MOLECULEN EN TEMPERATUUR

Hoe gedragen moleculen zich bij veranderende temperatuur?

De Brownse beweging

De kriskrasbeweging van de moleculen die veroorzaakt wordt door de botsingen met andere moleculen wordt ook wel de Brownse beweging genoemd. Bij wat grotere deeltjes zoals rookdeeltjes is deze beweging met een eenvoudige microscoop waarneembaar. Hieronder zie je hoe dat in zijn werk gaat.

Deze applet demonstreert de Brownse beweging. Het grote deeltje stelt een stofdeeltje voor. De kleine deeltjes stellen de moleculen van een gas voor. Links is weergegeven wat door een microscoop gezien kan worden. Rechts is de veronderstelde verklaring voor de beweging van het grote deeltje te zien.

Naam: ................................................       Klas: ......................

Je ziet hier het bovenaanzicht van een doos (box) met de moleculen van een gas. Wanneer de moleculen sneller bewegen krijgen ze in deze simulatie een rodere kleur. Dit is in het echt niet zo. We gaan een aantal proefjes doen.

1 Verhoog de temperatuur. Wat gebeurt er met de snelheid van de moleculen?
..........................................................................................................

2 Maak de temperatuur zo laag mogelijk. Wat gebeurt er met de snelheid van de moleculen?
..........................................................................................................

De temperatuur van een stof hangt af van de snelheid van de moleculen. Hoe langzamer de moleculen bewegen des te lager is de temperatuur. Langzamer dan stilstaan kan echter niet. Dit betekent dat er een allerlaagste temperatuur is. De temperatuur waarbij de moleculen stilstaan is -273 graden Celcius. Deze temperatuur heet ook wel het absolute nulpunt. Lagere temperaturen kunnen dus niet bestaan en zijn inderdaad nog nooit waargenomen.

3 Zet de temperatuur op de helft. Bewegen alle moleculen even snel?
..........................................................................................................

Doordat de moleculen botsen gaan ze soms sneller en soms langzamer. Daarom moet je eigenlijk zeggen dat de temperatuur van een stof afhangt van de gemiddelde snelheid van de moleculen.

4 Zet de temperatuur op een kwart en volg één molecule. Wanneer gaat deze molecule sneller?
.........................................................................................................
Wanneer gaat deze molecule langzamer?
.........................................................................................................
Blijft de molecule in dezelfde richting bewegen of verandert hij voortdurend van richting?
.........................................................................................................

Bestandsnummer: na000051_moleculen van de natuurkundesite van de NVON
Bron temperatuurapplet: http://www.colorado.edu/physics/2000/bec/temperature.html © Applet: Michael Ruder, Annett Baumgartner - 20 september 1999
© Basistekst: Marc Castenmiller 11-11-2000