****************************************************************************
WiskundE-brief nr 180, speciale uitgave evaulatie 2e fase 26-04-2001
****************************************************************************
De WiskundE-brief is in de eerste plaats gericht op wiskundedocenten
in het Voortgezet onderwijs.
Bedoeling is elkaar snel op de hoogte te houden van, en meningen uit te
wisselen over voor hen relevante zaken, met enige nadruk op ICT en
nieuwe ontwikkelingen
De redactie wordt gevormd door Jos Andriessen en Gerard Koolstra.
Bijdragen zijn welkom via
j.andriessen@hccnet.nl of gerardk@xs4all.nl
De redactie behoudt zich het recht voor bijdragen in te korten of niet te
publiceren. Deze brief wordt gestuurd naar ruim 1000 adressen.
Oude nummers zijn te bekijken via
http://huizen.dds.nl/~we-brief/
****************************************************************************
EVALUATIE TWEEDE FASE

25 april jl. heeft de staatssecretaris het verslag van de tweede peiling in
het schooljaar 2000/2001 van de monitoring tweede fase aan de tweede kamer
gestuurd. In de begeleidende brief meldt ze dat ze van plan is de scholen
mee te delen dat de tijdelijke maatregelen met een jaar verlengd worden. Ze
gelden dan ook voor de groep die in het schooljaar 2002-2003 in 4 havo en 4
vwo zit. Wel wil ze nog overleggen met het veld vertegenwoordigende
organisaties over de optie om scholen meer eigen keuzes te geven, met name
in de weging van de praktische opdrachten.

Interessant citaat uit de brief:
"De aard van de ervaren overladenheid is nog niet duidelijk. Zo staat het
nog niet vast dat het programma daarvan de oorzaak is. Het lijkt er
bijvoorbeeld op dat wiskunde in vrije brede kring als overladen wordt
ervaren, maar het lukt nauwelijks om voor-stellen te verkrijgen voor
onderwerpen die uit het programma verwijderd kunnen worden. Vakdeskundigen
zien een oplossing juist in (nog) meer uren voor het vak wiskunde."

Ook in brief van het Tweede Fase Adviespunt aan de staatssecretaris staan
een aantal interessante passages

"In het kader van dit knelpunt (overladenheid) valt nog op te merken dat in
de ogen van veel scholen de formele studielast van sommige (deel)vakken
niet in overeenstemming is met de werkelijke studielast. Deze peilingronde
levert op dat terrein belangrijke informatie op met het oog op de evaluatie
in 2003. Waar dat mogelijk is, zijn tussentijdse ingrepen echter ook zeer
gewenst. Met name wordt dan gedacht aan ingrepen in de programma's voor
wiskunde B (deelvak en heel vak) en wiskunde A (deelvak en heel vak).
Daarnaast worden ook andere vakken frequent genoemd, maar de problemen bij
de genoemde wiskundeprogramma's zijn het meest knellend.
Ik adviseer u daarom wederom te bekijken of tussentijdse ingrepen mogelijk
zijn waardoor de programma's studeerbaarder worden.
De problemen bij het deelvak wiskunde A op het vwo kunnen bestreden worden
door dit deelvak niet centraal te examineren. Vooral organisatorisch zouden
de scholen daar zeer mee geholpen zijn. "

In het eigenlijke verslag MONITORING TWEEDE FASE, 2000-2001
VERSLAG VAN PEILING 2 ONDER STARTERS '98 EN STARTERS '99
staan veel passages die mede over wiskunde gaan:

"Op het beperkt aantal scholen dat extra formatie inzet, gebruikt circa de
helft die 'in zijn algemeenheid voor de vakken', op de andere helft wordt
hij toebedeeld aan bepaalde vakken. Als men al extra formatie uitgeeft,
doet men dat aan allerlei vakken. Er zijn vakken die zelden tot nooit
worden genoemd, vakken die wat vaker worden genoemd (Engels, economie,
M&O, biologie, natuurkunde1 en wiskunde A1) en vakken die relatief vaak
worden genoemd (wiskunde A1,2, B1 en B1,2, scheikunde en natuurkunde1,2)."

"De overgrote meerderheid vult wel een aantal probleemvakken in. Op de havo
wordt het meest frequent wiskunde B1,2 genoemd als vak met
studeerbaarheids-problemen: 3 van de 4 scholen noemen dit vak. Ook zeer
vaak (door meer dan 50% van de scholen) worden genoemd: wiskunde B1, Duits1
en Frans1.
Daarnaast worden relatief vaak genoemd: wiskunde A1,2, wiskunde A1,
natuurkunde1,2, scheikunde, aardrijkskunde en geschiedenis (variërend van
45 tot 30 procent van de scholen).
De problemen zijn niet bij al deze vakken hetzelfde. De problemen bij de
wiskundeprogramma's zijn met name de overladenheid en de
moeilijkheidsgraad; bij aardrijkskunde, geschiedenis, scheikunde en
natuurkunde 1,2 is het vooral de overladenheid en bij de deeltalen is het
vooral een didactisch en organisatorisch probleem. Daarnaast vindt men ook
dat er te weinig begeleidingstijd voor de deeltalen beschikbaar is."

"Op het vwo springen er iets minder vakken uit die als sterk problematisch
worden aangewezen. De deeltalen en wiskunde B1,2 worden het meest genoemd
(door ongeveer 60% van de scholen). Wiskunde A 1 en A1,2 en natuurkunde1,2
wordt door zo'n 35% van de scholen als probleem gezien. Scheikunde1,2 door
ongeveer een kwart van de scholen. De problemen zijn hetzelfde als op de
havo en ook de oplossingsrichtingen die scholen kiezen, wijken niet van de
havo af. En ook hier kijkt men vooral naar de overheid, waarvan men hoopt
dat die de opdracht zal geven verder in de programma's te schrappen."

"Op de ene school constateren docenten een knelpunt, op de andere
leerlingen en op een derde de schoolleiding. Opgeteld wordt het meest door
docenten een probleem gemeld, dan door de schoolleiding en dan door
leerlingen. Bij de wiskundeprogramma's worden de problemen echter zeer vaak
ook door de leerlingen opgemerkt."

"In een aantal toelichtingen wordt gemopperd over de lastige
organiseerbaarheid van deelvakken en heelvakken: bij wiskunde en economie
bij voorbeeld valt men er over dat deze vakken geen echte stapelvakken zijn. "

"In de nabesprekingen worden de 'ernstigste studeerbaarheidsproblemen'
verder geschematiseerd, waarbij bewust wordt afgezien van nuancering die op
grond van de enquête-uitslag mogelijk is.
Overladen en moeilijk
Wiskunde A1,2Wiskunde B1Wiskunde B1,2
Deze wiskunde-programma's zijn minstens zo zwaar als de
wiskunde-programma's tijdens de mammoet-periode, terwijl er vaak minder
begeleidingstijd is
Moeilijk
Wiskunde A1
Er is een categorie leerlingen die door aanleg geen wiskunde-programma van
het huidige verlangde niveau aankan "

"Volgens de deelnemers aan de nabesprekingen geeft deze peilingronde goede
aanwijzingen voor wat er bij de evaluatie in 2003 zeker aandacht moet
krijgen. Daarbij is men echter ook van mening dat daar waar dat kan
tussentijdse ingrepen gewenst zijn (met name in de 3 eerstgenoemde
categorieën hierboven). Het meest nadrukkelijk wordt dan Wiskunde B
genoemd: tussentijds schrappen in het programma wordt met klem aanbevolen
en is volgens deelnemers met een wiskundige achtergrond ook goed mogelijk."

"Voor wiskunde A1 op het vwo wil men - analoog aan de havo - dat dat met
een schoolexamen afgesloten wordt: dat lost ook een aantal organisatorische
problemen op."

----------------------------
bronnen:
http://www.minocw.nl/brief2k/2001/14494.doc
(brief van de staatssecretaris aan de tweede kamer)
http://www.minocw.nl/brief2k/2001/14494a.doc
(brief van het Tweede Fase Adviespunt aan de staatssecretaris)
http://www.minocw.nl/brief2k/2001/14494b.doc
(integrale monitoringverslag )
=====================================================

WiskundE-brief
redactie Jos Andriessen en Gerard Koolstra
e-mail:
j.andriessen@hccnet.nl of g.koolstra@chello.nl