Nieuwsbrief november 2004

 

Dit is de derde nieuwsbrief  van de vijfde jaargang van de vakcommunity Nederlands. De nieuwsbrief wordt verstuurd via de mailinglist van meer dan 600 docenten en a.s. docenten Nederlands, als Word-attachment bij de mail. Wie geen attachments meer wil openen, kan de nieuwsbrief ook in HTML-formaat lezen bij de vakcommunity. Bijdragen voor de volgende nieuwsbrief kunnen per mail opgestuurd worden aan Willy Weijdema. Hebt u een urgent bericht voor de communityleden, gebruik dan de mailinglist: list-nederlands@digischool.nl  Het directe adres van vakcommunity Nederlands is http://www.digischool.nl/communitynederlands. De community is ook te vinden via de portal van Kennisnet: Nederlands

 

Inhoud

 

Alles over taal

DAVINDI

Kennisnet op uw school

Lesmateriaal in de vakcommunity Nederlands

Neerlandistiek

Taalverwervingsweek

Oproep CITO

Studiedagen en conferenties

 

 

Alles over taal

Terug

Alles over Taal is een website met het laatste taalnieuws, opdrachten over actuele onderwerpen, vakinformatie, interviews en nog veel meer. In de rubriek Taalthema zijn lesbrieven opgenomen over verschillende onderwerpen. Elke maand is er een nieuw taalthema waarmee specifieke vaardigheden kunnen worden geoefend. Het thema van oktober was: Kinderboeken Het taalthema van november is uiteraard: Vrijheid van meningsuiting.

 

De website wordt onderhouden door medewerkers van Thieme Meulenhoff. Er is dan ook materiaal te vinden voor gebruikers van de methoden Op nieuw niveau, Nieuw Topniveau en Kiliaan, zowel voor leerlingen als voor docenten. Voor docenten is een deel afgeschermd. Daar vinden gebruikers van Op nieuw niveau o.a. extra opdrachten grammatica en spelling mét antwoorden (in het leerlingendeel staan per editie/niveau de opdrachten zonder antwoorden) en aanvullingen voor de leeslijsten. Veel materiaal is echter vrij beschikbaar en dat maakt de site ook interessant voor docenten die niet de methodes van Thieme Meulenhoff gebruiken. Voor meer informatie: Yvonne Gerridzen

 

DAVINDI

Terug

DAVINDI is de onderwijszoekmachine van Kennisnet en de Bibliotheken, maar dat wist u misschien al. DAVINDI heeft een nieuw jasje. Het zoeken op eigen onderwijsniveau en met eigen zoekvoorkeuren is gemakkelijker geworden. Iedereen kan in DAVINDI bronnen aanmelden. Alle bronnen worden beoordeeld door vakdocenten en door mediathecarissen, en ingedeeld in speciale categorieën. Bronnen die ongeschikt worden bevonden, verschijnen niet aan de zoekkant. Meld ook eens een bron aan, bijvoorbeeld die van uw eigen vaksectie. Zulke sites zitten er bij Nederlands nog veel te weinig in!

Kennisnet op uw school

Terug

Op de 18e conferentie van Het Schoolvak Nederlands, 19 en 20 november in Antwerpen, stond Kennisnet op het programma met een workshop waarin men kon kennismaken met interessante en bruikbare informatie en tools die Kennisnet biedt voor docenten Nederlands. Peter Wessel, voorlichter bij kennisnet, kan ook zo’n workshop bij u op school geven, en niet alleen voor docenten Nederlands. Zo'n bijeenkomst duurt gemiddeld anderhalf à twee uur. Voor meer inlichtingen: Peter Wessel, p.wessel@kennisnet.org

In de conferentiemap van de HSN zat het boekje: Kortweg Kennisnet, waarin een handig overzicht van de mogelijkheden van Kennisnet voor docenten VO wordt gegeven. Dit boekje is naar alle scholen toegestuurd. Wilt u meer exemplaren ontvangen, mail dan naar promotie@kennisnet.org. Er staat een goed voorbeeld in van lesmateriaal dat bij de community Nederlands te verkrijgen is!

Lesmateriaal in de vakcommunity Nederlands

Terug

Wie nu klikt op de link Lesmateriaal, ziet dat ook hier veranderingen zijn opgetreden. Elmar van den Ham heeft het materiaal bij het Poëziebos vernieuwd en vanaf 1 december zal er ook nieuw materiaal van hem bij Taalverandering gepubliceerd worden: de neologismen van 2004. Maar er zal nog meer gaan veranderen. Peter Diepeveen van het Stedelijk Daltoncollege te Zutphen heeft zulke goede tips op het forum van de vakcommunity Nederlands gekregen naar aanleiding van zijn oproep voor antwoordenboekjes bij Struikelblokken, dat hij besloten heeft zijn, uiteraard digitale, antwoordenboekjes bij Struikelblokken en bij Zinsontleding aan de vakcommunity Nederlands ter beschikking te stellen. Deze bestanden zullen ook vanaf 1 december beschikbaar zijn. Dat versnelt de derde verandering, die al een tijd op stapel staat.

 

Al het lesmateriaal van de vakcommunity komt achter een login en een wachtwoord te staan. Op deze wijze hopen Kennisnet en de digitale school meer inzicht te krijgen in het gebruik van het materiaal. Als communitymanager hoop ik, dat nu meer docenten materiaal zullen gaan insturen. Waarom? Docenten zijn vaak wat huiverig om hun materiaal zo ‘open en bloot’ te publiceren, want: “Het is nog niet af, er moet nog veel aan gebeuren, het is nog niet goed genoeg …” Het is natuurlijk nooit af … Op een beschermde site publiceren is misschien minder bedreigend. Het hoeft namelijk niet af te zijn; het ideaal is eigenlijk nog steeds, dat we als community het materiaal samen verder verbeteren, aanvullen, uitbreiden, elkaar inspireren. Uiteraard krijgen alle leden van de vakcommunity de login en het wachtwoord toegestuurd, zodra alles technisch gerealiseerd is. De bedoeling is, dat dit in de maand december gaat gebeuren. En, vrees niet, het blijft allemaal gratis!!!

Neerlandistiek

Terug

Lesmateriaal is het populairste onderdeel van de vakcommunity, maar er zijn ook communityleden die graag wetenschappelijke publicaties op hun vakgebied willen bijhouden. Neerlandistiek.nl/ is een elektronisch wetenschappelijk tijdschrift voor Nederlandse taal- en letterkunde. Neerlandistiek.nl/ publiceert zowel goede bijdragen waarin gebruik wordt gemaakt van de specifieke mogelijkheden van het medium: een website (het nieuwe artikel van Kegel en Van Elsacker is daarvan een voorbeeld), als meer 'traditionele' artikelen op het terrein van de neerlandistiek in den brede of op een van de vele deelgebieden van de neerlandistiek.

Taalverwervingsweek

Terug

Hebt u de zeven doordenkers van de Taalverwervingsweek en hun oplossingen al gezien? Ze blijven nog een poos op het internet staan en misschien komen er nog wel aanvullingen bij. Hieronder staat een korte bespreking van het materiaal.

 

Zeven doordenkers

 

In het kader van de Taalverwervingsweek, 26 september tot en met 2 oktober 2004, maakte Ewald Vervaet zeven doordenkers over de taalverwerving in de leeftijd van 0 tot 3 jaar. De doordenkers 1-3 gaan over de klankontwikkeling, 4 en 5 gaan over het verwerven van de eerste woorden en de nummers 6 en 7 over het verwerven van de eerste grammaticaregels. De doordenkers zijn geformuleerd in de vorm van meerkeuzevragen. Bij elke keuze wordt een toelichting gegeven, die je  helpt bij het goede antwoord te komen. Maar ook als je meteen de juiste keuze maakt, staat er: “Lees de andere antwoorden toch ook door. Ze zullen je een hoop extra leren over de taalontwikkeling in de eerste maanden van een mensenleven.” Ik vind dat een zinnig gebruik van meerkeuzevragen. Het is activerend: je gaat zitten denken wat de juiste keuze zou zijn, maar ook vooral informatief.

 

Wat leer je er dan van? Je leert  over de verschillende fasen van taalverwerving en vooral, dat kinderen voortdurend interpreteren, hypotheses opstellen en die toetsen aan hun omgeving.

 

Het materiaal is bedoeld voor leerlingen in de bovenbouw van havo en vwo: de Tweede Fase dus. Daar is het heel geschikt voor. Omdat er steeds concrete voorbeelden gegeven worden, zal het materiaal uitnodigen tot aanvullen met voorbeelden uit de eigen omgeving. Docenten zullen het echter moeten aanvullen met activerende en productieve opdrachten: alleen lezen is niet genoeg, informatie moet ook verwerkt worden. Zulke opdrachten zijn natuurlijk heel goed mogelijk. Leerlingen kunnen teksten schrijven en/of presentaties houden over onderwerpen als:

·          “Een dag uit het leven van …., 18 maanden oud”

·          “Als ik moeder/vader ben, wat zou ik dan doen om de taalontwikkeling van mijn kind te bevorderen?”

·          “Waarom mijn hond niet gaat praten”

·          “Waarom mijn computer niet gaat praten”

 

De laatste twee onderwerpen komen overigens niet of nauwelijks aan bod. Dat is wel jammer, want in deze vorm zal het materiaal vooral meisjes aanspreken, dat is ook te zien aan de eerste twee onderwerpen. Er zouden ook wat meer bronnen bij gegeven kunnen worden. Nu staat als enige bron vermeld het boek van Ewald Vervaet: Groeienderwijs; psychologie van 0 tot 3. Het materiaal zou nog aantrekkelijker gemaakt kunnen worden, als er filmpjes van baby’s en peuters te zien zouden zijn, uiteraard met analyse opdrachten erbij.

 

Kortom: het is heel boeiend materiaal, dat uitgebreid zou kunnen worden. Die gelegenheid is er ook: op de website van Levende Talen waar het materiaal gepubliceerd is, kunnen  reacties geplaatst worden. Tot dusver deden dat alleen ‘professionals’, zoals logopedisten, en een moeder. Het zou leuk zijn, als ook docenten zouden reageren: hoe hebben zij het materiaal in hun onderwijspraktijk gebruikt.

 

Het materiaal is nog steeds te gebruiken. Het is van de website te downloaden in pdf.formaat. De leerlingen kunnen dan eerst over de antwoorden nadenken en discussiëren. Daarna kunnen ze de antwoorden met de toelichting erbij opzoeken op de website. Van harte aanbevolen!

 

Bronnen

De zeven doordenkers zijn te vinden op: http://www.levendetalen.nl/Activiteiten/Taalverwervingsweek/index.htm Er zijn ook extra doordenkers te vinden: in het kader van de Wetenschapsweek van 20 - 27 oktober met als thema: “Gebruik je hersens!” formuleerde Ewald Vervaet 'Acht vraagstukjes over ukkepukjes'.

 

Ewald Vervaet: Groeienderwijs; psychologie van 0 tot 3. Amsterdam, 2002. Ambo. ISBN 90 263 17646

Een bespreking van dit boek door Christien van Gool verscheen in Levende Talen Magazine 91 : 1, januari 2004, p.46

 

Ewald Vervaet is oprichter en medewerker van Stichting Histos, een stichting die ontwikkelingspsychologisch onderzoek verricht: http://www.stichtinghistos.nl/

Oproep CITO

Terug

Het Cito in Arnhem zoekt per 1 januari 2005 twee docenten Nederlands vmbo-BB en –KB voor het construeren van de jaarlijkse Kijk-/Luistertoetsen Nederlands. Meer informatie U moet wel voor 3 december reageren: jacqueline.drijber@citogroep.nl

 

Studiedagen en conferenties

Terug

November is een drukke conferentiemaand. En als je op al die conferenties geweest bent, moeten er verslagen gemaakt worden. Van de Landelijke Studiedag van Levende Talen heb ik er al een, die van de conferentie Het Schoolvak Nederlands is in de maak. Voor meer verslagen houd ik me aanbevolen: ieder heeft zo zijn eigen impressies! De Good Practice Day voor talendocenten in Leiden staat nog steeds in uw (nieuwe) agenda? Vrijdag 28 januari 2005!

 

Zaterdag 6 november

Landelijke Studiedag van de Vereniging van Leraren in Levende Talen: "Met taal op reis. Hogeschool Domstad,Utrecht.

Een kort verslag

Vrijdag 19 en zaterdag 20 november

18e conferentie Het Schoolvak Nederlands in Antwerpen. 

Wie stuurt een kort verslag?

Vrijdag 28 januari 2005

5e Good Practice Day Talen bij het ICLON in Leiden.

Meer informatie op de website van het ICLON