Nieuwsbrief december 2004

 

Dit is de vierde nieuwsbrief  van de vijfde jaargang van de vakcommunity Nederlands. De nieuwsbrief wordt verstuurd via de mailinglist van meer dan 600 docenten en a.s. docenten Nederlands, als Word-attachment bij de mail. Wie geen attachments meer wil openen, kan de nieuwsbrief ook in HTML-formaat lezen bij de vakcommunity. Bijdragen voor de volgende nieuwsbrief kunnen per mail opgestuurd worden aan Willy Weijdema. Hebt u een urgent bericht voor de communityleden, gebruik dan de mailinglist: list-nederlands@digischool.nl  Het directe adres van vakcommunity Nederlands is http://www.digischool.nl/communitynederlands. De community is ook te vinden via de portal van Kennisnet: Nederlands

 

Inhoud

Lesmateriaal

Vakoverstijgend activiteiten binnen een vakcommunity

VVM-Netwerk

Vaklokaal Nederlands

De favoriete website

Nog meer leuke sites

Trainingen voor communityleden in 2005

Kennisnet op de NOT

Taalkunde Olympiade

Goede voornemens

 

Lesmateriaal

Terug

In de nieuwsbrief van november beschreef ik de nieuwe ontwikkelingen in het meest bekeken onderdeel van onze community: Lesmateriaal. Ook in de maand december was daar gelukkig veel beweging. Er kwam weer nieuw materiaal binnen:

·          Neologismen van 2004 voor het onderdeel Taalverandering van Elmar van den Ham

·          Toetsen, gemaakt in het programma Wintoets, voor de brugklas bij Op niveau Plus van Marleen van Aken-Houtman

·          Instructies voor correct schrijven en formuleren voor de bovenbouw van Paul de Jong

·          Antwoordenboekjes bij Zinsontleding en bij Struikelblokken van Peter Diepeveen.

Het antwoordenboekje bij Struikelblokken is nog niet af; het zal komend jaar voltooid worden. In dit materiaal staan niet alleen de juiste antwoorden, maar ook uitleg. Dat is allemaal veel werk en docenten doen dat vaak in hun vakanties. En dan stellen ze dat gratis beschikbaar aan alle leden van de vakcommunity: dat is toch wel heel mooi!

 

Er is wel een kleine tegenprestatie: communityleden die bruikbaar lesmateriaal ter beschikking stellen, krijgen een boekenbon toegestuurd, maar er zijn communityleden die zelfs dat niet hoeven; ik citeer:

De tegenprestatie hoef ik niet. De beloning voor mij is dat ik er voldoening van heb dat meer mensen mijn materiaal kunnen gebruiken.

 

Ik hoop dat deze voorbeelden anderen inspireren om ook materiaal in te sturen. Je ziet: het hoeft nog niet eens af te zijn om gepubliceerd te kunnen worden. Digitale publicaties zijn heel makkelijk aan te passen en te vernieuwen. Het ideaal is en blijft, dat we als community het materiaal samen verder verbeteren, aanvullen, uitbreiden, elkaar inspireren.

 

Vakoverstijgend activiteiten binnen een vakcommunity

Terug

Er komt steeds meer vraag naar vakoverstijgend lesmateriaal. Dat komt door vernieuwingen op verschillende terreinen in het onderwijs. In het beroepsonderwijs wil men competentiegericht werken en zoekt men naar materiaal dat bruikbaar is in een Open Leercentrum. In het vmbo is men op zoek naar vakoverstijgende projecten met de nadruk op het domein communicatie. En dan komt de vernieuwde onderbouw eraan, - of moeten we toch zeggen: vernieuwde basisvorming? - , met leergebieden en domeinen.

 

Wat kan een vakcommunity daarin betekenen? De vakcommunities richten zich toch op één vak, en niet op vakoverstijgende activiteiten? Zo moeten we natuurlijk niet denken en ik geloof, dat docenten Nederlands meestal wel bereid zijn om met andere vakken samen te werken. In onze community wordt dat al een beetje zichtbaar. Er komen steeds meer leden die behalve Nederlands ook een ander vak of vakken geven. In het verslag van de 18e conferentie van Het Schoolvak Nederlands staan twee voorbeelden van workshops die lieten zien hoe je vanuit Nederlands vakoverstijgend kunt werken: de workshop Voetje voor Voetje en de workshop Schrijfdossier of schrijfportfolio. Op de startpagina staat een link naar de vakcommunity Economie en nu ook een link naar vakoverstijgend materiaal. Daar vind je informatie over het Kauwgomlespakket, dat door de Citogroep is ontwikkeld voor de onderbouw voor Nederlands, Engels, biologie, NASK en de creatieve vakken.

 

Wie heeft meer voorbeelden? Bijvoorbeeld voor het domein Talen. Een school in Assen, die in 2006 een nieuw gebouw gaat betrekken, vraagt naar lesmateriaal voor het domein Talen, waarin Nederlands, Frans, Duits en Engels geïntegreerd aangeboden zullen worden. Bijdragen worden zeer op prijs gesteld, en misschien ook wel gehonoreerd …

 

VVM-Netwerk

Terug

Docenten Nederlands werken niet alleen vakoverstijgend maar ook grensoverstijgend. Op de conferenties van Het Schoolvak Nederlands ontmoeten docenten Nederlands uit Nederland en Vlaanderen elkaar. In de vakcommunity Nederlands staat een link naar de nieuwsbrief van de VVM: de Vereniging van Vlaamse Moedertaaldidactici. In deze nieuwsbrief wordt ook vaak geschreven over onze community. Van de nieuwe voorzitter kwam onderstaand bericht.

 

De VVM heeft statutair nu de gebruiksnaam VVM-Netwerk geadopteerd. Dat betekent dat wij nu ook effectief streven naar zoveel mogelijk netwerking. Ik heb als versbakken voorzitter dan ook al heel wat contacten opgenomen met mensen die één of ander "instituut" m.b.t. de didactiek van het Nederlands vertegenwoordigen. De reacties van de meeste mensen waren zeer gunstig en welwillend. We hebben in dat verband al enkele interessante toezeggingen gekregen. Concreet houdt dat in dat we de VVM-Nieuwsbrief openstellen voor artikels, aankondigen, mededelingen van onze netwerkpartners.

  

Ghislain Duchâteau

E-post : ghislain.duchateau@pandora.be

 

De vakcommunity Nederlands is een vaste partner in dit netwerk en zal ook bijdragen leveren aan de VVM-nieuwsbrief. En: de nieuwe voorzitter van het VVM-netwerk is al een jaar een zeer gewaardeerd lid van de vakredactie van de vakcommunity Nederlands.

Vaklokaal Nederlands

Terug

Als je op de link naar de vakredactie geklikt hebt, zul je daar een verandering gezien hebben: Willem Verberk is vervangen door Steven van der Steen en dat houdt verband met een wisseling van de wacht in het vaklokaal Nederlands.

 

Even nog voor alle duidelijkheid: de vaklokalen van de digitale school zijn bedoeld voor leerlingen; de vakcommunities voor docenten. Het vaklokaal Nederlands is ruim een jaar beheerd door Willem Verberk, toen nog student bij de opleiding Nederlands van de EFA. Hij heeft ook het interactieve lesmateriaal voor Nederlands geproduceerd. Om verschillende redenen besloot hij te stoppen met het beheer van het vaklokaal. Die taak is nu overgedragen aan zijn studiegenoot bij de EFA, Steven van der Steen. Beiden zijn overigens dit jaar afgestudeerd. Hieronder licht Willem zijn afscheid toe, en stelt Steven zich voor.

 

Afscheid

Toen ik de kans kreeg vaklokaalbeheerder voor het vak Nederlands te worden heb ik die direct gegrepen. De doelstellingen van De Digitale School vind ik erg inspirerend. Het internet is een fantastisch laagdrempelig medium om alternatieve leermethoden aan te bieden. Veel vaklokalen bieden al veel nuttige informatie voor leerlingen. Mijn plan was aanvankelijk om vooral digitaal lesmateriaal te maken. Voordat ik lokaalbeheerder werd stond er vooral materiaal op dat ik tijdens mijn studie Nederlands heb gemaakt met collega-studenten. Om goed en didactisch verantwoord materiaal te maken is veel tijd nodig. De afgelopen jaren heb ik tijdens studie en werk geleerd dat simpele opdrachtjes in Hot Potatoes of andere educatieve sofware nauwelijks wat toevoegen op bestaande methoden. Goede feedback ontbreekt vaak, terwijl dit juist mogelijk is met het medium. Ook de opdrachten die mijn studiegenoten en ik maakten waren eigenlijk maar probeersels, die bij gebrek aan ander materiaal waren blijven staan in het vaklokaal. Ook op andere leerlingwebsites over de Nederlandse taal vind ik de kwaliteit vaak matig. Sites waar bijna complete schoolboeken te vinden zijn, zonder effectief gebruik van het medium internet vind je ook in overvloed. Ik heb geprobeerd een begin te maken van een nieuwe site, maar de tijd ontbrak me om de start verder uit te werken. De vormgeving is in ieder geval een stuk verbeterd ten opzichte van de vorige site. Ondertussen is lesmateriaal aan de site toegevoegd dat ik ruim een jaar geleden heb gemaakt voor de Haagse Onderwijsportal. Ik denk dat dit materiaal een begin is, met hulp van gebruikers kan de nieuwe lokaalbeheerder dit eventueel verder uitwerken.De Digitale School heeft nu een overeenkomst opgesteld voor lokaalbeheerders. Ik vond dat ik aan een aantal punten, vooral de garantie op regelmatig onderhoud, niet kon voldoen. Bovendien denk ik dat het ontwikkelen van lesmateriaal me beter afgaat dan het lokaalonderhoud. De rest van het schooljaar concentreer ik me op mijn werkzaamheden als assistent op de EFA  Daarnaast oriënteer ik me op een vervolgstudie in het buitenland. Ik wens mijn opvolger veel succes!

 

Willem Verberk

 

 

De nieuwe beheerder stelt zich voor

Onlangs ben ik afgestudeerd aan de Efa en ben ik officieel docent Nederlands. De afgelopen vier en een half jaar heb ik tijdens stages (Oh nee: werkplekleren heet dat nu...) en in het kader van Digitaal Vertellen op scholen gewerkt in heel Nederland en dat voelt best wel als een voorrecht; ik heb dan ook het idee dat ik een aardig beeld heb van wat er zoal voor scholen en leerlingen bestaan. Daarbij komt dat ik lesgeven en werken met projecten tot op heden erg leuk vind, want dat is het allerbelangrijkste en daar wil ik ook zeker mee doorgaan.

Verder heb ik eigenlijk te veel hobby's om op te noemen: sinds 1994 speel ik gitaar, zing ik en schrijf ik samen met m'n broer in onze band eigen muziek en we treden uiteraard ook op. Muziek is nog een grotere passie dan lesgeven en als ik zou mogen kiezen, vrees ik dat Nederland een docent minder zal krijgen. Ik geef gitaarles, puur voor de lol, want ja: je bent docent of je bent het niet. Ik ben graag op allerlei manieren visueel bezig: fotograferen is een grote passie en zelf geschreven filmpjes verfilmen houdt me ook erg bezig. Onlangs maak ik samen met Marnix van Wijk een komisch stripje voor de Havana (hét HvA blad...), genaamd Pi. Samen met een vriend brouw ik bier van eigen recepten en maak daar ook de website voor (www.victrix.nl).

Creatief bezig zijn is dus als een soort adem voor me. Dat is ook één van de redenen waarom ik nu het vaklokaal Nederlands beheer. Ik vind het te gek om dingen te maken waar veel mensen naar kijken, luister, van proeven... De cocktail onderwijs + creativiteit spreekt me dan ook erg aan en toen ik werd gevraagd om dit vaklokaal te beheren, hoefde ik eigenlijk niet lang na te denken om antwoord te geven.

Mijn webbouwvaardigheden zijn nog lang niet voldoende, dus is deze nieuwe functie nu al best erg leerzaam voor me. Allereerst ben ik van plan het vaklokaal een mooi aanzicht te geven, daarnaast moeten er vooral duidelijke, nuttige dingen in komen te staan: waar ik bijvoorbeeld als leerling altijd uren naar zocht. Beetje bij beetje ben ik dat aan het realiseren. Op die manier hoop ik te bereiken dat het vaklokaal een verzamelplaats wordt van alleen de bruikbare en nuttige dingen voor leerlingen en op een bepaald vlak ook voor docenten. Voor de leden van de vakcommunity Nederlands zou het misschien handig kunnen zijn om eens rond te neuzen in het vaklokaal, zodat op die manier bekend kan worden hoe te profiteren is van al het digitale dat over het schoolvak Nederlands te vinden is. Die informatie moet natuurlijk gewoon gebruikt en verspreid worden. Hopelijk lukt dat. 

Digitale groet!

Steven van der Steen (25)

 

Wijs je leerlingen op het vaklokaal Nederlands en ga er zelf ook eens kijken in. Steven heeft al heel wat vernieuwd. Geef hem vooral feedback, in de vorm van tips, correcties en andere aanwijzingen. Het vaklokaal en de vakcommunity moeten goed met elkaar samenwerken.

De favoriete website

Terug

Heb je een favoriete website voor je vak? Ja natuurlijk: http://www.digischool.nl/communitynederlands maar daar gaat het nu niet om. In het nieuwe jaar wil ik een nieuwe rubriek in de nieuwsbrief invoeren: de favoriete website van …. Elke maand meldt een communitylid wat zijn/haar favoriete website voor het vak Nederlands met een korte toelichting, waarin vermeld wat je daar dan allemaal voor moois en nuttigs kan vinden. Hieronder volgt een voorbeeld, van een onderzoeker bij het IVLOS, de eerstegraads lerarenopleiding van de Universiteit van Utrecht. Hij noemt een site die weliswaar voor docenten in het hoger onderwijs bedoeld, maar docenten Nederlands in het vo kunnen er ook veel van hun gading vinden.

De favoriete website van Rick de Graaff, adviseur/onderzoeker, IVLOS:  http://www.rug.nl/noordster

Noordster is een online forum voor communicatieve vaardigheden en biedt ondersteuning aan docenten en studenten in het hoger onderwijs. Het reikt docenten hulpmiddelen aan om studenten training te geven in communicatieve vaardigheden, en ideeën en suggesties om opdrachten te integreren in het vakonderwijs. Voor studenten bevat Noordster een groot aantal hand-outs met aanbevelingen en richtlijnen voor de aanpak van schrijfopdrachten en andere communicatieve taken.  Noordster is gericht op oefening in deze vaardigheden op een functionele wijze; dat wil zeggen dat het communicatieonderwijs zo veel mogelijk gekoppeld wordt aan het vakonderwijs. De didactische ondersteuning is dus vooral gericht op vakdocenten, die weinig tot geen schijfdidactische of communicatiedidactische achtergrond hebben.  Noordster is georganiseerd op de rubrieken Schriftelijke vaardigheden, Mondelinge vaardigheden, Literatuur en bronnen, en links naar online schrijfhulp. Het heeft een ingang voor studenten en een ingang voor docenten.  Ik heb Noordster al heel wat keren aanbevolen in workshops en trainingen aan docenten en studenten. Bijna altijd hoor ik terug dat ze op de site veel praktisch bruikbaars hebben kunnen vinden. Zelf heb ik ook al heel wat tips en materialen van Noordster in mijn onderwijs en advieswerk gebruikt.

In de volgende nieuwsbrief, januari 2005 zal René van de Kraats, lid van de vakredactie en voorzitter van het de sectie Nederlands van Levende Talen zijn favoriete website toelichten. Wie meldt zich nog meer? Je mag ook de website van je eigen sectie opsturen, graag zelfs!

Nog meer leuke sites

Terug

Ontwikkel je zelf interactief lesmateriaal of zou je dat willen gaan doen? Het gratis te downloaden programma Hot Potatoes wordt heel veel gebruikt door docenten: ik kan het iedereen aanraden. Onze collega’s in Vlaanderen hebben een prachtige site ontwikkeld over Hot Potatoes:

http://hotpot.klascement.net/ne.htm  Er staat heel veel oefenmateriaal op, ook voor NT2 en goede instructies om zelf aan de slag te gaan, overzichtelijk in stappen, te beginnen met het downloaden en installeren van het programma tot en met het produceren van bruikbaar oefenmateriaal met goede feedback.

Trainingen voor communityleden in 2005

Terug

Het programma Hot Potatoes is een van de programma’s die aan de orde komen bij de trainingen die De digitale School ook in 2005 verzorgt. De trainingen vinden plaats in Amsterdam, in het Museum Nemo bij het Centraal Station, op woensdagmiddag. Er zijn twee soorten trainingen.
1 De Workshop Carrousel
Keuze uit 6 workshops van verschillend niveau, waarin je zelf online lesmateriaal maakt. Gedurende een training kunt je aan 2 workshops deelnemen.
Data: woensdagmiddag 19 januari, 2 februari, 16 februari, 6 april.

2 De Workshop Lectora

Voor gevorderden. Je leert werken met een pakket waarmee je lessen en toetsen kunt maken die via het web continue beschikbaar zijn.

Data: woensdagmiddag 26 januari, 9 februari, 16 maart, 13 april.

Voor meer informatie en voor aanmelden: www.digischool.nl/trainingen

Kennisnet op de NOT

Terug

Van 25 t/m 29 januari vindt de NOT 2005 plaats: de Vakbeurs voor alle vormen van onderwijs en ontwikkeling. Kennisnet zal net als tijdens de vorige editie in 2003 aanwezig zijn en aan alle belangstellenden het gemak van werken met Kennisnet laten zien. Dit keer staat Kennisnet in hal 1. Daar vind je ook alle educatieve uitgeverijen. Het programma van Kennisnet staat op http://www.not.kennisnet.nl

Taalkunde Olympiade

Terug

Op zaterdag 19 februari 2005 wordt voor de vijfde keer de Taalkunde Olympiade gehouden. Op deze dag verdiepen scholieren van vier, vijf en zes vwo zich op de Universiteit Leiden in allerlei taalkundige opgaven. In vorige edities hebben de deelnemers bijvoorbeeld opgaven opgelost over het verschil tussen ‘daarom’ en ‘dus’ in het Nederlands, maar ook over geografische namen in Chinees karakterschrift en werkwoordvormen in de Maya-taal. Afgelopen jaren waren er steeds zestig tot zeventig deelnemers uit heel Nederland. Vooral scholieren die goed zijn in talen én wiskundige aanleg hebben, blijken goede resultaten te boeken op de Taalkunde Olympiade. Er zijn mooie prijzen te winnen in de vorm van woordenboeken of populair-wetenschappelijke naslagwerken op het gebied van taalkunde. De scholieren die in deze wedstrijd de beste resultaten behalen maken zelfs kans om mee te doen aan de Internationale Taalkunde Olympiade.  Vwo-docenten kunnen posters en aanmeldingsformulieren aanvragen bij de organisatie, om het evenement onder de aandacht van hun leerlingen te brengen. Op de website zijn bovendien alle opgaven van de afgelopen edities te vinden, met de uitwerkingen, zodat er eventueel in de les ook mee geoefend kan worden. Meer informatie op www.olympiade.leidenuniv.nl.

Goede voornemens

Terug

Daar moet de laatste nieuwsbrief van het jaar toch mee besluiten. Ik doe hier wat suggesties.

·          Een student blij maken: vul de enquête van zijn schrijfvaardigheidonderzoek in

·          Eigen lesmateriaal insturen

·          Je favoriete website opsturen met een korte toelichting erbij

·          De beheerder van het vaklokaal Nederlands tips geven

·          Reclame maken voor de vakcommunity Nederlands bij collega’s

·          En zo kunnen we er nog veel meer verzinnen ….

 

Ik wens iedereen heel prettige feestdagen!!!

 

Willy Weijdema