**********************************************************************
WiskundE-brief nr 203                                     11-11-2001
**********************************************************************
De WiskundE-brief is in de eerste plaats gericht op wiskundedocenten in het Voortgezet onderwijs.
Bedoeling is elkaar snel op de hoogte te houden van, en meningen uit te wisselen over voor hen relevante zaken, met enige nadruk op ICT en nieuwe ontwikkelingen
De redactie wordt gevormd door Jos Andriessen en Gerard Koolstra.
Bijdragen zijn welkom via j.andriessen@hccnet.nl of we-b@xs4all.nl
De redactie behoudt zich het recht voor bijdragen in te korten of niet te publiceren. Deze brief wordt gestuurd naar ruim 1100 adressen.
Archief is te bekijken via http://www.digischool.nl/wi/WiskundE-brief/
**********************************************************************

In dit nummer:
- VOORAF...
- REACTIE
- FORMULEKAART: mededeling van EPN
- GRAFISCHE REKENMACHINE EN FORMULES: Ton Lecluse
- GRAFISCHE REKENMACHINE : Ton van Amsterdam
- GRAFISCHE REKENMACHINE : Gerard Koolstra
- LERARENDAG EN MASTERCLASS
- ENCYCLOPEDIE ERIC WEISSTEIN WEER ON-LINE
--------------------------------------------------
- VOORAF....

De redactie verwelkomt reacties op het artikel naar aanleiding van de voorgenomen herijking van de tweede fase. Op deze manier worden ideeén uitgewisseld die voortkomen uit de ervaringen in de praktijk van de afgelopen jaren.
We kunnen niet genoeg beklemtonen dat het nodig is om via deze discussie ervoor te zorgen dat denkbeelden die landelijk breed worden gedragen omgezet worden in uitvoerend beleid.
Nogmaals roept de redactie u op om uw bijdragen in deze discussie te sturen naar de WiskundEbrief (email zie onderaan).
DIT ONDERWERP GAAT ALLE (WISKUNDE) DOCENTEN AAN !

----------------------------------------------------
- REACTIE

Ik kan me nauwelijks voorstellen dat er veel bezwaren zijn tegen de voorstellen van Jos Andriessen.
Zijn pakket aandachtspunten lijkt me wel zo ongeveer compleet!
Een samenvatting in mijn eigen woorden:
1. Keuzevrijheid t.a.v. de te gebruiken middelen is een fundamentele voorwaarde!
Vooral geen "pedagogisch-didactisch" uitgangspunt opdwingen. Voor de verfoeide "vaardigheden" geldt, dat wat nu in de mode is, over een paar jaar weer achterhaald zal zijn.
2. Afsluitende, centrale toetsen per module of domein.
3. Twee soorten wiskunde, A en B.
4. De Black Box aanpak: afstappen van bewijsvoering. Stellingen aannemelijk maken.
5. Er zou maar één type GR (of laptop) moeten komen. De drie gebruikte types wijken onderling te veel af in gebruik.
6. Meer contacturen. Een frontale aanval tegen de verheerlijking van het groepjes-gebeuren is noodzakelijk. Niemand heeft ooit bewezen dat de klassikale
lesvorm (voor wiskunde) inferieur is aan de studiehuismethode. Natuurlijk is de zelfwerkzaamheid (eventueel in groepjes, maar huiswerk thuis heeft het meeste rendement) in de klas een goed middel, maar dat weten we al honderd jaar. De leerlingen echter maar aan laten modderen, zou verboden moeten worden.

Henk Pfaltzgraff Purmerend henk@henkshoekje.com

----------------------------------------------------
- FORMULEKAART mededeling van EPN
Onlangs ( 2-11-2001) heeft een gesprek plaatsgevonden tussen alle betrokken partijen rondom de formulekaarten.
Betrokken partijen, waaronder de CEVO en de Nederlandse Vereniging voor Wiskundeleraren, stelden vast dat de tot nu toe officieel toegestane kaarten - de kaart uit het Gele Katern van Uitleg en Wisforta - op essentiële punten van elkaar verschillen.
Samenvattend mag gesteld worden dat we met elkaar het gemeenschappelijk belang van de wiskundedocenten en hun leerlingen voor ogen hebben en houden.
Een onduidelijkheid is opgehelderd door de Inspectie. Ook deelverzamelingen van Wisforta blijken toegestaan. Daarbij gelden bovendien dezelfde regels als bij de "Uitlegkaart", waaronder de mogelijkheid van "eigen" schrijfwijzen.
Dit betekent dat de huidige formulekaarten behorend bij Getal en Ruimte wellicht enkele wijzigingen dienen te ondergaan en daarna opnieuw aan de inspectie zullen worden voorgelegd ter goedkeuring.
Getal en Ruimte zal zo spoedig mogelijk komen met een voorstel richting Inspectie.
EPN hoopt zodoende op korte termijn een passende oplossing aan de gebruikers van Getal en Ruimte te kunnen aanbieden.
Voor nadere informatie: www.getalenruimte.epn.nl
Via de WiskundEbrief houden we u op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen.

Peter Hoogendijk  Uitgever van Getal en Ruimte

----------------------------------------------------
- GRAFISCHE REKENMACHINE EN FORMULES

Mijn leerlingen hebben de TI83. Dus hebben ze de tabellen van Wisforta niet nodig (door gebruik van functies binomcdf, normcdf). Ik heb de relevante delen van Wisforta bij elkaar geplakt. Voor mijn vwo leerlingen betekent dit:
WA1: 1 pagina (1 kantje) WA1,2: 1 pagina (2 kantjes)
WB1: 2 pagina (3 kantjes) WB1,2: 3 pagina's (5 kantjes).
Hierdoor hoeven ze geen wisforta-boekje aan te schaffen.
Verder heb ik de formuleringen (lim, sommering, absolute waarden) voor de wiskunde-A leerlingen vervangen door omschrijvingen in woorden.
Met dit materiaal gaan mijn leerlingen de toetsen en examens in.

Ton Lecluse, Het Nieuwe Lyceum te Bilthoven.

----------------------------------------------------
- GRAFISCHE REKENMACHINE  Ton van Amsterdam

Sinds kort mag de leerling bij proefwerk of (school)examen gebruik maken van een formulekaart. We houden nu eenmaal de voor- of achteruitgang niet tegen. Deze formulekaart bevat echter geen enkel commando dat nodig is om een grafische rekenmachine te gebruiken. Eerlijk gezegd vind ik het op-nemen van een dergelijke lijst belangrijker en zinniger dan het vermelden van eenvoudige formules, die we vroeger gewoon uit het hoofd leerden. Als ik bijvoorbeeld enige tijd geen gebruik heb gemaakt van de optie normalcdf( - wij gebruiken thuis en op school de TI-83 - dan moet ik toch even opzoe-ken in welke volgorde de diverse parameters moeten worden ingevoerd. Dat weet ik dan weer voor een tijdje. Voor zover ik weet mag de leerling dat niet. Hij/zij moet het gewoon domweg uit het hoofd leren. Dit lijkt me onjuist. Ik zou dan ook willen voorstellen per type grafische rekenmachine zo'n lijst toe te staan. Er zijn verschillende mogelijkheden:

1 De uitgebreide handleiding van de grafische rekenmachine is tijdens proefwerk of (school)examen aanwezig en mag worden geraadpleegd.
2 Elke docent maakt een dergelijke lijst en voegt deze toe aan de formulekaart. 
3. Elke leerling maakt een dergelijke lijst en voegt deze toe aan de formulekaart. (zelfwerkzaam-heid, eigen verantwoordelijkheid.)
4 De leerling "stopt" een dergelijke lijst van instructies in zijn eigen grafische rekenmachine. Dat mag natuurlijk al.
5 Wij zorgen voor een uniforme lijst, die op alle scholen waar een bepaald type grafische re-kenmachine is aangeschaft, gebruikt mag worden. Gezanik bij tweede correctie is dan uitgesloten (?).
Gaarne commentaar.

Ton van Amsterdam. e-mail: wtva@hetnet.nl
----------------------------------------------------
- GRAFISCHE REKENMACHINE : Gerard Koolstra

Ik ben het helemaal eens met Ton dat het toestaan van een of andere vorm van handleiding voor de gebruikte grafische rekenmachine een goede en logische zaak is.
Voorzover ik weet kan echter elke school (in de praktijk de sectie wiskunde of de docent) zelf bepalen hoe ze dit oplossen. Alleen op het centraal schriftelijk eindexamen zijn we gebonden aan de lijst toegestane hulpmiddelen zoals die jaarlijks wordt gepubliceerd door de CEVO.Zelf heb ik voor leerlingen een aantal stencils gemaakt over het gebruik van de Casio (cfx 9850plus) die bij toetsen en (een aantal) schoolexamens gebruikt mochten worden.
Het is misschien goed dat we ons wat bewuster worden van deze vrijheid en op wat grotere schaal bij schoolexamen en toetsen 'nieuwe' hulpmiddelen worden toegestaan. Daarbij denk ik niet alleen aan handleidingen, maar bijv ook aan samenvattingen of 'hulpkaarten' - al dan niet door de leerling zelf gemaakt .Een nadeel is wel dat de leerlingen in de loop van hun eindexamen jaar weer moeten wennen aan de strengere cse-regelingen, maar naar mijn ervaring geeft dit geen echte problemen.
Wel zou ik een verzoek aan de CEVO om een (nader te omschrijven) handleiding bij de gebruikte grafische rekenmachine toe te staan van harte ondersteunen. Maar ook nu al heeft elke school, sectie, en zelfs docent veel mogelijkheden.

Gerard Koolstra
----------------------------------------------------
- LERARENDAG EN MASTERCLASS
het Bètasteunpunt van de RuG organiseert weer een tweetal activiteiten:
- De lerarendag op 18 december 2001:
http://www.math.rug.nl/didactiek/doc_dag.html
Lezingen en werkgroepen aan de hand van het thema De computer indienst vande wiskunde. Aan het einde van de middag is er mogelijkheid tot het bijwonen van de inaugurele rede van Anne van Streun als hoogleraar Bètadidactiek aan de RuG. Titel van zijn betoog: Het denken bevorderen.
- Een masterclass serie als ZEBRA-activiteit voor VWO-NG/NT-scholieren en docenten: http://www.math.rug.nl/didactiek/masterclass.htm
Onderwerp is dit jaar Correlatie en Regressie; dit uit de vroegere wiskunde A bekende onderwerp zal op een wiskundig stevige manier worden aangepakt
.
Jos Tolboom Tolboom@math.rug.nl
----------------------------------------------------
ENCYCLOPEDIE ERIC WEISSTEIN WEER ON-LINE

De veelgeroemde site Mathworld is na lange tijd op rechterlijk bevel uit de lucht geweest te zijn weer on-line. Alle reden voor een bezoekje aan: http://mathworld.wolfram.com/
----------------------------------------------------

WiskundE-brief
redactie Jos Andriessen en Gerard Koolstra
e-mail: j.andriessen@hccnet.nl of g.koolstra@chello.nl