Nieuwsbrief maart 2004

 

Dit is de achtste nieuwsbrief  van de vierde jaargang van de vakcommunity Nederlands. De nieuwsbrief wordt verstuurd via de mailinglist van 500 docenten en a.s. docenten Nederlands, als Word-attachment bij de mail. Wie geen attachments meer wil openen, kan de nieuwsbrief ook in HTML-formaat lezen bij de vakcommunity. Bijdragen voor de volgende nieuwsbrief kunnen per mail opgestuurd worden aan Willy Weijdema. Hebt u een urgent bericht voor de communityleden, gebruik dan de mailinglist: list-nederlands@digischool.nl  Het directe adres van vakcommunity Nederlands is http://www.digischool.nl/communitynederlands. De community is ook te vinden via de portal van Kennisnet: Nederlands

 

Inhoud

 

Een lastige vraag: beroering in de vakcommunity Nederlands

De community Nederlands in de tijdschriften

Tamara

Tips voor omgang met de werkwoordspelling via mailinglist

Materiaal voor de onderbouw in een elektronische leeromgeving

Leesbevordering in het vmbo

 

Een lastige vraag: beroering in de vakcommunity Nederlands

Terug

Op 12 maart stelde ik middels de mailinglist van de vakcommunity Nederlands een lastige vraag. Een journalist van NOVA had op het forum een onderzoeksvraag gesteld:

Zijn alle vernieuwingen in lesmethodes ingegeven door onderwijskundige noodzaak?”

Een nogal retorische vraag, want hij lichtte hem als volgt toe:

“M.a.w. kennen jullie voorbeelden van lesmethodes die enkel en alleen vernieuwd/ge-update worden uit winstoverwegingen?”

Mijn lastige vraag was: “Wat vinden jullie van zo’n verzoek?” Als toelichting maar ook om het beantwoorden van de vraag makkelijker te maken, gaf ik vier mogelijke antwoorden:

  1. Je kent zo'n voorbeeld, je wilt er graag op reageren.
  2. Je kent zulke voorbeelden niet en dat meld je dan in je reactie
  3. Niet interessant, je reageert niet, maat het kan ook geen kwaad om het te laten staan
  4. Hier  is de vakcommunity niet voor, die is er om van elkaar te leren, dus: wissen dit bericht ...

 

Tot mijn grote vreugde kreeg ik heel veel respons op deze mail. In eerste instantie met als melding dat de link in mijn mail niet werkte, waarvoor nog excuses, maar uiteindelijk kreeg ik meer dan 20 inhoudelijke reacties, en wat voor reacties …. De inhoudelijke kwaliteit was hoog: een uitgeefster, die de discussie volgde zonder zich er zelf in te mengen, gaf ons daarvoor een compliment:

“Je ziet dat docenten Nederlands gewend zijn om op een 'juiste' manier om te gaan met informatievergaring en -voorziening. Er wordt geargumenteerd en door anderen worden weer tegenargumenten genoemd. Ik herken de discussie en zie (gelukkig) veel goede argumenten terug.”

Een aantal reacties kun je in zijn geheel lezen op het forum. In dit stukje probeer ik de hele discussie te overzien en samen te vatten, hier volgt de ‘uitslag’.

Antwoord 1

Je kent zo'n voorbeeld, je wilt er graag op reageren.

Helemaal niemand  koos dit antwoord ….. De journalist heeft er dus niet veel aan. Uit de reacties bleek duidelijk, dat docenten (nieuwe) methodes kiezen op inhoudelijke gronden en commerciële trucjes echt wel doorzien.

Antwoord 2 en antwoord 3

Je kent zulke voorbeelden niet en dat meld je dan in je reactie.

Niet interessant, je reageert niet, maat het kan ook geen kwaad om het te laten staan.

Deze antwoorden werden beide evenveel gekozen: allebei 8 keer

Ook hier was het argument: we kunnen zelf wel bepalen of we op zo’n verzoek reageren, dus laat maar staan. Verder gaven men aan: we weten heel goed dat uitgeverijen commerciële instellingen zijn. Daar is op zich niets mis mee. Wij als docenten hebben onze inhoudelijke argumenten. Vanuit Vlaanderen kwam als reactie, dat we weer eens goed naar (objectieve) criteria moeten kijken om methodes te beoordelen. Ik zal daar in de volgende periode aandacht aan besteden. We kunnen ook kijken naar de vragen die bij de Methodebeoordeling voor open boek gesteld worden, zie http://www.digischool.nl/openboek/ne/

Antwoord 4

Hier  is de vakcommunity niet voor, die is er om van elkaar te leren, dus: wissen dit bericht ...

Dat was de minderheid: 5 communityleden kozen dit antwoord. Een zette er wel bij: Nu moet ik wel toegeven dat ik het een interessante vraag vind. Wanneer die nu van een collega was geweest... “

Conclusie

Ik heb veel van deze discussie geleerd. Ik was zelf voor mogelijkheid 4, maar de reacties van de communityleden hebben me overtuigd: ik ben nu voor antwoord 2 en 3! Ook natuurlijk omdat zo’n bericht zoveel los maakt, want daar ben ik als communitymanager op uit. Verder concludeer ik:

·         een openbaar forum in de vakcommunity Nederlands kan gehandhaafd worden.

·         docenten Nederlands kunnen goed communiceren en discussiëren.

·         de community Nederlands is een levende, levendige community!

De community Nederlands in de tijdschriften

Terug

Het maartnummer van COS, vaktijdschrift voor eigentijds onderwijs en ICT heeft als thema: Educatieve netwerken. Er is met name aandacht voor online netwerken. Zijn ze goed van de grond gekomen? Werken ze? Artikelen:

·         Communities of Practice: gebrek aan duidelijke kwaliteitseisen leidt tot digitaal schappen vullen. De auteur van dit artikel, John Bronkhorst formuleert 7 criteria voor een op inhoudelijke kennis gerichte community: p. 7. Voldoet de community Nederlands aan deze criteria?

·         Interview met Rob Rapmund: ’Creatief ICT-gebruik kun je niet voorschrijven’

·         Communities op Kennisnet: halen zonder te betalen, met beschrijvingen van communities voor het po en het vo. Uiteraard staat de community Nederlands er ook bij: op pagina16.  Zie ook http://www.computersopschool.nl/

 

In het maartnummer van het Levende Talen Magazine staat een artikel over de nieuwe ontwikkelingen in de vakcommunity Nederlands: LTM  maart 2004, jaargang 91 /3, p. 14- 16. Dit artikel is een uitwerking van de presentatie die ik gegeven heb op de 17e conferentie Het Schoolvak Nederlands, 14 en 15 november 2003 in Utrecht, geschreven op verzoek van de redactie van Levende Talen Magazine.

Tamara

Terug

In de maand februari stuurde ik na enige aarzeling en na wat inlichtingen te hebben gevraagd een mail door aan de mailinglist Nederlands:

 

Geachte mevrouw Weijdema

Ik ben bezig met mijn profielwerkstuk over de invloed van Engels op de Nederlandse taal. Hiervoor heb ik een aantal vragen opgesteld die ik graag aan docenten Nederlands zou willen stellen. Ik heb dit al gedaan bij de docenten van mijn school, maar ik kreeg als tip dat u een  mailinglist beheert van heel veel docenten Nederlands en ik vroeg me af of u misschien een link naar mijn (korte) enquête zou willen plaatsen. Ik zou het leuk vinden om een beter algemeen beeld te krijgen van wat docenten vinden van dit onderwerp. De link is:

 http://enquete.center4all.nl/index.php?accountid=823

Na een maand informeerde ik nog eens bij Tamara en ik ontving het volgende bericht:

 

Beste Willy Weijdema,

Alsnog heel erg bedankt voor uw medewerking! Ik heb er erg veel aan gehad,

er hebben 54 docenten via internet gereageerd en ik heb nog 6 docenten van

mijn eigen school gevraagd om mijn enquête in te vullen. In totaal heb ik

dus 60 ingevulde enquêtes teruggekregen, ik ben er lang mee bezig geweest

om alles door te lezen en er conclusies uit te trekken, vandaar dat ik zo

laat reageer. Als bijlage voeg ik de resultaten van de enquête toe. Ik heb

in het kort samengevat wat de meningen waren. Zou u nog een bedankje van

mij willen plaatsen in uw nieuwsbrief?

vriendelijke groeten,

Tamara

 

Dit vind ik een heel mooi voorbeeld van het opengooien van klaslokalen, zelfs van scholen, door het gebruik van internet. Tamara krijgt niet alleen reacties van eigen docenten, maar voor het merendeel van docenten van heel andere scholen, in Nederland, in Vlaanderen, Suriname, de Antillen … Ik vind het heel positief dat zoveel docenten gereageerd hebben. De conclusie van de enquête is ook bemoedigend: het merendeel van de docenten Nederlands ziet de invloed van het Engels als een taalontwikkeling, die het Nederlands echt niet zal doen uitsterven. De volledige uitslagen van de enquête zijn te lezen via de vakcommunity: http://www.digischool.nl/communitynederlands

Tips voor omgang met de werkwoordspelling via mailinglist

Terug

Via de mailinglist werden nog meer goede inhoudelijke berichten verspreid. Ton Philipsen, docent Nederlands aan de Archimedes lerarenopleidingen Utrecht, reageerde op een wanhoopskreet van een collega in Dordrecht over de resultaten van zijn lessen over de werkwoordsspeling.

 

Hallo Pim,

Frustratie over resultaten werkwoordsspelling: oproep van Pim Wolsink, Da vinci College in Dordrecht. Ook contact opnemen met docent uit Doetinchem? Studiedag Levende Talen. Het ei van Columbus heb ik niet, wel een suggestie. De werkwoordspelling bestaat uit een beperkt aantal regels. Iedereen kan deze aanleren, dat blijkt uit een onderzoek van Van Peer, welke in Levende Talen ooit eens gepubliceerd is. Van Peer geeft de volgende suggestie:  Geef in het eerste brugjaar lessen in werkwoordsspelling. Je kunt je als docent helemaal uitleven in het geven van de regels, het volschrijven van borden en het aanbieden van oefenmateriaal. Hier valt de stof uit de methode goed te gebruiken. Aan het einde van het eerste jaar geef je een

eindtoets en je ziet dan welke resultaten er geboekt zijn. In het tweede jaar geef je geen les meer in werkwoordspelling.  Je zorgt er echter wel voor dat er veel oefenmateriaal beschikbaar is voor de leerlingen  + een overzichtelijk systeem van regelgeving. De leerlingen kunnen dan zelf oefenen en de regels er op naslaan als dit nodig blijkt. Software is hier goed inzetbaar, deze kun je kopen (duur) of zelf maken in het auteursprogramma "Hot Potatoes" dat je gratis van het internet plukken kunt. Eenmaal in de 5 a 6 weken neem je een toets af. Leerlingen die deze toets halen krijgen voor de rest van het jaar een vrijstelling op het werkwoordoefeningengebied. Leerlingen die een onvoldoende halen krijgen na zo'n 5 a 6 weken opnieuw een kans. Bij de start van het derde jaar neem je een diagnostische toets af bij alle leerlingen en leerlingen die deze onvoldoende halen, weten wat hen te doen staat.

Deze werkwijze levert je veel tijdwinst op. Tijdens je lessen hoef je immers geen aandacht meer te schenken aan de werkwoordspelling. Daarbij leg je de verantwoordelijkheid bij je leerlingen neer, en dat komt de zelfstandigheid ten goede. Het is wel verstandig ook in door leerlingen geschreven teksten alert te blijven op de spelling. Je weet dat leerlingen, wanneer zij zich enkel hoeven te richten op de spelling, beter presteren dan wanneer zij een betoog moeten schrijven. Bij het schrijven van een betoog gaat de aandacht van de leerlingen namelijk vooral uit naar de inhoud en komt spelling op een tweede plaats.

Ik kan zo uit mijn hoofd niet zeggen in welke afleveringen van Levende Talen de artikelen van Van Peer verschenen zijn, het is inmiddels al enkele jaren geleden.

 

Weet iemand in welke afleveringen van Levende Talen de artikelen van Van peer zijn verschenen? Van de collega uit Doetinchem staat een artikel in het laatste nummer van het Levende Talen Magazine:

Jeroen Steenbakkers: Nederlands anders. Zelfstandig leren in de basisvorming. In: LTM maart 2004, jaargang 91 / 3, p.5-8.

 

Materiaal voor de onderbouw in een elektronische leeromgeving

Terug

Marijn Wagenaar stuurde de volgende link door:

http://www1.tip.nl/~t845911/marijn/fictie/introductiepagina.htm

Ook te bekijken via de Emmauspagina (www.emmauscollege.nl/ leerlingen/eerste fase/vakken/ Nederlands/brugklas/ / 1ba) De inhoud betreft: boekverslagen, schrijfvaardigheid, en spelling. Er zijn vooral inspirerende opdrachten in het kader van Thematisch lezen. De thema’s zijn: drugs, magie, problemen, toekomst, zinloos geweld, kindermishandeling, middeleeuwen. Alleen al voor de verwijzingen naar de jeugdboeken de moeite waard!

Leesbevordering in het vmbo

Al enige tijd bestaat de website Bazarweb: www.bazarweb.nl  Het is een gratis toegankelijke website over leesbevordering in het vmbo, met name bedoeld voor docenten Nederlands,

maar ook voor docenten maatschappijleer en CKV.

Door dezelfde uitgeverij wordt de website www.woordenweb.nl/ geëxploiteerd, voor het oefenen met school- en vaktaal. Een demo met oefenmateriaal op het gebied van schooltaalwoorden is voor alle bezoekers vrij toegankelijk. Verdere inlichtingen bij Marlies Kamp: M.Kamp@cedgroep.nl

 

Terug