De saxofoon is een nieuw instrument (Adolphe Sax).
Andere instrumenten worden technisch verbeterd/ veranderd: de klank wordt vaak minder genuanceerd, maar wel sterker van geluid en handiger te bespelen.

Zo worden instrumenten functioneler in het 19e eeuwse symfonieorkest:

• dwarsfluit (metaal met kleppen)  
• de harp (volledig chromatisch door dubbele pedalen) 
• strijkinstrumenten (met zilver omwikkelde snaren en een stalen kern)
• trompet en hoorn (toevoeging van ventielen maakte deze instrumenten veel flexibeler)

In het symfonieorkest wordt het aantal instrumenten voortdurend uitgebreid (b.v. de celesta, de xylofoon en marimba). Het symfonieorkest werd daardoor omvangrijker, mede omdat aan de traditionele instrumentenfamilies alten en tenoren werden toegevoegd.

Door subtiele combinaties van instrumenten ontstaan nieuwe klankkleuren en wordt het werken met klankkleurverschillen een belangrijk onderdeel van de compositietechniek.

Virtuositeit in het bespelen van instrumenten wordt zeer belangrijk, van solisten wordt verwacht dat zij technisch het uiterste uit hun instrumenten kunnen halen (Paganini, Liszt, Chopin).
Vooral voor de piano is in de Romantiek veel zeer virtuoze muziek geschreven.

meer informatie: de piano en het virtuozendom

De piano is hét instrument van de 19e eeuw. Rond 1700 is de piano (pianoforte) ontwikkeld en na honderd jaar was er sprake van een volwaardig instrument.
In 1825 kreeg het instrument voor het eerst een metalen frame, waardoor veel meer snaarspanning mogelijk is: het begin van de ontwikkeling naar de moderne concertvleugel.