Nieuwsbrief 37, 18-02-2002

Nieuwe leden / Archief
Gebruik Pallas-werkboeken
Vocabularium
Zomerconferentie 2002, 19-20 september
Hybris bij Herodotos, CE 2002, vervolg
Proefvertalingen Fortuna
Proefvertalingen Pallas
SE Ovidius
Varia


Nieuwe leden

Theo Willems, Laura Arends, Dominiek De Queecker, Monique Pruys

Archief

Het archief bestaat op dit moment uit:
- 37 nieuwsbrieven, nb-000.htm
- 95 bijlagen, 0000.xxx
- 7 indices: index, indx-all, indx-grk, indx-kcv, indx-lat, indx-pos, indx.var
- 2 kalenders: kalender.htm en kal-chr.htm
- ledenlijst: ldnlijst.htm
- uitleg archief: lees-dit.doc
- welkomswoord: welkom.doc
- vacaturepagina: vacature.htm
Mis je iets stuur dan een mailtje.

Naar boven


Gebruik Pallas-werkboeken

In nieuwsbrief 36 heeft Pauline Gombert gevraagd naar ervaringen met de werkboeken van Pallas. Hieronder een aantal (geanonimiseerde) reacties, en wel 8.

Reactie 1
Het gaat om de werkboeken bij deel 1 en 2, neem ik aan?
Ik vind dat de werkboeken
- aardige vragen bevatten over de cultuur en de teksten, maar ik zou graag willen dat de werkboeken meer aandacht besteedden aan vertaalstrategieen (zie meegestuurd voorbeeld).
- extra opdrachten verschaffen die heel aardig zijn, maar waar ik tegenwoordig helaas geen tijd meer voor heb (misschien aan het einde van de derde klas, als toch bijna iedereen Grieks laat vallen?)
- de grammatica niet goed aanbieden - wat ik graag zou willen: 1) dat de leerlingen beter in staat zijn de grammatica zelfstandig te bestuderen en 2) de grammatica veel meer zou vragen en bestuderen aan de hand van de aangeboden teksten; ik stuur een eigen voorbeeld (bestand 0094.doc) mee.

En 1 dag later:
Laatste stand van zaken betreffende Pallas.
Gisteren hebben wij besloten de werkboeken af te schaffen!
We maken zelf wel verwerkingsmateriaal, voornamelijk vragen bij de teksten over structuur, grammatica, woordbetekenis, inhoud. Gister stuurde ik je een voorbeeld mee.

Reactie 2
Allereerst een opmerking over Pallas in het algemeen:
Ik ben zelf niet onverdeeld enthousiast over de methode en zou juist de collega's willen vragen of iemand een alternatief weet met een meer evenwichtige opbouw van de grammatica en een betere verwerking ervan in de teksten (voor Latijn gebruiken wij Via Nova, dat hier volgens mij erg goed in is). Vooral in de loop van deel 2 neemt de complexiteit van de teksten snel toe, met maar weinig mogelijkheid voor het verwerken van de (vele) nieuwe grammaticastof. Ook zitten er irritante omissies in zowel de woordenlijsten als de grammatica. Zo ben ik net met les 32 begonnen, waar (eindelijk) de stamaoristus aan bod komt. In de teksten van deze les komt deze echter maar mondjesmaat voor, zodat de leerlingen maar weinig kans krijgen om eraan te wennen. Ook heeft men het niet nodig gevonden om de mediumvormen in de rijtjes op te nemen.
Daar staat tegenover dat de behandeling van de cultureel/historische achtergronden en de integratie ervan in de teksten excellent is; sommige gedeelten gebruik ik ook voor KCV.
Juist om deze redenen vind ik het Werkboek onmisbaar; veel van de woorden die in het Lesboek niet worden gegeven staan hier wel in en in de oefeningen wordt meer gelegenheid gegeven voor de verwerking van de grammatica. Ook geeft het waardevolle aanvullingen op de achtergronden (cf. les 25 over de Atheense staatsvorm).
Ik probeer het zelf te stellen zonder deel 3, omdat mijn leerlingen te ver achter zijn om nog langer op deze manier te werken (en omdat mijn voorganger dit deel niet op de boekenlijst had gezet). Dat betekent echter wel dat je nog heel veel grammatica op een andere manier moet behandelen: perfectum, futurum, coniunctivus in de hoofdzin, optativus, passieve aoristus e.v.a. Al met al is het misschien toch beter, als je in de gelegenheid bent, om deel 3 ook te gebruiken...
Benieuwd naar de ervaringen van anderen!

Reactie 3
Wat voor soort ervaringen zoekt Pauline Gombert? Sommige collega's vallen over de kwaliteit van het bindsysteem (ringbandje, daar vallen alras bladzijden uit) - val ik persoonlijk niet zo over. Ik vind het fijne werkboeken en de kinderen vinden ze leuk om uit te werken. Ik breng wel een strenge selectie aan van wat ze wel en niet moeten doen.

Reactie 4
Ik vind niet dat je Pallas zonder werkboeken kunt gebruiken. Ook al begint de leergang langzaam en met weinig grammatica, toch hebben leerlingen altijd (enorme) behoefte om dat beetje grammatica ook nog eens te oefenen in losse oefeningentjes (nog los van het feit dat hierdoor de woorden van de les weer beter ingeslepen worden). Verschil met gewoon vertalen en oefeningen in relatie tot (bewustwording van de) grammatica is dat de leerlingen ook zonder grammaticakennis de teksten (niet alleen de relatief gemakkelijke van Pallas, maar in het algemeen) bijna zonder moeite kunnen vertalen (zie onderzoekje van Caroline Fisser: ze scrabbelen alleen met woordbetekenissen). Daarnaast staan er (niet altijd even zinvolle) vragen in over de Griekse teksten. Door hieruit een selectie te maken train je ze toch al / maak je ze bekend met de ťťn na belangrijkste vaardigheid die op het eindexamen getraind wordt: tekstbegrip. Je kunt de leerlingen dus met alleen het tekstboek best de illusie geven dat ze Grieks leren, omdat het vertalen best zal gaan, maar bij de overgang blijken de meesten (los van de talenten) toch gewoon de boot gemist te hebben, omdat ze helemaal niet bewust met iets bezig geweest zijn, maar alleen maar een onderdeeltje van het vak (de vertaling) dom en bij herhaling hebben uitgevoerd.
Los van dit alles vind ik de behandeling / het aanbod van cultuur erg goed en daarmee verrijk je de leerlingen en geef je het vak nog meer nut en relevantie. Je doet de methode, het vak en de leerling dus geen recht, als je voor een dubbeltje je onderwijs wilt halen (wat kost overigens de methode Engels of zo? Zo extreem duur is Pallas niet, toch?)
Pallas 3 is niet een noodzakelijk gevolg op 1 & 2. Ik heb het nooit gebruikt, omdat ik mijn eigen selectie liever maak (in de vijfde laat ik ze altijd de CE-bundel aanschaffen als deel van het SE-lectuur), ik deel 3 duur en onhandig (zwaar!) vind in gebruik. Voor het Pallastijdperk ging je toch ook gewoon over op de lectuur en behandelde je nog een restje grammatica. De docent kan wel Pallas 3 aanschaffen, om als overzicht te hebben voor wat nog behandeld moet worden en voor de oefeningen (en ook wel teksten).

Reactie 5
Bij de delen 1 en 2 vonden wij de werkboeken te duur en te omvangrijk; we hebben zelf een drietal bundels gemaakt met woordenlijsten, grammatica-overzichten en taaloefeningen (meest gekopieerd uit de originele werkboeken).
Deel 3 en 4 kun je eigenlijk niet goed missen vanwege het afronden van de grammatica (futurum, perfectum, ps.sigm.aor. en aor.pass. komen daarin pas aan bod!). De hulpboeken 3A + 3B bewijzen daarbij wel goede diensten.

Reactie 6
Ik heb enige jaren met Pallas gewerkt op een scholengemeenschap die met Grieks begon in klas 3. Voor deze groep is het tempo te traag.
Verder is de uitleg soms zo ingewikkeld dat zelfs redelijk eenvoudige zaken moeilijk worden.
Van de werkboeken gebruikte ik hoogstens 25%.

Reactie 7
Eisma jaagt met de werkboeken de ouders inderdaad nodeloos op hoge kosten. Ik heb er eerder bij de uitgever op aangedrongen om de hulpboeken gewoon te binden en al die pagina's met lijntjes te schrappen; daarvoor zijn immers de veel goedkopere schriften uitgevonden. Uit commerciŽle overwegingen doet Eisma dit natuurlijk niet. Wij hebben de Werkboeken dan maar in het boekenfonds opgenomen. Als ze goed gekaft worden, gaan ze zo toch wel drie-vier jaar mee, zo is onze ervaring. Bij ons schrijven de leerlingen dus gewoon in hun schrift. Pallas 3 is een hopeloos boek: veel en veel te zwaar en veel te pretentieus. De pagina's staan ook propvol en het werkt voor leerlingen niet bepaald motiverend, als je weken achtereen op dezelfde pagina vertoeft. De grammaticale stof die je na Pallas 2 nog moet behandelen is te overzien. Het is een kwestie van zelf wat oefenvormen en oefenzinnen maken bij zaken als de aor. passief, het futurum, het perfectum en de optativus.
Gebruik vooral niet de Pallas Grammatica: deze is veel te uitvoerig, waardoor leerlingen erin verdwalen. Binnenkort verschijnen nieuwe minimumtaaleisen Latijn en Grieks. Ik werk die voor mijn leerlingen uit uit tot een handzaam gestencild boekje, een iets uitgebreidere versie van het VCN-katern.
Kortom, er zitten wel wat haken en ogen aan de methode Pallas. Wat mij betreft is het de hoogste tijd voor een nieuwe methode Grieks, maar wie gaat die schrijven en uitgeven?

Reactie 8
Een poging tot een zo kort mogelijke reactie op jullie vraag over Pallas:
De werkboeken heb je m.i. wel nodig, omdat alleen daarin woordenlijsten per les staan. Bovendien staat achterin de delen 2a en 2b een overzicht van de grammatica. Die werkboeken zijn van een bijzonder slechte kwaliteit: de woordenlijsten scheuren eruit door veelvuldig gebruik. Maar ja, je kunt niet zonder. Bovendien staan er allerlei vragen over de cultuur in.
Verder: ik vind het eigenlijk een vreselijk boek. Daarbij bedoel ik niet de cultuurpagina's: die zijn perfect. Maar de talige kant: In deel 1 leren ze bijna niets: alle grammatica past op 1 1/2 A4'tje ruim gedrukt. In deel 2 barst vanaf ongeveer les 24 de hel los over de leerlingen: eindeloze rijtjes, ellenlange teksten, voor het merendeel gortdroog. En als je nou kijkt hoe weinig voorbeelden van de nieuw aangeboden grammatica er soms in die teksten zitten! En dan is de grammatica nog lang niet uit: In deel 3 worden we verrast met de hele optativus, het futurum, perfectum en nog meer fraais. Je bent, als je het precies wilt doen, gedwongen om het Nieuwe Testament te lezen en dat zal niet iedereen leuk vinden. Op zichzelf is deel 3 een heel mooi boek en heel goed te gebruiken in V5 (ik doe dat niet, omdat ik ruim de beschikking heb over oude eindexamenboeken uit het boekenfonds).
Misschien is mijn oordeel beÔnvloed doordat de klassen die ik tot nu toe kreeg, niet ver genoeg gekomen waren (een collega niet-classicus deed de derde klas), en wij pas in de derde klas met Grieks beginnen. Ook is de bovenbouw karig met uren bedeeld. V4 is vaak niet vooruit te branden, een algemeen gehoord euvel.
Kortom: ik heb besloten om na les 27 met Pallas 2 te stoppen. Ik ben nu zelf een stencil aan het maken, waarin ik de resterende grammatica in een andere volgorde aanbied en ik heb daar een aantal fabels van Aisopos en gesprekken van Loukianos bij uitgekozen. Hopelijk motiveert dat meer. De komende maanden zullen het leren.
Conclusie: als er morgen een betere methode Grieks verschijnt, schaf ik hem meteen aan (Pallas was door mijn voorganger ingevoerd). Misschien is Grieks wel veel te moeilijk voor zo weinig contacturen, denk ik wel eens.
Overigens: wie mijn alternatieve Pallas 2 wil hebben, moet mij maar een mailtje sturen. Het is nog niet helemaal klaar, maar al wel voor een groot gedeelte. Het is een Word-bestand van nog geen 175 kb.

Naar boven


Vocabularium

Nieuwe woordenlijst: Fortuna deel 3, door Jan Leenders cum discipulis. Woordenoverhoorprogramma VOCABULARIUM

Naar boven


Zomerconferentie 2002, 19-20 september

De zomerconferentie 2002 wordt dit jaar georganiseerd door de Universiteit van Leiden. Na het vervallen van de conferentie van 2001 hopen de organisatoren natuurlijk dat deze mooie traditie wel weer doorgang zal vinden.
De zomerconferentie wijkt op een drietal punten af van de traditie: het wordt een nazomerconferentie die plaats zal vinden op donderdag en vrijdag 19 en 20 september.
Verder zijn bij de samenstelling van het programma niet de CE-syllabi van 2003 als uitgangspunt genomen, maar is er gekozen voor een drietal thema's die ons inziens actueel zijn voor classici werkzaam in het VO en WO. Voor de invulling van de lezingen en workshops wordt in enkele lezingen wel aansluiting gezocht bij de CE-auteurs (Homerus en Livius).
Deze veranderingen zijn ingegeven door opmerkingen van bezoekers bij de evaluaties van voorgaande zomerconferenties. Verder zijn hierin de resultaten verwerkt van de enquÍte die is gehouden in Delphi (augustus 2001) en de enquÍte die in het najaar is gehouden i.s.m. de VCN-sectie VO/WO.
Tot slot wordt de conferentie niet meer in het conferentieoord Kerk en Wereld gehouden. Reden hiervoor is de explosieve stijging van de kosten nu het conferentieoord in andere handen is overgegaan. De nieuwe locatie zal zijn het fraai gelegen Hotel Apeldoorn te Apeldoorn. Wij hopen van harte dat het onderstaande programma u zal aanspreken en dat u zich zult aanmelden voor de eerste nazomerconferentie waarmee we een oude traditie hopen te kunnen voort zetten.

VOORLOPIG PROGRAMMA NAZOMERCONFERENTIE 2002

donderdag 19 september
9.30 -10.00 aankomst en koffie
10.00 - 15.00 eerste onderdeel VertaalstrategieŽn
Diverse workshops waarin verschillende mogelijkheden om de vertaalvaardigheid van de leerlingen te verbeteren worden besproken.
10.00 - 13.00 workshops o.l.v. Ineke Sluiter (RUL) met bijdragen van o.a. Adriaan Rademaker en Michel Buijs (UU), Pim Verhoeven en Annemieke van der Plaat (ICLON)
13.00 - 14.00 lunch
14.00 - 15.00 vervolg workshop VertaalstrategieŽn
15.00 - 15.30 theepauze
15.30 - 21.00 tweede onderdeel Erflaters van onze beschaving: de invloed van klassieke auteurs op latere literatuur en hoe daarover te doceren zonder te verdwalen in namen en jaartallen.
15.30 -17.30 lezingen door o.a. Rudi van der Paardt (RUL)
17.30 borrel + diner
20.00-21.00 avondprogramma

vrijdag 20 september
8.00 - 9.00 ontbijt
8.30 - 9.00 koffie voor degenen die vandaag arriveren
9.00 - 16.00 derde onderdeel Tekstinterpretatie: omgang met teksten in vertaling
9.00 - 10.00 lezing door Ilja Pfeijffer (RUL) over de Odyssee
10.00 - 11.00 workshop o.l.v. Rosanne Bekker (ICLON) waarin de ideeŽn van de vorige spreker worden vertaald naar de onderwijspraktijk
11.00 - 11.30 koffie
11.30 - 12.30 lezing door Piet Schrijvers
12.30 - 13.30 lunch
13.30 - 14.30 lezing door Anton van Hooff (KUN) over acculturatieprocessen in aansluiting op de teksten in vertaling bij Livius
14.30 - 15.00 thee
15.00 -16.00 afsluitende lezing
16.00 borrel

De kosten bedragen:
250 euro voor het gehele programma inclusief overnachting
bij inschrijving vůůr 1 mei 2002 240 euro
180 euro (donderdag 19 september)
155 euro (vrijdag 20 september)
U kunt zich aanmelden voor de nazomerconferentie per e-mail.
Aanmelding is mogelijk tot 15 juni 2002. In verband met de organisatie vragen wij u dit liefst ruim voor die tijd te doen.

Wanneer u zich aanmeldt, vermeld dan duidelijk uw naam, adres, de naam en het adres van de school en of u zich voor het gehele programma of alleen voor de donderdag of vrijdag opgeeft.
Na inschrijving ontvangt u een acceptgiro.
U ontvangt uiterlijk voor de zomervakantie een schriftelijke bevestiging met het definitieve programma van uw inschrijving en verdere informatie.

Inschrijving en inlichtingen:

Nazomerconferentie VCN 2002
ICLON
t.a.v. Rosanne Bekker
Postbus 9555
2300 RB Leiden
071-5274019/2684
Bekker@iclon.leidenuniv.nl

Naar boven


Hybris bij Herodotos, CE 2002, vervolg

Ben Bongers heeft weer een deel van zijn handleiding af. Zie nieuwsbrief 24. Bestand 0083.doc. Het einde is in zicht!

Naar boven


Proefvertalingen Fortuna

2 proefwerken bij les 22, van Peter van der Pasch. Zie nieuwsbrief 36; bestand 0034.doc.

Naar boven


Proefvertalingen Pallas

Zie nieuwsbrief 27. Bestand 0044.doc. 2 teksten van Peter van der Pasch, na 26 en na 30.

Naar boven


SE Ovidius

Johan Splinter heeft een aantal vragen bij Ovidius gemaakt. Bestand 0095.doc.

Naar boven


Varia

* Dinosaurus speelt voor Griekse god
De Grieken lieten zich waarschijnlijk inspireren door dinosaurussen en andere uitgestorven dieren voor hun mythologische figuren, zo wijst nieuw archeologisch onderzoek uit. Hun theorieŽn over goden en monsters zouden ontstaan zijn aan de hand van opgegraven fossielen. Zo zagen de Grieken een versteende mammoetpoot aan voor het been van een Titaan, een reusachtige figuur. En de kop van het monster van Troje op een vaas lijkt sterk op een prehistorische giraffesoort.
Copyright: Algemeen Dagblad, zaterdag 9 februari

* Busdelen Romereis maart 2003?

* Homepages van classici, scholen, leerlingen graag aanmelden bij Herman Lauvrys, op http://users.pandora.be/herman.lauvrys/links.htm#interessante varia.

Naar boven


E-mail.