Weg met het computerlokaal!


Vorige week moest ik een cursus geven aan een groep docenten van een scholengemeenschap in Zwolle. Scholengemeenschappen zijn tegenwoordig breed. Dat wil zeggen dat alle schooltypen van het voortgezet onderwijs in die gemeenschap vertegenwoordigd zijn. In de praktijk houdt dat meestal in dat de scholengemeenschap over diverse lokaties verdeeld is. Mijn routebeschrijving stuurde me naar de verkeerde lokatie en toen ik mijn groep cursisten op de derde lokatie eenmaal gevonden had, was de tijd die ik gepland had om de beamer op mijn laptop aan te sluiten en een kopje koffie te drinken verstreken.

In het lokaal zaten ongeveer 14 docenten van het "cluster" moderne vreemde talen en Nederlands geduldig achter een computer te wachten. Het was zo'n vreselijk computerlokaal. Zes rijen tafels met van die schotten ervoor waarachter, half verscholen achter de monitors, de hoofden van de cursisten zichtbaar waren. De zon had de hele dag op de ramen staan branden en het was niet warm maar bloedheet in het lokaal. Het onderwerp van de cursus was het gebruik van ICT in het onderwijs. Het is niet ongebruikelijk dat je je als cursusleider even voorstelt en vervolgens een rondje maakt waarin de cursisten zich even voorstellen en vertellen welke vak ze, in welk schooltype geven. Ook ben ik altijd geinteresseerd of en hoe de docenten gebruik maken van ICT in hun onderwijs. De stemming werd echter getekend toen op mijn verzoek om even een voorstelrondje te doen, onmiddellijk de reactie kwam dat de docenten elkaar wel kende en ze dat voorstellen zonde van de tijd vonden.

Zo'n reactie wekt bij mij de gedachte op dat de hele cursus eigenlijk als zonde van de tijd beschouwd wordt. En misschien hebben de docenten daarin te vaak wel gelijk. De implementatie van ICT is al sinds het NIVO-project een slepende affaire. Telkens weer worden cursussen aangeboden waarin aan docenten software wordt gepresenteerd of waarin ze aan hun eigen vaardigheden op het gebied van ICT kunnen werken. Tegenwoordig staat het effect van cursussen ook in het bedrijfsleven ter discussie. Veel cursussen die professionals voorgeschoteld krijgen, blijken weinig rendement te hebben. Collegiale ondersteuning, uitwisselen van ervaringen en samenwerken in teams blijkt een veel effectievere vorm van "scholing".

In het voorstelrondje, dat natuurlijk wel plaatsvond, bleek dat de docenten op diverse manieren ICT in het leerproces toepasten. Niet met de hele klas het computerlokaal, maar in het kader van opdrachten uit te voeren door de leerlingen thuis. Veel beter en effectiever dan dat gekunstelde klassikale werk in het "computerlokaal" waarin de rol van de docenten te vaak tot die van oppasser gereduceerd wordt. Sommige docenten lieten werkstukken ge-e-maild inleveren, informatie werd via Internet verzameld. Er was één docent die experimenteerde met een e-mail-project en brugklassers een eigen webpagina had laten maken. Leerlingen die thuis geen beschikking over een computer hadden, konden dat in zelf-werkuren op school doen. Het voorstelrondje was eigenlijk een nuttige uitwisseling van ICT toepassingen en ervaringen. Niet iedereen paste al deze vormen toe maar over het geheel was men behoorlijk "ICT-rijk" bezig, zoals men dat tegenwoordig in het jargon heet.

Ik heb de docenten gezegd dat ik niet zo in computer-cursussen geloof. Als cursusleider is dat eigenlijk vloeken in de kerk, maar in de loop van de middag sloeg de stemming wel wat om. Er waren genoeg zaken rond het gebruik van ICT die voor verbetering vatbaar waren. Aan de communicatie tussen de lokaties, het overleg tussen de vaksecties, collega's, het systeembeheer en de schoolleiding kon veel verbeterd worden en ICT kon daarin makkelijk ingezet worden. Nadenken over wat je zelf als gebruik ziet zitten, uitwisselen van de ervaring hoe ICT leerlingen motiveert en hoe moeilijk het is alle leerlingen, ook achter die computers "bij de les" te houden. Misschien is het computerlokaal zo langzamerhand een achterhaald fenomeen. Leerlingen moeten toegang hebben tot computers in de tijd dat ze zelfstandig werken. Maar wat mij betreft zijn klassikale lessen in het computerlokaal uit. Net als computercursussen. Veel interessanter is om tijdens een workshop opdrachten en toepassingen te verzinnen waarbij de computer gebruikt kan worden. Of die computer thuis staat of op school is minder relevant

 

Nico Juist, ICT Holland.  Reacties naar: n.juist@hsholland.nl