ABCDEFGHIJKLM
NOPQRSTUVWXYZ
INDEX
Wikipedia

 

 

 

  Taalgrens, grens in gebied dat twee- of meertalig is (België: Vlaams en Waals)
Taalkwestie, in België de diepgaande tegenstelling tussen Vlamingen en Walen.
Tabernakel , bijbelse naam voor het Joodse (draagbare)  heiligdom.
Taboe,  waar niet over gesproken wordt. [Vroeger was  praten over sex taboe]
<<<
Tachtigjarige oorlog, (1568-1648).
oorzaken: koninklijk Spaans absolutisme tegenover inspraak van de Staten en katholicisme tegenover protestantisme.
aanleiding: de Beeldenstorm en de daaropvolgende komst van Alva die o.a. de ketters streng strafte en een nieuw belastingstelsel wilde invoeren.
verloop: De slag bij Heiligerlee (1568) was het begin van de oorlogshandelingen. De strijd verliep eerst vrij ongelukkig voor de opstandige gewesten, die bovendien onderling over de godsdienst verdeeld raakten. Oranje wist de gewesten te verenigen in de Pacificatie van Gent (1576),  maar de Unie van Atrecht en de Unie van Utrecht (1579) bezegelden de definitieve scheiding tussen Noord en Zuid.  In 1581 erkenden de Staten Generaal Filips niet meer als hun Heer. Willem van Oranje, vanaf 1572 de feitelijke leider van de opstandige gewesten werd in 1584 vermoord. In 1588 namen de 7 Verenigde Nederlanden de soevereiniteit zelf op zich. Vooral Maurits en Frederik Hendrik hadden succes in de strijd tegen Spanje. Van 1609-1621 was er een Bestand. In 1648 werd in Munster de vrede getekend. Spanje en het Duitse Rijk erkende de soevereiniteit van de Republiek. De veroveringen (Brabant, Limburg en Zeeuws Vlaanderen) mochten worden behouden en de Schelde bleef gesloten.
gevolg: uiteengaan van de 17 Nederlandse  gewesten in de soevereine  Republiek en de van Spanje afhankelijke  Zuidelijke Nederlanden (1579). [[]]
<<<
Tacitus., Publius (55-120), Romeins geschiedschrijver [Historiae, Annales].
Tactiek van de verschroeide aarde, de methode waarbij bij het terugtrekken alles wordt vernietigd wat de vijand maar van nut zou kunnen zijn.
Tactiek, de wijze waarop men een bepaald doel bereikt. [tactisch. De generaal besloot tot een omsingelingstactiek] 
Tafelronde, ridders van de, de ridders rond koning Arthur uit de Keltische sagen.
Taft, William (1857-1930), Amerikaans Republikeins politicus, president (1909-1913).
Taft-Hartley-wet (1947), Amerikaanse wet die het stakingsrecht beperkt.
Taille, vůůr 1789 Franse grondbelasting.
Taipingopstand (1851-1864), boerenopstand in China. Verzet tegen het keizerlijk gezag en buitenlandse invloeden. De beweging kwam ten einde met de verovering van Nanking door regeringstroepen.
Tak van poortvliet, Joannes (1839-1904), Nederlands links liberaal politicus en minister (ontwerp-kieswet).
Talent, 1) Grieks geldstuk; 2) natuurlijke gave. [Hij gebruikte zijn muzikale talenten niet]
Taliban, Afghaanse fundamentalistische gewapende moslimbeweging, vooral studenten. Regeerde sinds 1995 grote delen van Afghanistan.Werd in 2002 door Afghaanse tegenstanders met hulp van de VS verslagen.
Talisman, gelukbrengend voorwerp.
Wikipedia
Talleyrand, Charles de (1754-1838), Frans diplomaat en staatsman, speelde een belangrijke rol in de Franse Revolutie. Behartigde de buitenlandse betrekkingen onder verschillende regimes.
Talma, Arritius (1864-1916), Nederlands predikant, antirevolutionair politicus en minister (sociale wetgeving).
Talmoed, verzameling van schriftelijke uitspraken van rabbijnen over de uitleg van de Thora voor het dagelijks leven.
Tamils, bevolkingsgroep in India en Sri Lanka die een grote mate van autonomie wenst.
Tamiltijgers, naar onafhankelijkheid strevende guerrillabeweging in Sri Lanka.
Tan Malakka, Sutan (1897-1949),  leider van de Indonesische communistische partij  (PKI.).
Tank, 1) voertuig voorzien van zware pantserplaten en rupsbanden; 2) opslagplaats voor o.a. olieprodukten. 
Tannenberg , slag bij [Polen, vroeger Oost Pruisen], hier werd in augustus 1914 het Russische leger door de Duitsers verslagen.
Tantalus, Griekse mythologie: Lidische koning die als straf enorme honger en dorst had ondanks de onmiddellijke nabijheid van eten en drinken. [Tantaluskwelling]
Tarief, prijs(lijst). [De rentetarieven schoten omhoog]
<<<
Tariefmuur, stelsel van (hoge) invoerrechten om eigen de produktie te beschermen.
Tartaren, Mongoolse volksstam ten Noorden van de Zwarte Zee.
Tartarus, Griekse mythologie: plaats der verdoemden.
Tasman, Abel (1603-1659), Nederlands zeevaarder in dienst van de VOC. Ontdekte Tasmanië (1642).
Taylorstelsel, het door de Amerikaan Taylor (1856-1915) uitgedachte systeem van arbeidsverdeling en praktische werkmethoden ( o.a. de lopende band). Hierdoor ging er minder tijd en geld verloren.
TBS, terbeschikkingstelling . 1) gedeeltelijk geestelijk gestoorde plegers van strafbare feiten worden ter verpleging opgenomen in een rijksinrichting; 2) minderjarige delinquenten worden tot hun meerderjarigheid opgevoed onder toezicht van de staat.
Technocratie, politiek stelsel waarbij de leiding berust bij specialisten en niet bij politici.
Technologie, de wetenschap die alles bestudeert wat met het produceren en fabriceren te maken heeft.
Tegenpaus, geestelijke die tot paus is uitgeroepen om de officiële paus te bestrijden.
Teheran, conferentie van (1943), bijeenkomst van de Grote Drie in T. Vaststelling van het Tweede Front in West Europa in mei 1944.
Telegraaf, toestel om d.m.v. tekens of signalen berichten over te brengen.
<<<
Telemann, George Philipp (1681-1767), Duits componist [kamermuziek, kerkmuziek,]
Tell, in het Nabije Oosten een kunstmatige heuvel, vaak van archeologisch belang.
Tell, Wilhelm, legendarische middeleeuwse  Zwitserse vrijheidsheld.
Tempel, algemeen een aan een god of godin gewijd gebouw waar priesters en leken hun geloof belijden. In het bijzonder de Tempel in Jeruzalem het godsdienstig middelpunt van het jodendom
Tempeliers (1119-1312), geestelijke ridderorde die zijn hoofdzetel in Jeruzalem had.
Tempeltoren, in Mesopotamië een terrassenbouwwerk met heiligdom. 
Tempo Doeloe (Indonesisch = de tijd van vroeger), term gebruikt voor de koloniale periode van Nederland in Indonesie. 
Ten laste leggen, iemand van iets beschuldigen.
Tenno, titel van de Japanse keizer.
Tennyson, Alfred (1809-1892), Engels dichter  .The charge of the Light Brigade.
Terp, kunstmatig opgeworpen woonheuvel, voornamelijk bedoeld tegen wassend water.
Terreur, 1) door geweld, angst en intimidatie bepaald doel trachten te bereiken; 2) zie schrikbewind.
Wikipedia
Territoir, zie territorium.
Territorium, (Latijn ) gebied behorend bij land of stad. [territoriaal. Het schip voer in de territoriale wateren]
Terrorisme, het plegen van gewelddaden, zoals bomaanslagen en gijzelingen, om een (meestal) politiek doel te bereiken. [Terroristen ontregelden de Noord-Ierse samenleving ]
Test Act (1673-1829), Engelse wet die de Anglicaanse godsdienst verplichtte voor alle ambtenaren.
Testament, schriftelijke wilsbeschikking wat er na iemands dood zal gebeuren.
Thackeray, William (1811-1863), Engels schrijver Vanity Fair (Kermis der ijdelheid)
Thales van Milete, ( 624-545 v.chr.), Grieks wetenschapper ( wiskunde). Beschouwde water als oorsprong der dingen.
Thatcher, Margaret (1925- ), Brits Conservatief politicus en minister president (1979-1990).
Themistocles (528-459 v. chr.), Atheens militair en politicus. Legde de grondslag voor de overwinning bij Salamis (480 v.chr.).
Theocratie, bestuursvorm waarin de geestelijkheid een overwegende invloed heeft.
Theodorik de Grote (456-526), Oost Gotisch koning (474-526), stichtte in Italië een Oost Gotisch rijk.
<<<
Theodosius de Grote (346-395), Romeins keizer (379-395); verklaarde het christendom tot staatsgodsdienst.
Theologie, wetenschap die zich bezighoudt met het christelijk geloof en de christelijke instellingen. [theoloog, theologisch]
Theorie, kennis die niet op de ervaring (praktijk) berust. [theoreticus, theoretisch. Hij slaagde voor zijn theorie].
Theresienstadt [Tsjechië], hier hadden de Nazi's een modelconcentratiekamp ingericht.
Thermen, Romeinse badinrichting.
Thermopylae [Griekenland], slag bij (480 v.chr.), de Spartanen onder Leonidas werden verslagen door Xerxes, de Perzische koning.
These, (een te verdedigen) stelling, roept een antithese (tegenstelling) en kan leiden tot een synthese (samenstelling).
Theseus, Griekse mythologie: Atheense held, die o.a. de Minotaurus doodde.
Thiers, Adolphe (1797-1877), Frans historicus, politicus en president van de Derde Republiek (1871-1873).
Thomas a Kempis (1379-1471), Nederlands geestelijke, schreef vele stichtelijke werken  Imitatio Christi (De navolging van Christus).
Thora, de vijf boeken van Mozes die o.a. belangrijke Joodse leefregels bevatten.
<<<
Thorbecke, Johan (1798-1872), Nederlands liberaal politicus en minister president (1849-1853, 1862-1866, 1871-1872). Grondlegger van het parlementaire stelsel in Nederland, initiatiefnemer van belangrijke (organieke) wetten. 
Thucydides (460-395 v.chr.), Grieks geschiedschrijver schreef over de Peloponnesische Oorlog.
Thuisland, tijdens   apartheidsregiem zelfstandig woongebied voor zwarten in Zuid Afrika.
Tiara, pauselijke driekroon. 
Tiberius Claudius (42 v.chr. .-37), Romeins keizer (14-37).
Tichelsteen, baksteen.
Tien Geboden, de tien belangrijkste leefvoorschriften uit het Oude Testament.
Tiendaagse veldtocht (1831), een tijdens de Belgische opstand door Willem I ondernomen veldtocht. Deze was succesvol maar door buitenlandse interventie werd het beoogde doel, een voor Willem gunstige uitleg van de scheidingsakte van Nederland en België, niet bereikt.
Tiende penning (1568), een door Alva ingestelde belasting van 10% op de verkoop van roerend goed.
Tienden, de 10% van de bodemopbrengst en van het pasgeboren vee, waarop de kerk in de middeleeuwen recht had.
Wikipedia
Tienduizend, tocht der (401 v.chr.), de door Xenophon beschreven terugtocht van 10 000 Griekse huurlingen.
Tiërceren, tot op een derde verminderen. In de Franse Tijd werd de rente van de staatsschuld getiërceerd.
Timmermans, Felix (1886-1947), Vlaams schrijver Pallieter, Boerenpsalm.
Timoer-Lenk (1336-1405), Mongools veroveraar die zich op zeer gewelddadige wijze een wereldrijk veroverde rond het huidige Iran.
Timpaan, geveldriehoek, o.a. bij klassieke tempels. 
Tindemans, Leo (1922), Belgisch politicus (CVP) en eerste minister (1974-1978).
Tintoretto (1518-1594), Venetiaans schilder Tempelgang van Maria, Het Laatste Avondmaal]. [[L]] 
Tiran, 1) een in het klassieke Griekenland met geweld aan de macht gekomen politicus die daarna als alleenheerser zijn stad vaak tot grote economische en culturele bloei bracht; 2) dwingeland, onderdrukker [tirannie, tiranniseren]
Tirpitz, Alfred von (1849-1930), Duits admiraal en grondlegger van de machtige Duitse vloot.
Titiaan (1487-1576), Venetiaans schilder .Hemelvaart van Maria, de Venus van Urbino, ). [[L]] 
<<<
Titaan, in de Griekse mythologie een reus.
Tito, Josip (1892-1980), Joegoslavisch communistisch politicus, partisanenleider (W.O.II) en president (1945-1980). Een van de leiders van de niet gebonden landen. 
Titoïsme, Joegoslavisch communisme gebaseerd op decentralisatie en arbeiderszelfbestuur
Titus, Flavius (39-81), Romeins keizer (79-81). Dempte de Joodse opstand (70) en liet de tempel verwoesten.
Toergenjev, Ivan (1818-1883), Russisch schrijver (Vaders en zonen; Een maand op het land).
Toernooi, in de middeleeuwen wedstrijd tussen ridders . De bedoeling was de tegenstander uit het zadel te lichten.
Toet Anc Amon (ca 1340 v.chr.), Egyptische koning, vooral bekend door de vondst van zijn ongeschonden graf (1922). 
Toetsingsrecht, het recht van een rechterlijk college na te gaan of een wet of regeling niet in strijd is met de grondwet.
Toetsjima, slag bij, (1905), Japanse vloot verslaat tijdens de Russisch-Japanse oorlog Russisch smaldeel. Een enorm prestigeverlies voor het Westen.
Toga, 1) Romeins opperkleed; 2) de ambtskleding van een rechter, advocaat, hoogleraar en dominee.
<<<
Togliatti, Palmiro (1893-1964), Italiaans politicus, en leider van de communistische partij.
Tokio, proces van (1946-1948), proces tegen de Japanse verantwoordelijke  politieke en militaire leiders (oorlogsmisdaden) tijdens W.O.II
Toekoe Oemar (ca 1880), Atjehs verzetsstrijder tijdens Atjehoorlog, sneuvelt in 1899.
Tol, geld dat betaald moet worden om van een brug of (water)weg gebruik te mogen maken. [Op de Franse autosnelwegen wordt tol geheven].  
 Tolerantie, verdraagzaamheid. [tolereren. Zigeuners werden in de stad niet getolereerd]
Tolstoj, Ljev (1828-1910), Russisch schrijver ,Oorlog en vrede, Anna Karenina
Tolteken, oud Indianenvolk in Midden Amerika.
Tolunie, afspraak tussen landen over de douanetarieven.
Tondeldoos, doosje met o.a. vuursteen,  waarmee men vuur kon maken.
Tongewelf, boogvormig gemetseld gewelf. 
Tonsuur, geheel of gedeeltelijk (af)geschoren kruin. Vooral bij geestelijken. 
Toorts, fakkel.
Topconferentie, bijeenkomst van de leiders van de machtigste staten in de wereld. [De topconferentie over de ontwapening ging niet door]
Wikipedia
Tordesillas, verdrag van (1496) (K), onder auspiciën van de paus gesloten verdrag over de
Portugees-Spaanse invloedssfeer ten tijde van de grote ontdekkingen.
Torres, Camillo (1929-1966), Columbiaans priester, revolutionair en guerrillastrijder.
Tory, lid van de Britse conservatieve partij
Totale oorlog, een oorlog waarbij ook de burgerbevolking betrokken is en waarin alles in dienst is gesteld van de oorlogsvoering. (C)
Totalitarisme, politiek systeem waarin het individu geheel en al onderworpen is aan dat systeem , ook privé. Iedereen wordt geacht de ideologie actief uit te dragen en te  beleven. [totalitair.. Het nationaal-socialisme was totalitair] [[L]]
Toulouse-Lautrec, Henri (1864-1901), Frans schilder (impressionisme, Jugendstil).        [[L]] 
Touré, Ahmed Sékou (1922-1984), Guinees politicus, regeringsleider en president (1958).
Trade Union, Engels = vakbond.
Traditie, overlevering, de van vader op zoon overgeleverde verhalen en gebruiken. [traditioneel. Het traditionele defilé werd niet meer gehouden]
Trafalgar, slag bij (1805), zeeslag waarin  admiraal Nelson een Frans-Spaanse vloot versloeg en Groot Brittannië de opperheerschappij ter zee behield.
<<<
Trafiek, verwerkende industrie; fabriek die grondstoffen verwerkt tot halffabrikaten (suikerraffinaderij, zoutziederij)
Tragedie, treurspel. [tragisch]
Tartarus, Griekse mythologie, rijk van de eeuwige duisternis.
Traianus , (53-117), Romeins keizer (98-117). Tijdens zijn regering bereikte het Romeinse rijk zijn grootste omvang.(K)
Traktaat, verdrag, overeenkomst.
Traktaathavens, Chinese havens die in de 19de eeuw voor het Westen verplicht moesten worden opengesteld.
Transgressie, uitbreiding van de zee door stijging van de zee  of daling van het kustgebied.
Transsiberische spoorlijn, Russische spoorlijn van Moskou, dwars door Siberië, naar het Verre Oosten.
Transvaal [Zuid Afrika], deel van de Britse Kaapkolonie, onafhankelijk in 1852.
Trapgevel, gevel waarvan het bovengedeelte trapsgewijze toeloopt. 
Trapper, (Engels ) pelsjager.
Treblinka [Polen], dorp waar de Nazi's een vernietigingskamp hadden ingericht.camerascoop
Trente [Noord Italië], concilie van (1545-1563), rooms katholieke kerkvergadering bijeengeroepen als reactie op de Hervorming. De besluiten van het concilie vormden de basis van de Contra Reformatie. 
<<<
Trias Politica, de leer der drie machten: de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht. Deze drie machten dienen volgens Montesquieu van elkaar te zijn gescheiden. Dus iemand die de wet maakt, mag niet tegelijk ook de wet uitvoeren. De T. richtte zich met name tegen het koninklijk absolutisme.
Tribunaal, rechtbank voor bijzondere rechtszaken vaak gedeeltelijk  bestaande uit leken.
Tribuun, Romeins ambtenaar.
Tricht, oversteekbare plaats. (Utrecht, Maastricht).
Triomfboog, erepoort die een Romeins overwinnend veldheer mocht laten oprichten. 
Triple Entente (1907), overeenkomst tussen Groot Brittannië, Frankrijk en Rusland ter bezegeling van de bijgelegde geschillen.
<<<
Triple Alliantie (1668) Verbond van Engeland, de Republiek en Zweden ter beteugeling van het  Triptiek, beschilderd drieluik, waarvan de zijstukken het middenstuk kunnen bedekken.
Triumviraat, Latijn = driemanschap.
Troelstra, Pieter (1860-1930), Nederlands socialistisch politicus. Medeoprichter van de SDAP (1894). Troika,( Russisch)  met drie paarden bespannen slee. Leiding bestaande uit drie personen
Wikipedia
Troje (Klein Azië), stad waar de Trojaanse oorlog werd gevoerd.
Trojaanse oorlog, waarschijnlijk plaatsgevonden oorlog tussen Grieken en Trojanen in de 13de eeuw v chr. De T. wordt beschreven in de Ilias en de Odyssee.
Tromp, Maarten Harpertsz (1598-1653), Nederlands vlootvoogd.
Troonpretendent, iemand die aanspraken maakt op de troon.
Troonrede, de door de koning op Prinsjesdag uitgesproken rede waarin het regeringsprogramma voor het nieuwe parlementaire jaar wordt uiteengezet.
Tropen, de hete gebieden aan beide zijden van de evenaar.
Tros, de legerbagage die meestal achter een leger wordt meegevoerd.
Trotski, Leo (1879-1940), Russisch bolsjewistisch revolutionair. Een van de leiders van de Russische revolutie. Organisator van het Rode leger. Verloor de machtsstrijd met Stalin. Werd verbannen en in 1940 vermoord. 
Trotskisme, denkbeelden van Trotski t.a.v. het communisme. Hij wilde o.a. de wereldrevolutie direct doorvoeren. Later wordt de term T. gebruikt om tegenstanders van het heersende regime aan te geven.
Troubadour, middeleeuwse vooral in Zuid Frankrijk rondtrekkende dichterzanger.
Truman, Harry (1884-1972), Amerikaans democratisch politicus en president (1944-1952). Gaf opdracht tot het afwerpen van de eerste Atoombom. Tijdens zijn ambtsperiode werd de Trumandoctrine opgesteld en kwamen de Marshallhulp en de Navo tot stand. Hij verzette zich fel tegen het opdringend communisme (Koreaanse oorlog). 
<<<
Trumandoctrine (1947), een door Truman geformuleerde buitenlandse politiek om elk land dat van binnenuit of van buitenaf in zijn bestaan werd bedreigd te hulp te komen. (Containmentpolitiek, NAVO, Marshallhulp, Koreaanse oorlog )
Trust, samensmelting van gelijksoortige bedrijven om zo een monopoliepositie te verwerven en concurrentie uit te schakelen.
Trustgebied, gebied dat onder toezicht is geplaatst van de VN.
Tsaar, Russische titel voor keizer [tsarina = keizerin; tsarewitsj = kroonprins; tsaristisch Rusland : Rusland toen het een monarchie was]
Tsjaikovski, Pjotr (1840-1893), Russisch componist Symfonieën, pianoconcerten, vioolconcert, opera's.
Tsjang Kai Sjek (1887-1975), Chinees politicus en leider van de Kwo min Tang. Werd na de dood van Soen yat Sen de leider van China. Verloor de Chinese Burgeroorlog en week uit naar Taiwan, waar de Nationalisten hun laatste bolwerk hebben. 
Tsjechov, Anton (1860-1904), Russisch (toneel)schrijver ( Oom Wanja, Drie zusters, De kersentuin]
Tsjeka(1917-1922) sovjetrussische geheime politie.
Tsjernenko, Konstantin (1911-1985), Russisch politicus, lid Politburo, partijsecretaris en president (1984-1985).
<<<
Tsjoe en lai (1898-1976), Chinees communistisch politicus en minister president (1949-1976).
Tsjombe, Moïse (1919-1969), Kongolees politicus, regeringsleider van het afgescheiden Katanga, regeringsleider van Zaïre (1964-1965).
Ttsjetniks, militante Servische nationalistische organisatie vaak zeer gewelddadig optredend tegen de Duitse bezetters, de communisten en later de moslim Bosniërs.
Tudor, Engelse dynastie (1485-1603).
Tunica, wollen mannen (kort) en vrouwen (lang) kleed in de Romeinse tijd.
Tupamaros, stadsguerrillas in Uraguay.
Turken, Aziatische volken die in de 10de eeuw overgingen tot de Islam. De Selsjoekse Turken en de Osmaanse Turken hebben grote invloed gehad op de Europese geschiedenis.
Turner, William (1775-1851), Engels schilder . Zee-en landschappen
Twaalfjarig Bestand (1609-1621), een wapenstilstand tussen Spanje en de Republiek in de Tachtigjarige oorlog. Tijdens het T. brak er een godsdienstgeschil uit tussen felle en gematigde calvinisten. Deze strijd kreeg politieke kleur toen Maurits en Van Oldebarnevelt partij kozen.
Twain, Mark (1835-1910), Amerikaans schrijver .The adventures of Tom Sawyer (De lotgevallen van Tom Sawyer).
Wikipedia
Tweebond (1879), defensief verbond van Duitsers en Oostenrijkers in geval van een Russische aanval. Bij andere conflicten beloofden men elkaar neutraliteit.
Tweede Kamer, belangrijkste Kamer van de Staten Generaal. De leden worden voor 4 jaar rechtstreeks gekozen. De T. heeft het recht van initiatief, amendement, interpellatie en enquête.
Tweede Keizerrijk, 1) het Second Empire (1852-1870) onder Napoleon III, 2) het Duitse keizerrijk (1871-1918) onder de Hohenzollern
Tweede front, tijdens W.O.II naam voor het front dat de Amerikanen en de Engelsen in het Westen zouden openen om het (eerste) Russische front te verlichten.camerascoop
Tweede Republiek (1848-1852), tijdens de Parijse julirevolutie   week Louis Philippe uit naar Londen. De liberalen en socialisten riepen de republiek uit. Lodewijk Napoleon werd de eerste en tevens de laatste president.
Tweefrontenoorlog, toestand die ontstaat als een land aan twee grenzen of in twee verschillende gebieden moet oorlog voeren. Duitsland tijdens beide wereldoorlogen het West- en het Oostfront.
Tweepartijenstelsel, parlementair politiek stelsel dat maar twee partijen kent. Eén partij heeft dus altijd de meerderheid zodat er geen coalities behoeven te worden gevormd.
Tweestromenland, het land tussen de Eufraat en de Tigris (MesopotamiŽ)
Tyler, Wat , leider van de Engelse boerenopstand, werd verraderlijk vermoord (1381).
Wikipedia
 

U2, Amerikaans verkennings- en spionage vliegtuig.
UNCTAD, United Nations Conference on Trade and Development, VN organisatie die zich met onderontwikkelde landen bezig houdt
UNESCO, United Nations Educational Scientific and Cultural Organization, VN organisatie die zich bezig houdt met onderwijs, wetenschap en cultuur.
UNICEF, United Nations International Children Emergency Fund, kinderfonds van de VN.
UNO, United Nations Organization zie VN
Uebermensch, Duits, buitengewoon mens die zich boven anderen verheven voelt.
Uitsluiting, bij staking ontslag van werkwilligen, zodat die ten laste van de stakingskas komen.
Uitlanders (Zuid Afrikaans),  buitenlanders.
Uitspraak, het vonnis van een rechterlijk orgaan.
Uitvoerende macht, de organen die zich bezighouden met de uitvoering en toepassing van wetten en verordeningen. In Nederland, de Regering, GS en het college van B en W.
Ulbricht, Walter (1893-1973), Duits (DDR) communistisch politicus, eerste partijsecretaris (1950) en president (1962).
<<<
Ulster, Noord Ierland, behorend bij het Verenigd Koninkrijk.
Ultimatum, laatste eis, als deze niet wordt ingewilligd wordt de oorlog verklaard. [De Duitsers stelden de regering een ultimatum].
Uncle Sam, (Engels)  bijnaam voor de VS.
Unie, samengaan van staten op grond van min of meer bindende afspraken
Unie van Atrecht (1579), een overeenkomst tussen de Zuidelijke katholieke opstandige gewesten om zich weer met de koning  Filips II te verzoenen en het katholicisme te handhaven. De Unie kwam tot stand door de inspanning van Parma.
Unie van Utrecht (1579), samengaan van de Noordelijke gewesten. Zij zetten de strijd tegen Filips voort en stonden het calvinisme toe.
Unionisten, Noord Ieren die een nauwe band met Groot Brittannië wensen.
Union Jack, naam van de Britse vlag.
UNITA (1966), Angolese bevrijdingsorganisatie (Portugal) en later verzetsorganisatie.
Unitarissen, tijdens de Bataafse Republiek de voorstanders van een sterk gecentraliseerde republiek en scheiding tussen kerk en staat.
Universele Verklaring van de rechten van de mens, in 1948 door de VN aanvaarde verklaring over de mensenrechten.
<<<
Universiteit, instelling van hoger onderwijs , waar de wetenschap wordt beoefend.
Universum, het heelal
Untermensch, in de nazifilosofie in tegenstelling tot de Uebermensch de mens met de meest negatieve geestelijke en lichamelijke eigenschappen.
Ur (Irak), belangrijke stad in het oude Mesopotamië.
Urbanus II (1035-1099), Paus (1088-1099) was degene die opriep tot de Eerste Kruistocht (1096).
Urbanisatie, verstedelijking. [urbaniseren. Tijdens de Industriële Revolutie nam de urbanisatie toe]
Urbi et orbi - voor de stad en voor de wereld -, in het algemeen de Pauselijke zegen voor alle gelovigen in de wereld.
Urn, aarden vaas gebruikt om na crematie de as van de overledene in te bewaren.
Urnenveld, veld waarin veel urnen zijn begraven.
USSR (Unie van Socialistische Sovjet Republieken) , federatie van republieken tijdens de communistische periode (1917-1991) van Rusland.[zie De communistische wereld] , camerascoop
Utopia, (Latijn)  nergensland. Boek van Thomas More waarin hij de ideale maatschappij beschrijft.
Utopisten, verzamelnaam van 19de eeuwse socialisten, die vooral een oplossing zochten in een samenwerking van de klassen. Zij werden zo genoemd omdat volgens hun critici, de orthodoxe marxisten, de maatschappij zo nooit zou verbeteren.
Utrecht, vrede van (1713), beëindigde de Spaanse Successieoorlog:Frankrijk en Spanje zagen af van wederzijdse troonaanspraken; Oostenrijk verwierf de Spaanse Nederlanden.
Uyl, Johannes den (1919-1987), Nederlands socialistisch politicus en minister president (1973-1977). 
Wikipedia