Studiedag Levende Talen: zaterdag 6 november 2004 in Utrecht

Met taal op reis

Enkele persoonlijke impressies

Als manager van de vakcommunity Nederlands ga ik altijd naar de landelijke studiedag van de Vereniging van Leraren in Levende Talen. Ik vind het inspirerende van deze studiedagen, dat talendocenten bij elkaar gaan kijken hoe ze hun talenonderwijs aanpakken. Moedertaalonderwijs, NT2, vreemdetalenonderwijs: het groeit steeds meer naar elkaar toe. Het thema van dit jaar vestigde de aandacht op een aanpak van taalonderwijs die erop gericht is leerlingen betekenisvolle, taken in zo authentiek mogelijke contexten te geven, in plaats van het slaafs volgen van de methode.

Ik volgde twee workshops. Beide workshops hadden met elkaar gemeen, dat de workshopsleiders geheel uit hun planning liepen door de enthousiaste reacties van de deelnemers. Dat is dus niet erg, integendeel. Veel informatie kun je thuis bekijken: er werden dus veel adressen van websites uitgewisseld.

Chantal Bordier en Bert de Vos: Tabasco in de praktijk
Tabasco staat voor TAsk-BAsed SChOol, een Europees project, waarin getracht wordt het leren zoveel mogelijk bij de leerling zelf te leggen. Dat houdt in dat leerlingen hun eigen mogelijkheden verkennen en dan zelf kiezen wat ze gaan leren. Dat kun je natuurlijk niet zo maar in een school gaan doen. Wat nodig is is een 'fitnesscentrum', waar leerlingen kunnen vaststellen wat ze al kunnen, welke doelen ze willen bereiken, hoe ze dat gaan doen en volgens welke planning. Bezoekers van fitnesscentra en sportscholen zullen deze vergelijking onmiddellijk begrijpen ... De takencyclus bestaat uit drie onderdelen: OriŽnteren - Uitvoeren - Reflecteren. Als je de juiste materialen hebt, is de leerling in staat keuzes te maken, daarop te reflecteren en dat leidt ertoe dat hij eigenaar is van zijn eigen leerproces. In het Engels wordt dat een mooie formule met een nog mooier resultaat:

Choice + Reflection = OWNership

 

Een belangrijk onderdeel bij het uitvoeren is: focus on form. Bij taal leren hoort: je bewust worden van de vorm van de taal. Dit onderwerp maakte bij de ongeveer 20 taaldocenten die deze workshop volgden, heel wat los. Meer informatie over Tabasco is te vinden op de website van het APS: www.aps.nl/talen/

Pierre Satijn: Slim jatten & Flexibel bouwen aan krachtig leren
In deze workshop vertelde Pierre Satijn, docent Nederlands aan het Elde College in Schijndel, over zijn ervaringen met het beschikbaar stellen van lesmateriaal binnen de electronische leeromgeving N@tschool. Ook hier kwamen nieuwsgierigmakende formules aan de orde: ELO = LD, CMS & LMS. Een Electronische Leer Omgeving is een Lege Doos, namelijk een Content Management System en een Learning Management System.
Hoe kom je aan inhoud, meestal zegt men: content? Noteer het vakonderdeel en de trefwoorden in het Nederlands en in het Engels en ga drie dagen 'googelen'. Dat noemt Pierre Slim jatten. Schrijf dan korte tekstjes, met veel verwijzingen naar allerlei soorten materiaal, ook naar het leerboek: dat is Flexibel bouwen. Zo ontstaat een krachtige leeromgeving, waarin de aandacht getrokken wordt met multimediale middelen, waarin een surplus aan materiaal wordt aangeboden en waarin veel aandacht is voor metacognitieve vaardigheden zoals reflecteren.
De deelnemers aan de workshop kregen een tijdelijke login, waarmee ze het materiaal van Pierre on line kunnen bekijken. In de vakcommunity Nederlands is een deel van het materiaal te zien: http://www.digischool.nl/ne/community/Ned_leren.htm Daar staat ook meer informatie over de achtergronden.

Wie behoefte heeft aan een visuele impressie van de studiedag, kijk dan op http://www.levendetalen.nl/VLLT/Landelijke%20Studiedag/LS%202004.htm