. ABCDEFGHIJKLM
    NOPQRSTUVWXYZ
    INDEX
    Wikipedia
     

 

 

  Maagdenhuisbezetting (1969), studentenbezetting van het bureau van de Amsterdamse Universiteit. De studenten wilden  meer inspraak.
Maarschalk, legeraanvoerder, opperstalmeester.
Maartrevolutie
(1848), revolutie van liberaalgezinden in Berlijn en Wenen naar het voorbeeld van de Parijse februarirevolutie. Pruisen en Oostenrijk kregen een liberale grondwet. De Duitse eenheid zou door het Frankforter Parlement worden besproken.
Maastricht, verdrag van (1992), grondslag voor een Europese Unie. De leden van de EG besloten tot een nauwere samenwerking op politiek (EPU) en economisch (EMU) gebied.
Maatschappelijk Verdrag, staatstheorie die er vanuit gaat dat de van nature vrije mensen, uit veiligheid en ter bescherming van hun vrijheid met elkaar een overeenkomst aangingen. Zij gingen een samenleving vormen met een door hen aangestelde regering.(zie  Hobbes, Locke Rousseau)
<<<
Mac-Mahon, Marie de (1808-1893), Frans maarschalk en president (1873-1879).
Mac Millan, Harold (1894-1986), Brits Conservatief politicus en minister president (1957-1963).
Macao,vroegere Portugese kolonie aan de Chinese kust.
MacArthur, Douglas (1880-1964), Amerikaans generaal. In W.O.II opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten in de Pacific en van de VN legers tijdens de Koreaanse oorlog.
MacDonald, Ramsay (1866-1937), Brits socialistisch politicus en minister president (1924,1929-1935).
<<<
Machiavelli, Nicolo (1469-1527), Italiaans schrijver. Hoofdwerk Il Principe (De Vorst), waarin hij zegt dat voor het staatsbelang de vorst alles mag doen of laten..
Machiavellisme, politiek die er vanuit gaat dat het doel de middelen heiligt.
Machtenscheiding (trias politica), De staatsleer van Montesquieu die zegt dat de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht van elkaar gescheiden moeten zijn.
Machtigingswet, wet waarbij de wetgever de regering (uitvoerende macht) verregaande  regelingsbevoegdheid geeft.
Machtsevenwicht, het even machtig zijn van elkaar niet welgezinde (groep van ) staten.
Macke, August (1887-1914), Duits schilder (expressionisme)
Made in Germany,[ Engels =  Duits fabrikaat ]  Aanwijzing op produkten om het land van herkomst aan te geven, bedoeld om buitenlandse concurrentie tegen te gaan..
Madjapahit, Hindoe-Javaans rijk (1293-1478).
Maeterlinck, Maurice (1862-1949), Belgisch Franstalig schrijver, Nobelprijswinnaar. Pelléas et Mélisande.
Maetsuyker, Johan (1606 - 1678), Nederlands gouverneur generaal in Indië.
Maffia, (Siciliaanse) geheime misdaad organisatie, ontstaan in de 19de eeuw.
Magellaen, Fernando de (1470-1521), Portugees ontdekkingsreiziger. Maakte de eerste reis om de wereld (1517-1522) waarmee hij ook de bolvorm van de aarde aantoonde (K).
Magenta [Noord Italië], slag bij (1859), Fransen en Italianen versloegen, in het raam van de Italiaanse onafhankelijkheidsstrijd, de Oostenrijkers.
Wikipedia
Magie, toverkunst. [magiër, magisch.]
Maginotlinie (1930), Franse verdedigingslinie aan de Frans Duitse grens.
Magistraat, hoge overheidspersoon. [magistratuur. Rome had een groot aantal magistraten]
Magna Charta (1215), een door de Engelse baronnen hun koning Jan Zonder Land afgedwongen stuk waarbij de koninklijke macht werd beperkt. De grondslag werd gelegd voor het Engelse Parlement.
Magnaat, iemand met grote (financiële) macht.[Hij is een krantenmagnaat]
Magritte, René (1898-1967), Belgisch schilder (surrealisme).
Maharadja, vorstelijke titel uit Voor Indië.
Mahdi, in de Islamwereld een soort verlosser. In 1885 brak in Egyptisch Soedan een Mahdiopstand uit. De Mahdi heette daar Mohammed  Ahmed.
Mahler, Gustav (1860-1911), Oostenrijks componist.  9 symfonieen, liederen.
Mailer, Norman (1923), Amerikaans schrijver. The naked and the dead (Helden zonder glorie) .
Maillol, Aristide (1861-1944), Frans beeldhouwer.
Maintenon, Françoise- madame - de (1635-1719), tweede vrouw van Lodewijk XIV.
Maîtresse, minnares. (Vele Franse koningen hadden een maîtresse).
<<<
Majesteitsschennis, openbare belediging van de vorst.
Major Domus, bij de Franken hoofd van de hofhouding.
Major, John (1943), Brits Conservatief politicus en regeringsleider (1990 - 1997)
Makarios (1913-1977), Grieks orthodox aartsbisschop, president van Cyprus (1960-1977)
Malaise, slechte gang van de zaken in de economie. [In de scheepvaart heerste grote malaise]
Malan, Daniel (1874-1959), Zuid Afrikaans politicus en minister president (1948-1954). Grondlegger van het Apartheidsbewind.
Malaparte, Curzio (1898-1957), Italiaans schrijver. La pelle (De huid).
Malcom X, (1925-1965), Amerikaans negeractivist en lange tijd leider van de Black Muslims.
Malenkow, Georgi (1902-1988), Sovjetrussisch politicus en minister president (1953-1955).
Malevitsj, Kasimir, (1878-1935), Russisch schilder.
Maliënkolder, een uit gevlochten ringetjes gemaakt hemd of harnas.
Malraux, André (1901-1976), Frans schrijver. La condition humaine (Het menselijk tekort).
<<<
Malthus, Thomas Robert (1760-1834), Engels econoom, hield zich o.a. bezig met overbevolking en geboortebeperking.
Mammelukken, 1) Egyptisch heersersgeslacht; 2) Egyptische keurtroepen.
Mammoetwet, bijnaam van de wet op het voortgezet onderwijs (1968).
Manchesterschool (ca 1850), groep Britse fabrikanten en ondernemers die voorstander waren van een vrije economie.
Mandaat(gebied), na W.O.I vroeger Duits (koloniën) en Turks gebied dat in opdracht van de Volkenbond werd bestuurd.
Mandarijn, keizerlijk ambtenaar uit het oude China.
Mandela, Nelson (1918), Zuid Afrikaans politicus, ANC leider en president (1994-1999). Opende, na zijn gevangenschap (1962-1990), met president De Klerk besprekingen over democratisering van Zuid Afrika.
Mandement (1954), een door de Nederlandse bisschoppen uitgegeven brief waarin het katholieken verboden werd lid te zijn van socialistische organisaties.
Manet, Edouard (1832-1883), Frans schilder (impressionisme).
Manifest, geopenbaarde,  geschreven verklaring. [ Marx schreef een manifest]
Manifestatie, betoging om bepaalde gevoelens en denkbeelden kenbaar te maken [manifesteren, manifestant]
Wikipedia
Mann, Thomas (1875-1955), Duits schrijver. Nobelprijswinnaar. Buddenbrooks (De Buddenbrooks).
Mannerheim, Carl Gustaf Emil, (1867-1951), Fins veldmaarschalk (Fins Russische oorlog) en president (1944-1946).
Manoeuvre, grote militaire oefening.
Mansholt, Sicco Leendert (1908-1995), Nederlands socialistisch politicus en minister, (vice-) voorzitter van de Europese Commissie (1972-1973). Plan Mansholt : herstructurering van de Europese landbouw (1968).
Manschap, bemanning; de trouw als vazal.
Mantsjoerije (Noord China). De uit M. afkomstige Mantsjoedynastie regeerde van 1636-1911 over het Chinese keizerrijk. In de 20ste eeuw werd M. door Rusland en Japan opgeëist als invloedssfeer. (Russisch-Japanse oorlog). In 1931 werd M onder de naam Mantsjoekwo een Japanse vazalstaat
.Manufactuur, machineloze fabriek (19de eeuw), onder één dak een (groot) aantal arbeiders die eenvoudige werktuigen gebruiken.
Manusama, Johan Alvarez (1910-1995), Moluks politicus, sinds 1950 wonend in Nederland. Hij streefde naar erkenning van een  vrije Molukse Republiek (RMS) waarvan hij de eerste president (in ballingschap ) was.
Mao Tse Toeng (1893-1976) Chinees communistisch politicus, leider van de Lange mars en overwinnaar van Tsjang Kai sjek in de Chinese Burgeroorlog. Eerste president van de Chinese Volksrepubliek. , kaleidoscoop
Maoïsme, door Mao Tse Toeng geïnspireerde vorm van communisme. De boeren zijn de dragers van een permanente revolutie. Het Chinese communisme is een massabeweging in tegenstelling tot het communisme in de USSR.
<<<
Maquis, Franse ondergrondse beweging tijdens W.O.II.
Marat, Jean (1743-1793), Frans journalist en revolutionair. Werd in bad door Charlotte Corday neergestoken.
Marathon [Griekenland] , slag bij (490 v C), de Atheners versloegen de Perzen . Een ijlbode berichtte de overwinning na een loop van meer dan 42 km.
Marc, Franz (1880-1916, Duits schilder (expressionisme
Marco Polo (1254-1324), Venetiaans koopman. Beschreef als eerste Europeaan de wereld van het Verre Oosten.
Marconi, Guglielmo (1874-1937), Italiaans natuurkundige, uitvinder van de draadloze telegrafie, Nobelprijswinnaar.
Marcos, Ferdinand (1917-1989),  Filipijns politicus en president (1965-1986).
Marcus Aurelius (121-180), Romeins keizer (161-180).
Mardoek, oud Babylonische god.
Marechaussee, de Nederlandse militaire politie.
Mare Nostro,[ Italiaans = onze zee]. Geeft het streven van de Italiaanse fascisten weer: macht te veroveren rond de Middellandse Zee.
Mare Liberum [ Latijn = de vrije zee]. Een door Hugo de Groot uitgewerkte leer dat de wereldzeeen vrij zijn.
<<<
Maria van Bourgondië  (1457-1482) ook wel Maria de Rijke, hertogin van Bourgondië (1477-1482), gehuwd met Maximiliaan van Oostenrijk, moeder van Filips de Schone.
Maria Stuart (1542-1587), koningin van Schotland (1542-1587), rivale van Elisabeth I. Werd door de Engelsen gevangen gehouden en later onthoofd.
Maria II Stuart  (1662 - 1694), vrouw van stadhouder-koning Willem III, koningin van Engeland  (1688-1694).Marianne, symbool voor Frankrijk.
Maria de Rijke, = Maria van Bourgondië.
Maria Theresia (1717-1780), keizerin van Oostenrijk 1740-1780).
Marie Antoinette (1755-1793), koningin van Frankrijk (1774-1793), vrouw van Lodewijk XVI. Werd onthoofd.  kaleidoscoop
Marijnen, Victor (1917-1975), Nederlands politicus (KVP) en minister president (1963-1965).
Marius, Gaius (157-86 v. chr.), Romeins veldheer en consul, voerde het beroepsleger in.
Maritiem, de zeevaart betreffend. [De maritieme geschiedenis van Nederland]
Mark zie markgouw.
Markgouw, in de Frankische tijd een aan de grens gelegen gouw.[Denemarken, Stiermarken]
Markgraaf, Bestuurder van een mark met als speciale opdracht de verdediging van de grens. [Deense Mark]
Wikipedia
Markies, adellijke titel.[markiezin, markiezaat]
Maroniet, lid van een oosterse christelijke sekte, vooral vertegenwoordigd in Libanon.
Marokkocrises, hooglopende Frans-Duitse controverse over Marokko. 1905: uitdagend bezoek van Wilhelm II aan Tanger, conferentie van Algeciras; 1911 provocerend bezoek van het Duitse oorlogschip de Panther op rede van Agadir. Beide incidenten dreigden uit te lopen op een Europese oorlog.
Marranen, in de 14de en 15de eeuw tot het christendom bekeerde Portugese en Spaanse joden.
Mars, Romeinse mythologie: god van de oorlog.
Mars naar Rome (1922), tocht naar Rome van de Italiaanse fascisten om de regering onder druk te zetten.
Marseillaise, Franse volkslied.
Marshall, George (1880-1959), Amerikaans generaal en politicus. Lanceerde het Marshallplan. (Nobelprijs voor de vrede 1953).
Marshallplan (1949), Amerikaans financieel-economisch hulpprogramma voor de wederopbouw van het door W.O .II verwoeste Europa .
Marskramer, rondtrekkend handelaar in kleine goederen.
Marsman, Hendrik (1899-1940), Nederlands schrijver en dichter. De dood van Angèle Degroux
<<<
Martelaar, iemand die voor zijn geloof of levensbeschouwing lichamelijk lijden moet ondergaan en/of gedood wordt.
Martens, Wilfried (1936), Belgisch politicus (CVP) en regeringsleider (1981-1992).
Marva (1941- ca 1980), vrouwencorps van de Nederlandse marine.
Marx, Karl (1818-1883), Duits socialistisch theoreticus. Grondlegger van het marxisme, opsteller van het Communistisch Manifest en schrijver van Das Kapital
Marxisme, door Marx opgesteld geheel van socialistische theorieën, die de val van het - kapitalisme als onderwerp hebben. De arbeidersklasse moest zich internationaal organiseren en de strijd aanbinden met de bezittende klasse (klassenstrijd), op het juiste moment zou de wereldrevolutie uitbreken die de klassenloze maatschappij dichterbij zou brengen. In een dergelijke maatschappij wordt men naar behoefte beloond. De staat als beschermer van de bezitter en onderdrukker van de bezitloze kan worden afgeschaft.
Mary Tudor (1516-1558), koningin van Engeland (1533-1558), bijnaam Maria de Bloedige.
Masaryk, Jan (1886-1948), Tsjechoslowaaks politicus en minister. Kwam na de communistische staatsgreep van 1948 op mysterieuze wijze om het leven.
Masaryk, Thomas (1850-1937), Tsjechoslowaaks wetenschapper en eerste president van het nieuwe Tsjecho Slowakije (1918- 1935).
<<<
Massafabricage, het maken van een grote hoeveelheid van hetzelfde produkt.
Massavervoer, het vervoer van grote hoeveelheden.
Mastaba, Egyptisch graf met rechthoekige bovenbouw.
Mata Hari (1876-1917), Nederlands danseres. Tijdens W.O.I op beschuldiging van spionage door de Fransen gefusilleerd.
Materialisme, leer die stelt dat het stoffelijke de kern vormt van alle dingen.
Matisse, Henri Émile Benoit (1869-1954), Frans schilder (fauvisme).
Matriarchaat, een maatschappijvorm waarin de moeder de belangrijkste rol vervuld dit in tegenstelling tot het patriarchaat..
Matthias (1557-1619), Nederlands landvoogd (1577-1581), Duits keizer (1612-1619)
Mau Mau (1947), politieke beweging in Kenya. Voerde van 1952-1956 een guerrilla tegen de Britten.
Maugham, William (1874-1965), Brits schrijver. The razors's edge (Op het scherp van de snede) .
Maupassant, Guy de (1850-1893), Frans schrijver. Une vie (Het leven)
Mauriac, François (1885-1970), Frans schrijver en Nobelprijswinnaar.Les chemins de la mer (De wegen  zeewaarts)
Maurits, graaf van Nassau (1567-1625), stadhouder, kapitein generaal en -admiraal (1588). Bekend door het turfschip van Breda en de slag bij Nieuwpoort. [L]
Maurois, André (1885-1967), Frans schrijver. Ariel ou la vie de Shelley (Ariel; het leven van Shelley)
<< <
Mausoleum, praalgraf, grote graftombe.
Mauthausen, Oostenrijks dorp in de buurt waarvan een Duits concentratiekamp was .
Maximiliaan van Oostenrijk (1459-1519), Habsburger, keizer (1493-1519). Legde door zijn huwelijk met Maria van Bourgondië de grondslag van de Habsburgse wereldmacht.
Maximiliaan van Oostenrijk (1832-1867), Habsburger, keizer van Mexico (1864-1867), werd door de republikeinen gefusilleerd.
Mazeppa, Iwan Stepanowitsj(1632-1709), kozakkenhoofdman, streed tevergeefs voor de onafhankelijkheid van de Oekaraïnse kozakken.
Maya, volk dat ca 1000 v ch. een hoogstaande cultuur in Midden Amerika ontwikkelde. 
Mayflower, naam van het schip waarmee de Pilgrimfathers vanuit Holland naar Amerika overstaken.
Mazarin, Jules (1602-1661), Frans geestelijke en minister van Lodewijk XIII en Lodewijk XIV. Grondlegger van het Franse absolutisme. Bedwong de Fronde.
Mazzini, Guiseppe (1805-1872), Italiaans nationalist en republikein.. Streefde naar een verenigd onafhankelijk Italië.
McCarthy, Eugene (1916- 2005), Amerikaans democratisch senator en presidentskandidaat (1968). Wikipedia
<<<
McCarthy, Joseph (1909-1957), Amerikaans senator. Zette ca 1950 in de VS een felle jacht in op alles wat communistisch was of er op leek
 McKinley, William (1843-1901), Republikeins politicus, president (1896-1901), kwam om het leven bij een anarchistische aanslag.
Mecenas, Gaius (65 - 8 v chr.), vooraanstaand Romein, groot beschermer van de kunst.
Mechanisatie, de overgang van spier- en handenarbeid naar machines. [mechaniseren. Het wasproces werd gemechaniseerd]
Meden, oud Perzisch ruitervolk levend op de Iraanse hoogvlakte.
Medici, de, vooraanstaand Florentijns geslacht dat grote macht en invloed had in de 15de en 16de eeuw.
Medina, stad in Saoedi Arabië waarheen Mohammed in 622 vluchtte.
Meditatie, overpeinzing, bespiegeling. [mediteren. De kluizenaar deed veel aan meditatie]
Medusa,  figuur uit de Griekse mythologie.
Meerpartijensysteem, politiek systeem dat meer dan twee partijen heeft, waardoor de regeringen meestal bestaan uit partijcoalities (zie tweepartijestelsel).
Meerwaarde, theorie van Marx volgens welke het verschil tussen de opbrengst (prijs) van een produkt en de produktiekosten (dus eigenlijk de winst) als arbeidsloos inkomen in de zakken vloeit van de kapitalisten.
Meesterknecht, gezel die wel de meesterproef heeft afgelegd,  maar die wegens plaatsgebrek niet tot het gilde wordt toegelaten
<<<
Meesterproef, examen dat een middeleeuws gezel moest afleggen voor hij zich zelfstandig mocht vestigen.
Meesterstuk, examenstuk dat een gezel moest afleveren om te worden toegelaten tot het gilde. [Zijn meesterstuk was een kostbare schrijn]
Meeting, grote openbare bijeenkomst.
Megaliet, uit grote stenen opgetrokken prehistorisch monument. 
Meidagen,de, in W.O.II de vijf dagen   (10-15 mei 1940) van de strijd van het Nederlandse leger tegen de Duitse invasie.camerascoop
Meidji (1868-1912), regering van de Japanse keizer Moetsoehito.
Meier, rentmeester, opzichter.
Mein Kampf, boek geschreven door Hitler, waarin hij de grondslagen van het nationaal socialisme uiteenzet.
Meineed, het onder ede afleggen van onjuiste verklaringen.
Meir, Golda (1898-1981), Israëlisch socialistisch politica, minister en minister president (1969-1974).
Meirevolutie (1968), opstand van Franse studenten tegen het paternalistische bewind van president De Gaulle. , kaleidoscoop
Mekka, stad in Saoedi Arabië, middelpunt van de Islam.
<<<
Melanchton, Philipp (1497-1560), Duits hervormer, medestander van Luther.
Memento Mori, [ Latijn = gedenk te sterven]. Spreuk die de middeleeuwse, op de dood gerichte mentaliteit weergeeft.
Memento Vivere, [Latijn = gedenk te leven].  kenmerkende spreuk voor  de aardsgerichte renaissancementaliteit .
Memling, Hans (1430-1494), Zuid Nederlands schilder.
Memoires, iemands persoonlijke gedenkschriften. [De politicus schreef zijn memoires]
Memorie van toelichting, een bij een wetsontwerp gevoegd stuk waarin de regering de beweegredenen en achtergronden van het ingediende wetsontwerp uiteenzet.
Memorie van antwoord, ministeriële reactie op het Voorlopig verslag van de Tweede of Eerste kamer.
Mendel, Gregor (1822-1884), Oostenrijks geestelijke en botanicus, grondlegger van de genetica.
Mendelssohn-Bartholdy, Felix (1809-1847), Duits componist. [symfonieën, pianomuziek]
Menesj (ca. 3000 v.chr.), waarschijnlijk de eerste koning van Egypte.

Wikipedia 
Menhir, in de prehistorie opgerichte grote langwerpige steen. Komen vooral in Bretagne voor.
<<<
Menno Simonsz (1496-1561), Nederlands doopsgezind leider.
Mensjewiki, sociaal democratische vleugel van de Russische socialistische partij. In 1903 vond de scheiding plaats tussen Mensjewiki (minderheid) en de Bolsjewiki (meerderheid).
Mercantilisme, 17de/18de eeuws economisch stelsel waarbij de staat regelend optreedt met als doel de hoeveelheid edel metaal zo groot mogelijk te maken. Middelen o.a. kolonisatie, stelsel van in/uitvoerrechten en bevordering van de nijverheid vaak ten koste van de landbouw.
Mercator, Gerard (1512-1594), Vlaams kaartenmaker.
Merdeka, [Maleis =  vrijheid].
Merkel, Angela (1954), Duits CDU politica. Bondskanselier ( 2005 - )
Merovingen (430-751), Frankisch vorstengeslacht.
Mesolithicum, middensteentijd. De stenen werktuigen zijn al enigszins bewerkt.
Mesopotamië [ tweestromenland], in de Oudheid het land tussen de rivieren de Eufraat en de Tigris.
Messias [ Hebreeuws = verlosser]. In de bijbel de verlosser, de gezalfde.
Mesties, kleurling , afstammeling van een blanke en een indiaan.
Metaaltijd, prehistorische periode na de steentijd. Men ging nu gebruiksvoorwerpen van metaal maken.
<<<
Meteoriet, stuk van een vallende ster of ander hemellichaam.
Methodisme, protestantse richting die sterk de nadruk legt op de persoonlijke beleving van het geloof.
Methusalem, bijbelse figuur die zeer oud zou zijn geworden.[Zo oud als Methusalem]
Metoiken, in het oude Sparta de 'omwonenden'.
Metternich, Klemens von (1773-1859), Oostenrijks politicus en kanselier (1821- 1848). Drukte tijdens en na het Wener Congres zijn stempel op de Europese politiek. Hij ging uit van de macht van de regerende vorstenhuizen (legitimiteit) en keerde zich tegen liberalisme en nationalisme. 
Michelangelo, Buanarroti (1479-1564), Italiaans schilder/beeldhouwer. Sixtijnse Kapel, de Sint Pieter.
Midas, Griekse mythologie, koning met ezelsoren
Middeleeuwen, de periode tussen de Klassieke Oudheid en de Nieuwe Tijd. Begonnen met de val van de laatste Romeinse keizer (476) eindigend in 1492 (ontdekking Amerika) of 1453 (val Constantinopel) of 1517 (Hervorming).
Midden Rijk, (2133-1786 v.chr.) periode uit de Egyptische geschiedenis.
Middenpartij = centrumpartij, Partij die zich in het midden (centrum ) van het politieke krachtenveld bevindt.
Middenschip, middengedeelte van kerkgebouw (van hoofdingang naar koor).
<<<
Midway, slag bij
(1942), lucht/zeeslag waarna de Amerikanen weer in het offensief konden gaan
Mierlo,
Henricus van (1931), politicus en minister, medeoprichter van D66.
Migratie, verplaatsing van bevolking.
Mijter, bisschopshoed. 
Mikado, benaming van de keizer van Japan.
Militair Gezag (1944-1946), Nederlands militair orgaan met bijzondere bevoegdheden op niet militair terrein.
Militair Industrieel complex, door president Eisenhower voor het eerst gebruikte term over de verstrengeling van belangen van defensie en de wapenindustrie (1960).
Militair Bestuur, i.p.v. burgers wordt een land/stad bestuurd door militairen.
Militarisme, 1)denkwijze die sterk is doordrongen van alles wat met het miliaire te maken heeft 2) grote invloed van het leger op de burgerlijke samenleving. [militarist]
Militie, volksleger.
Miljoenennota, de jaarlijks in september door de regering ingediende begroting.
Millennium, periode van 1000 jaar.
Miller, Henry (1891-1980), Amerikaans schrijver. Tropic of cancer (Kreeftskeerkring))
Milosevic, Slobodan (1941-2006) , Servisch politicus, president van Klein Joegoslavie (1990 - 2000).
Miltiades (ca 550-489 v. chr.), Atheens veldheer, overwon de Perzen bij Marathon.
<<<
Wikipedia

Milton, John (1608-1674), Engels dichter. Parasdise lost (Het paradijs verloren)  
Milva, vrouwencorps van de Nederlandse landmacht.
Minaret, gebedstoren bij een moskee. 
Minerva, Romeinse mythologie: godin van de wijsheid, beschermster van kunsten en wetenschappen.
Ming (1368-1644), Chinese dynastie van keizers. Zij maakten zich los van de Mongoolse overheersing.
Miniatuur,1) de versierde beginletter van een handschrift; 2) zeer klein schilderij.  , kaleidoscoop 
Minimumloon, laagst wettelijk toelaatbaar loon.
Minister van staat, eretitel verleend aan staatsdienaren die van grote betekenis voor de samenleving zijn geweest.
Minister, drager van de uitvoerende macht , lid van een ministerie.
Minister president, eerste minister, voorzitter van de ministerraad, leider van de regering.
Ministeriaal, in de middeleeuwen een niet geheel vrij man, die bepaalde diensten voor zijn heer had te verrichten waarvoor hij werd beloond met het vruchtgebruik van een stuk land. In Nederland is uit de ministeriales de lage adel ontstaan.
Ministerie,  1)de gezamenlijke ministers, 2) het departement
Minoïsche beschaving (2500-1050 v.chr.), oude beschaving op Kreta.
Minos, Griekse mythologie: koning-wetgever van Kreta.
<<<
Minotaurus, Griekse mythologie: wezen half mens half stier in het labyrint van Kreta.
Minstreel, middeleeuws rondtrekkend dichterzanger.
Mir 1) Russische dorpsgemeenschap, 2) Russisch bemand ruimteschip (1986-1999).
Mirabeau, Honore, (1749-1791), Frans politicus . Wilde het absolute koningschap afschaffen. Speelde een belangrijke rol in de Franse revolutie.
Miro, Joan (1893 - 1983), Spaans schilder (kubisme, surrealisme). 
Misdrijf, in Nederland ernstig strafbaar feit, dat wordt behandeld door de arrondissementsrechtbank. Straffen gevangenisstraf en/of boete.
Misericorde, steunstuk aan onderzijde van een koorbank.
Missie, katholieke benaming voor de verbreiding van het christendom. [missionaris]
Mitrailleur, machinegeweer, een automatisch, zwaar snelvuurwapen.
Mitterrand, Francois (1916 -1996), Frans socialistisch politicus, minister en president (1981 - 1995). 
Mobiel, beweeglijk, verplaatsbaar. [mobiliteit. De Mobiele Eenheid stond voor het krakerspand]
Mobilisatie, het oproepen van de reeds geoefende dienstplichtigen. [mobiliseren. De regering kondigde de mobilisatie af.]
Mobutu, Joseph-Désiré (1930 - 1998), Zaïrees militair, president (1965-1997).
<<<
Modern imperialisme (1870-1914), imperialisme met als drijfveer het verwerven van koloniën (Afrika) voor grondstofvoorziening en afzetmarkt i.v.m. de toenemende industrialisatie. De periode van het M. werd gekenmerkt door onderlinge wrijving tussen de grote mogendheden (met name Groot Brittannië, Frankrijk, Duitsland en Rusland).
Moderne Devotie, een door Geert Grote geïnspireerde middeleeuwse geloofsbeweging. Gericht op praktische beleving van het christendom.
Modigliani, Amedeo (1884-1920), Italiaans schilder. 
Moefti, hoog Islamitisch rechtsgeleerde.
Moejibuhr Rahman (1920-1975), Bengaals politicus en nationalist. Was de eerste president van het afgescheiden Bangla- desjh (1972-1975).
Moetsoehito (1852-1912), Japans keizer (1867-1912) droeg veel bij tot de modernisering van Japan.
Mof, scheldnaam voor Duitser.
Mogendheid, onafhankelijke staat.
Mohacs [Hongarije] , slag bij , (1526) de Turken winnen van de Habsburgers .  (1687) De Habsburgers verslaan de Turken .
Mohammed (560-632), Arabier, koopman, profeet , stichter van de Islam.
Wikipedia

Mohammedaan, volgeling van Mohammed, Islamiet
<<<
Molière, Jean Baptiste (1622-1673), Frans toneelschrijver. Le misanthrope, Le malade imaginaire
Molotov, Vsatsjeslav (1890-1986), sovjetrussisch politicus en minister van buitenlandse zaken.
Molotov-Ribbentroppact (1939), Duits-Russisch niet-aanvalsverdrag.
Moltke, Helmuth von (1848-1916), Duitse chef van de  Generale Staf ( 1914).
Monarchie, koninkrijk. [monarch, monarchaal]
Mondriaan, Piet (1872-1944), Nederlands (abstract) schilder. 
Monet, Claude (1840-1927), Frans schilder (impressionisme). 
Monetair, de munt, het muntstelsel betreffend
Mongolen, Aziatisch volk.
Monisme, regering en volksvertegenwoordiging denken en handelen in elkaars verlengde. Tegenovergestelde is dualisme.
Monnet, Jean , (1888-1979), Frans diplomaat, grondlegger van de EGKS en de EEG.
Monnik, manlijke gelovige die buiten de wereld, meestal in een klooster, leeft
Monocle, oogglas dat in de hoek van het oog wordt vastgeknepen.
Monocultuur, het verbouwen van slechts één cultuurgewas , waardoor de nationale economie erg kwetsbaar is
Monogamie, huwelijk van één man met één vrouw.(zie polygamie)
<<<
Monolithisch, uit één steen bestaand, uit één stuk bestaand. [Het wereldcommunisme was monolithisch ]
Monopolie, alleenrecht. [De VOC had het monopolie van de handel op Indië]
Monotheïsme, godsdienst met één god.( zie polythëisme) [monotheïst, monotheïstisch]
Monroe, James (1758-1831), Amerikaans republikeins politicus. President (1817-1825), opsteller van de Monroeleer.
Monroeleer (1823), Amerikaanse verklaring dat Europa zich niet moest bemoeien met zaken op het Amerikaanse continent, anderzijds zouden de Amerikanen zich ook niet in Europese aangelegenheden mengen.
Monsterverbond, een verbond, (samenwerking) tussen twee op het eerste gezicht niet bijelkaar passende partijen. [Het Russisch-Duitse verdrag van 1939 was een monsterverbond]
Monteneros (ca 1975), Argentijnse linkse guerrillabeweging.
Montesquieu, Charles (1689-1755), Frans rechtsgeleerde. Opsteller van de trias politica (scheiding van machten).
Montezuma (1466-1520), koning der Azteken (1502-1520). Sneuvelde bij een opstand tegen de Spanjaarden.
Montgomery, Bernard (1887-1976), Brits veldmaarschalk (W.O.II). Versloeg Rommel bij El Alamein (1942). Had een belangrijk aandeel in de bevrijding van West Europa. 
<<<
Mook, Hubertus van (1894-1965), laatste luitenant gouverneur generaal van Indië. Was nauw betrokken bij de onafhankelijkheid van Indonesië. kaleidoscoop
Mookerheide, slag op de (1574), strijd tussen de Spanjaarden en het huurleger van Lodewijk van Nassau die de slag en het leven verloor.
Moor, moslim uit Noord Afrika en Spanje.
Moore, Henry (1898 - 1986), Brits beeldhouwer. 
Moraal, leer van plichten en deugden.
Moravia, Alberto (1907 - 1990), Italiaans schrijver. La Romana (vrouw van Rome)
More, Thomas (1478-1535), Engels politicus en humanist. Schrijver van Utopia. Op beschuldiging van hoogverraad terechtgesteld.
Morgenland, dichterlijk het land in het oosten
Morisco's, Moren die na de Reconquista in Spanje bleven wonen en vaak voor de schijn tot het christendom overgingen.
Wikipedia

Mormonen, leden van een vooral in de VS wonende christelijke sekte.
Morse, Samuel , Amerikaans jurist, uitvinder van de telegraaf en het morse schrift (een uit punten en strepen bestaande code gebruikt bij de telegrafie)
Morpheus, Griekse mythologie: de god van de dromen en de slaap.{In morpheus' armen liggen]
Mortier, kanon dat zijn granaten op korte afstand (via een zeer kromme baan) kan doen neerkomen. 
Moskee, mohammedaans bedehuis. 
<<<
Mossad, Israelische geheime dienst.
Moslim, mohammedaan.
Moslimbroederschap, Egyptische fundamentalistische  Islam organisatie.
Mossadeq, Mohammed (1880-1967), Iraans regeringsleider (1951-1953). Naastte een Britse oliemaatschappij en kwam in conflict met de sjah.
Mossel, Kaat (1723-1798), Rotterdamse, oranjegezinde mosselvrouw, verzette zich fel tegen de patriotten.
Motie, voorstel van een aantal leden van een vertegenwoordigend lichaam waarin men zich positief of negatief uitspreekt over een zaak . [De motie van wantrouwen werd aangenomen. De regering moest dus aftreden]
Mountbatten, Louis (1900-1979), Brits admiraal, laatste onderkoning van Brits Indië, eerste en laatste
 Mozaïek, inlegwerk van kleine gekleurde stukjes glas en aardewerk. 
Mozart, Wolfgang (1757-1791), Oostenrijks componist. Symfonieen, piano- en operamuziek.  
Mozes, Joods leider. Voerde het Joodse volk uit Egypte naar Palestina.
Mubarak, Hosni (1929), regeringsleider en staatshoofd van Egypte (1981).
Mugabe, Robert (1924), regeringsleider (1980) en staatshoofd (1987) van Zimbabwe.
<<<
Muiterij, opstand van soldaten of schepelingen. [muiten, muiters. De leiders van de muiterij werden gefusilleerd]
Mujibur-Raman  (1920-1975), Bengaals politicus, stichter van de staat Bangladesh, kwam bij een staatsgreep om het leven.
Wikipedia

Mulat, afstammeling van een zwarte en een blanke.
Mulisch, Harry (1927), Nederlands schrijver. Het stenen bruidsbed, De ontdekking van de hemel,De  procedure.
Multatuli , pseudoniem van Eduard Douwes Dekker 1820-1887, Nederlands schrijver .Max Havelaar.
Multilateraal, veelzijdig. Multilateraal verdrag = verdrag tussen meer dan twee staten.
Multinational, Engels = een onderneming die in meerdere staten fabrieken heeft. [Philips is een grote multinationale onderneming]
Multiraciaal, uit verscheidene rassen bestaand. [Brazilië is een multiraciale samenleving]
Mummie, een door balseming bewaard gebleven lijk of kadaver. [mummificeren] 

Munch, Edvard (1863-1944), Noors schilder (expressionisme). 
München, conferentie van (1938), conferentie tussen Hitler, Chamberlain, Daladier en Mussolini over Tsjecho Slowakije.Ter voorkoming van een Europese oorlog moest dit land het Sudetengebied afstaan aan Duitsland.., [[L]]
Münster, vrede van (1648), overeenkomst tussen Spanje en de Republiek. Formeel einde van de Tachtigjarige Oorlog. Officiële erkenning van de Republiek.
<<<
Muntstelsel, de munten en biljetten en hun onderlinge verhouding
Musket, oud handvuurwapen. [musketier]. 
Mussert, Anton (1894-1946), Nederlands politicus. Oprichter en leider van de NSB. Werd in 1946 gefusilleerd.
Mussolini, Benito (1883-1945), Italiaans politicus. Oprichter en leider (duce) van de Italiaanse Fascistische partij. Kreeg in 1922 een regeringsopdracht. Wist in Italië alle macht aan zich te trekken. Maakte van Italië een totalitaire staat. 
Muze, in de Griekse mythologie: dochter van Zeus (Hij had er 9), beschermster van kunst en wetenschap.[Calliope-dichtkunst,Clio-geschiedenis, Polyhymnia-dichtkunst/dans, Terpsichore -zang /dans, Euterpe-fluitspel, Erato-dans/minnedicht, Melpomene-tragedie, Thalia-komedie, Urania- sterrenkunde)
Muzelman, mohammedaan.
Myceense cultuur (ca 1600- ca 1150 v chr.), cultuurperiode in het oude Griekenland.
Mysterie , 1) een voor de mens onbegrijpelijk iets; 2) in de oudheid eredienst waarin je voor deelname  ingewijd moest zijn.
Mythe, godenverhaal.
Mythologie, de gezamenlijke mythen van een volk.[mythologisch]
Wikipedia