Louis Hilgers: SMS-taal 1000 maal

Uitgeverij EduCos ISBN 90 808765 1 8 2e druk 2004 

Bent u een 286? Staat uw mobiele telefoon in de T9-stand? Sinds ik het boekje SMS-taal 1000 maal in mijn bezit heb, weet ik het antwoord op bovenstaande vragen. Ja: ik ben een 286. Ik beantwoord mijn mail niet altijd even snel; een 286 duidt op een langzame, verouderde computer. Nee: mijn mobiele telefoon staat niet in de T9-stand. T9 staat voor text on 9 keys, dan kun je veel sneller een berichtje in tikken, maar ik SMS zelden.

SMS staat voor Short Message Service: een dienst waarmee je korte tekstberichtjes van de ene telefoon naar de andere kunt sturen. SMS werd heel snel heel populair onder jongeren, omdat het goedkoper is dan gewoon bellen. Een bericht kan maximaal 160 tekens bevatten, inclusief de spaties, en daarom nam de behoefte aan afkortingen sterk toe. Bovendien gaat het sneller, als je niet het hele woord hoeft in te toetsen. En dat is typerend voor jongeren: veel behoefte aan communiceren, maar het moet wel snel en goedkoop. 

In SMS-taal wordt gebruik gemaakt van de volgende woordvormen.

Vorm

Voorbeeld

Betekenis

Letterwoorden

VHG

Van Harte Gefeliciteerd

Acroniemen

MIP

Meeting In Person, in levende lijve ontmoeten

Afkortingen

MOB

Mobiel

Shordjes (short words)

afchi

Afhaal­chinees’

Cijferwoorden

121

One to One, privé-gesprek

Letter-cijferwoorden

Ieder1

Iedereen

Cijfer-letterwoorden

1-tje

Eentje

Klinkerloze woorden

TRWNS

Trouwens

 SMS-taal heeft alle kenmerken van jongerentaal.

1.Er worden bijnamen gebruikt, waarin de stijlfiguur pars pro toto, -deel voor het geheel-,  wordt te herkennen is. Vroeger leerde je dat bij Nederlands met het voorbeeld: “Een vloot van twintig zeilen”. Iemand een 286 noemen is een moderner voorbeeld.

2. Nederlands en Engels worden door elkaar gebruikt. 2g4u kun je alleen maar ontcijferen als je de cijfers en de letters in het Engels uitspreekt: Too good for you.

3. Het jargon van SMS-taal is zeer dynamisch en weinig stabiel. Wat vandaag heel populair is, kan morgen geheel uit de mode zijn.

4. Er zit veel humor, spot en ironie in. Bestaande letterwoorden krijgen een andere betekenis. IBM (International Business Machines) wordt uitgelegd als: “It’s Better Manually”, het gaat handmatig beter. Vooral met merknamen van computers wordt gespot: MACINTOSH: “Most Applications Crash, If Not, Operating System Hangs”, - de meeste programma’s lopen vast, zo niet, dan loopt het besturingssysteem vast. Wat er van MICROSOFT wordt gemaakt, mag u zelf opzoeken.

5. Er wordt spreektaal gebruikt: ff staat voor eFFen, spreektaal voor even. Nx staat voor Niks, spreektaal voor Niets.

6. Het is een groepstaal. Het wordt niet alleen gebruikt, omdat het sneller typt maar ook om de groep af te schermen tegen andere groepen, zoals ouders en docenten. In chattaal wordt PAW gebruikt: “Parents are watching”, als een ouder de kamer binnenkomt om te kijken of zoon of dochter wel met zijn huiswerk bezig is. In het computerlokaal kan TAW gebruikt worden: “Teachers are watching”.

Als uw zoon/dochter of leerling dan met SMS-taal bezig is, kan dat overigens wel degelijk huiswerk zijn. Vorig jaar werd bij Kennisnet een lesbrief over SMS-taal gepubliceerd, met opdrachten voor SMS-opstellen en SMS-gedichten:  zie http://www.kennisnet.nl/vo/docent/perdagwijzer/sms/index.html

SMS-taal kan origineel en humoristisch zijn. Het is daarom voor docenten zeker de moeite waard om ervan kennis te nemen: we willen toch weten waar onze leerlingen mee bezig zijn? Het boekje van Louis Hilgers biedt een prima introductie. Het is letterlijk en figuurlijk makkelijk hanteerbaar. Je stopt het zo in je zak en je hebt er snel de betekenis van een SMS-woord in opgezocht. En humor zit er zeker in, mede dankzij de cartoons van Paul van Mil. In mei 2005 verschijnt een volgend deeltje: SMS-taal op vakantie. Dat belooft een echt vakantieboekje te worden: met puzzels, SMS-taal in het Frans, Duits en Spaans en een korte cursus SMS, zodat je in de vakantie ook nog iets leert.. Er komt waarschijnlijk ook een tweezijdig woordenboek van SMS-taal. Daarin kun je niet alleen opzoeken wat een SMS-woord betekent, maar ook hoe je iets zegt in SMS-taal: Geweldig! GR8!

Willy Weijdema, communitymanager van de vakcommunity Nederlands:
http://www.digischool.nl/communitynederlands

W.H.Weydema@efa.nl

Meer informatie over SMS-taal:

http://www.sms-taal.nl

http://www.wimdaniels.nl/sms/

http://www.kennisnet.nl/vo/docent/perdagwijzer/sms/index.html: Lesbrief over SMS

http://www.lingo2word.com: hier kunt u o.a. SMS-berichten laten vertalen.