****************************************************************************
WiskundE-brief nr.129 16-01-2000
****************************************************************************
De WiskundE-brief is in de eerste plaats gericht op wiskundedocenten
in het voortgezet onderwijs.
Bedoeling is elkaar snel op de hoogte te houden van, en meningen uit te
wisselen over voor hen relevante zaken, met enige nadruk op ICT en de
tweede fase.
De redactie wordt gevormd door: Jos Andriessen en Gerard Koolstra.
Bijdragen zijn welkom via j.andriessen@hccnet.nl of gerardk@xs4all.nl
De redactie behoudt zich het recht voor bijdragen in te korten of niet te
publiceren. Deze brief wordt gestuurd naar ca. 670 adressen.
Oude nummers zijn te bekijken via http://huizen.dds.nl/~we-brief/
****************************************************************************
In dit nummer:
- MAATREGELEN ADELMUND
- STELLING "MINIMAAL 5/8 DEEL SLU ALS CONTACTTIJD"
****************************************************************************
MAATREGELEN ADELMUND

Bij de jongste aanpassing (althans de aankondiging daarvan door staatssecr.
Adelmund in een brief aan de kamer) stonden vakken als ANW en de MVT in de
schijnwerper.
Ook voor de andere vakken zijn de maatregelen tamelijk ingrijpend:
Voor het wiskunde-onderwijs zijn vermoedelijk de volgende twee het
belangrijkste:

1) Het aantal praktische opdrachten mag worden beperkt tot één .
De weging van de praktische opdrachten wordt 20% (was 40%).
Deze maatregelen gelden voor de leerlingen die in 1999 zijn gestart, en
geldt ook voor de leerlingen die in 2000 of 2001 gaan starten.
Voor de HAVO leerlingen die in 1998 zijn gestart blijft de oude regeling
gelden.
Voor VWO leerlingen die in 1998 zijn gestart geldt dat de school de
vrijheid krijgt op per vak de "oude" dan wel de "nieuwe" regeling toe te
passen.
Niet helemaal duidelijk is wat de nieuwe weging wordt voor HAVO wiskunde
A1 (was 30% ). Op basis van de gegevens voor een aantal andere vakken lijkt
het er op dat het ook 20 % wordt.

2) Het profielwerkstuk hoeft maar één vak te betreffen
Eer wordt toch weer geen cijfer voor gegegeven maar: goed -voldoende of
(nog) onvoldoende.
Bovenstaande geldt weer voor de leerlingen die in 1999, 2000 of 2001 starten.
Voor de HAVO-leerlingen die in 1998 zijn gestart geldt een zeer soepele
regeling:
" De school mag ervoor kiezen het profielwerkstuk te laten vervallen. Als
het wordt gehandhaafd, mag het betrekking hebben op één (deel)vak van het
profieldeel. Het mag afzonderlijk worden beoordeeld met voldoende/goed.
Maar er mag ook een cijfer voor worden gegeven, dat dan meetelt voor het
schoolexamen van de betrokken (deel)vak(ken) als praktische opdracht."
Voor de VWO-leerlingen die in 1998 zijn gestart geldt dat de school zelf
bepaalt (per vak) of de de nieuwe regeling wordt togepast.

gk
bron:
http://www.minocw.nl/download/1389brie.pdf en
http://www.minocw.nl/download/bijlagem.pdf
****************************************************************************
STELLING " MINIMAAL 5/8 DEEL SLU ALS CONTACTTIJD"

Het grote aantal reacties (165) op bovenstaande stelling geeft aan dat dit
item erg leeft onder de wiskundedocenten.
90% van de wiskunde docenten ondersteunt de stelling.
50% van de directies ondersteunt de stelling (totaal 100 reacties met
mening van directie)
Het persbericht wat u heeft ontvangen via een extra editie van de
WiskundE-brief is naar een aantal instanties en dagbladen verstuurd. Het
wachten is op reacties.
Vanuit het APS en de Nederlandse Vereniging van Leraren is (met kritische
kanttekeningen) positief gereageerd op dit initiatief van de WiskundE-brief.
De redactie vertrouwt erop dat de (bijna) eensgezinde vraag naar voldoende
contacttijd voor wiskunde gerealiseerd kan worden. Toch zal van ieder van
u nog de nodige inspanningen gevraagd worden om dit doel te bereiken.
Belangrijk daarbij is om het argument: dat voor het vak wiskunde de route
naar zelfstandig / zelfverantwoordelijk leren verhoudingsgewijs veel
contacttijd vraagt goed uit de verf te doen komen.
Belangrijk daarbij is ook de vraag in hoeverre daar weer verschil zit tussen
de acht (!) soorten wiskunde, te weten HAVO WA1, WA1,2 , WB1, WB1,2 VWO
WA1, WA1,2 , WB1, WB1,2
Uw bijdrage hierover kunt u emailen naar:
J.Andriessen@hccnet.nl

**********************
REACTIES VAN ABONNEES OP DE STELLING " MINIMAAL 5/8 DEEL SLU ALS CONTACTTIJD"

Hieronder een compilatie van de reacties die u meestuurde met uw mening
over bovenvermelde stelling.
De redactie stelt deze reacties zeer op prijs. Zij weerspiegelen hoe men in
het land de gang van zaken in de praktijk ervaart.
------------------------------------------------------------
Het is kortzichtig voor wiskunde meer uren te vragen, alle vakken hebben
problemen, en wiskunde is royaal voorzien. Het grondprobleem zit in de
basisvorming, daar hoor ik haast niemand over.
------------------------------------------------------------
Ik vind de vragen niet helemaal correct ten eerste heeft onze directie
besloten om tot het einde van het jaar de lessentabel zo te laten als die nu
is, omdat er te weinig bekend wat mevr. Adelmund nu precies wil. Ten tweede
heb ik zelf maar een CM groep HAVO en ik kan prima met deze groep werken,
Alleen hoe de zaken in VWO en HAVO gaan met NT en of NG profielen weet ik
niet goed. Dit hangt ook af van de manier hoe het op een school is
georganiseerd. Sommige scholen hebben beide profielen (NT NG) in 4 VWO
samen; andere scholen hebben zelfs alle profielen in 4 V samen. Dus
moeilijk te zeggen of contact tijd te weinig is. We hebben natuurlijk graag
allemaal meer uren. Ik denk dat minder vakken beter is.
------------------------------------------------------------
Ook ben ik van mening dat het aantal praktische opdrachten gehandhaafd moet
blijven. Die opdrachten verlevendigen de wiskunde en laten ook de
onderzoekskant van de wiskunde zien. Natuurlijk geldt dat de werkdruk van
van de leerlingen en van ons niet te hoog mag worden. Dit laten wij in de 4
havo gebeuren door de praktische opdrachten zodanig te maken dat ze
hoofdstukvervangend zijn en door gebruik te maken van ICT, zoals
programma's als Vu grafiek, Excel, word, internet, video, etc.
Op dit moment zijn wij bezig in samenwerking met het APS om Ict/praktische
opdrachten te maken die bruikbaar zijn op andere scholen. Het kost
minder(!) tijd dan het volgen van het schoolboek en laat zien dat wiksunde
meer is dan duf sommen maken uit het boek.
------------------------------------------------------------
"Ik ben het eens met de stelling dat er te weinig tijd beschikbaar is om de
volledige stof voor Wiskunde te kunnen behandelen. Een exact getal daarbij
noemen is mij onmogelijk.
Wat mij betreft: schrappen in de onderwerpen!"
------------------------------------------------------------
Ik ben werkzaam in het middelbaar beroepsonderwijs, maar volg de discussie
in het voortgezet onderwijs op de voet omdat ons ook een
studiehuis-constructie boven het hoofd hangt.
------------------------------------------------------------
Ik reageer niet op deze stelling omdat ik dit een nogal ongenuanceerde
gang van zaken vind.
------------------------------------------------------------
Geachte collega Andriessen,
Ik heb reeds uitvoerig gereageerd; gelieve mijn eerdere e-mail te lezen.
Kort en goed: ik heb het vetrtrouwen in de overheid in die mate
verloren, dat ik het aannemen van stellingen als zinloos ervaar.
------------------------------------------------------------
Ik werk op een school voor Speciaal Voortgezet Onderwijs en volg de
gebeurtenissen elders in het veld met grote belangstelling. Discussie over
contacttijd is bij ons (gelukkig (nog)) niet aan de orde omdat het contact
met de leerling tijdens de lessen maximaal is. Er zijn geen contactloze
uren.
------------------------------------------------------------
Beste Jos,
Ik heb tot nu toe steeds niet gereageerd op dit soort oproepen. Ik vind het
belangrijker dat er voor alle leraren (ongeacht vak) meer tijd en dus geld
komt om hun beroep naar behoren uit te voeren. D.w.z. tijd voor gewone
dingen als
1) zelf aardige lesideeën ontwikkelen: toepassingen , historische
anekdotes, e.d. Nu staan de nieuwe - veel te dure - boeken vol met allerlei
'leukigheden'; dat lijkt mooi, maar draagt misschien juist bij aan de
afname van creativiteit door de leraar.
2) zelf proefwerken en schoolonderzoeken maken. Door tijdgebrek ben ik nu
wel haast gedwongen sommen uit het boek of een proefwerkbundel te nemen.
Ook dit maakt de leraar meer tot uitvoerder van bedenksels van anderen en
maakt het werk wat mij betreft minder inspirerend
3) zelf nadenken over het programma. Bijv. laatst nam ik even uit de
docentenhandleiding een al door de schrijvers uitgekozen 'snelle route'
over voor de beste leerlingen, i.p.v. dat zelf te doen en rekening te
houden met die eigen leerlingen.
Zo is er vast nog veel meer dat bijdraagt aan de reductie van de leraar tot
uitvoerder. Daar moet wat mij betreft in de eerste plaats wat aan
veranderen.
------------------------------------------------------------
Toelichting: SLU en Contacttijd zijn fictieve maten; was het onderwijs
slecht in de tijd dat we deze maten nog niet hanteerden?
Het sleutelen aan de verhouding 5/8 voor de contacttijd biedt mij geen
uitzicht op verbetering.
------------------------------------------------------------
De situatie is wel schrijnend en dient snel te worden verbeterd.
Op mijn school kennen we 6 blokken, met daarin telkens 5 weken les en 1
week toetsing.
In de 6 toetsweken wordt geen nieuwe stof besproken (politiek van de
school), de proefwerkuren en de vrije studie-uren tellen wel als contacttijd
mee.
Feitelijk heb ik de beschikking over 30 weken (als er geen lessen uitvallen
wegens ziekte, festiviteiten, plenaire vergadering, ...) waarin ik in mijn
lessen instructie kan geven.
Als vuistregel voor het tempo hanteer ik : Wat in de boeken van Moderne
Wiskunde, 7de Editie, ongeveer met 1,9 SLU overeenkomt moet ik in 1 lesuur
van 50 minuten erdoorheen rammen.
------------------------------------------------------------
Als werkvorm kies ik:
Een spoorboekje dat tegen dit lestempo de relevante opgaven opsomt
en per les ga ik na welke vragen mijn leerlingen hebben en welke nieuwe
uitleg cruciaal is, ca 45 minuten van de les zijn hierdoor vastgepind.
Alleen in de eerste week van het blok hebben de leerlingen zo weinig te
vragen dat er in les tijd over is om ze zelfstandig te laten werken, in de
overige weken is daarvoor te weinig tijd beschikbaar.
Het zijn deze werkdruk bij mij en het overladen programma voor mijn
leerlingen die het vak wiskunde niet tot een pretje maken.
Achtergrondinformatie:
Mijn school startte in 1998 met de 2de fase, in principe juich ik de
veranderingen toe.
In 1998-1999 gaf ik WA1en WB1 in 4H, WB1 en WB2 in 4VWO
In 1999-2000 geef ik WB1 in 5H en WB1 en WB2 in 5 VWO
------------------------------------------------------------
( onderstaande reactie is door de redactie ingekort)

Bij deze wil ik u wijzen op een contradictie in de stelling in de
wiskundebrief. Er wordt gesteld dat, teneinde de werkdruk bij docenten
omlaag te krijgen, het aantal contacturen omhoog moet. Een simpele ziel
als ik zou denken, dat meer contacturen eerder een werkdrukverhoging met
zich mee te brengen. Er moet dus bij vermeld worden, dat het totaal
aantal klassikale lesuren, corresponderend een volledige baan, in geen
geval omhoog mag (sterker: dat moet flink omlaag); dat het aantal
klassen en leerlingen per docent dus drastisch omlaag zou moeten en dat
er dus gelden (miljarden) vrijgemaakt dienen te worden voor extra
docenten.
In de huidige opzet komt, gezien het aantal
leerlingen en de overbezetting van de docent, van individuele
begeleiding naast de klassikale uren vrijwel niets terecht; wil men de
uitgangspunten van de tweede fase enigszins realiseren, dan zou het
aantal wiskundedocenten of -assistenten bij wijze van spreken met een
factor twee of drie omhoog moeten.
------------------------------------------------------------
Ik maak mij zorgen over het feit dat door de terugloop van contacttijd,
en daaraan verbonden uitbreiding van het aantal klassen waar een docent
verantwoordelijk voor is, een leerling meer en meer slechts een nummer
wordt.
Mijn directie maakt zich daar ook zorgen over, maar meer vakken maken nou
eenmaal de spoeling dunner..... het is niet te voorkomen zonder veel meer
extra geld voor het onderwijs.
------------------------------------------------------------
Geachte redactie.
Helaas kan ik jullie "contacttijd-stelling" niet onderschrijven want: 5/8e
deel van de SLU is te weinig!

Wij hebben op dit moment de volgende lessen: 3 A1-havo, 5 A12-havo, 6
B1-havo, 8 B12-havo, 6 A1-vwo, 9 A12-vwo, 9 B1-vwo en 11 B12-vwo.
Op vwo hebben we daarnaast voor de drie leerjaren nog bij A12 4
begeleidingsuren en bij B12 3 begeleidingsuren.
Deze aantallen komen, denk ik, redelijk overeen met dat wat jullie in de
stelling eisen.
(Uiteraard zal ik deze stelling dus niet onder de aandacht van onze directie
brengen.)
Maar toch: het is te weinig, op dit moment zijn de resultaten van mijn
A1-havo en A12-havo klassen slechter dan in het verleden ooit bij B-havo.
En: - ik stel echt geen hogere eisen dan het examenprogramma,
- ik heb me wel degelijk uitgebreid voorbereid op de komst van de 2e fase,
- ik sta zeker niet afwijzend tegenover de manier van werken in de 2e fase.
Maar: door de versnippering in het algemene deel is er onvoldoende ruimte
voor de profielvakken.
Hier zou dus volgens mij fors ingegrepen moeten worden. Door het vele
geknutsel van de afgelopen tijd is het daar nu waarschijnlijk te laat voor.
------------------------------------------------------------
160 uur geplande studielast leidt bij ons op school tot 3 lessen van 50
minuten per week Alleen is het aantal echte lesweken op school geen 40,
maar eerder 35 (lesuitval/studiedagen/vergaderweken). Formeel een
ondersteuning,
maar feitelijk halen we dat bij lange na niet. Een examenjaar is zelfs nog
korter
Opm: de directie vindt de stelling te eenzijdig. Wel moet er gepraat kunne
worden over verlichting voor de docent en leerling over alle vakken heen.
------------------------------------------------------------
Grote ONZIN!
------------------------------------------------------------
Ik waardeer de manier waarop jullie je bezig houden met de tweede fase
problematiek. Ik denk zelf dat het goed is dat netwerk-achtige constructies
als de Wiskunde E-brief de nog weinig uitgekristaliseerde planvorming van
de tweede fase bestrijden om zo een beter werkend systeem op te zetten. Lof
en dergelijke.
Maar ik blijf toch ook een wiskunde leraar en moet vanuit die rol
scherpe kritiek leveren op dit initiatief. Je kan geen onderzoek plegen op
deze manier. Het lijkt me te verwachten dat alleen mensen die warm lopen
voor de stelling positief reageren. De respons is dus in de verste verte
niet op te vatten als onafhankelijke steekproef.
Er is een verschil tussen mensen een stelling voorleggen en ze vragen
stelling in te nemen. Als u het laatste voor ogen heeft kunt u een petitie
uit schrijven, die zou ik dan graag willen ondertekenen. Maar met mijn
eerbied voor alles wat ik van sociaal wetenschappelijk onderzoek geleerd
heb kan ik nu helaas niet mijn stem laten horen.
Flauw? Sorry, eenmaal een wiskunde leraar altijd een wiskundeleraar! Veel
succes verder!
------------------------------------------------------------
Ik ondersteun de stelling van harte. Het lesgeven in 4 VWO en 4 Havo is een
race tegen de klok en de resultaten zijn bedroevend. Meer contacttijd is
nodig om de leerlingen enigszins te helpen.

****************************************************************************
****


WiskundE-brief
redactie Jos Andriessen en Gerard Koolstra
e-mail: j.andriessen@hccnet.nl of gerardk@xs4all.nl