WiskundE-brief nr. 379 02-04-2006

De WiskundE-brief is in de eerste plaats gericht op wiskundedocenten in het Voortgezet onderwijs.
Bedoeling is elkaar snel op de hoogte te houden van, en meningen uit te wisselen over voor hen relevante zaken, met enige nadruk op ICT en nieuwe ontwikkelingen
De redactie wordt gevormd door Jos Andriessen en Gerard Koolstra.
Bijdragen zijn welkom via j_andriessen[at)wanadoo.nl of we-b[at)xs4all.nl
De redactie behoudt zich het recht voor bijdragen in te korten of niet te publiceren. Deze brief wordt gestuurd naar meer dan 1900 adressen.
Het archief is te bekijken via http://www.digischool.nl/wi/WiskundE-brief

in dit nummer:

STUDIEMIDDAG LEERVORMEN

PHILIPS MATHEMATICS PRIZE

REACTIE OP VOORSTELLEN EN IDEEËN WISKUNDE B EN WISKUNDE D

TACHTIG MINUTEN ROOSTER (reacties WiskundEbrief 376)

GRATIS MAPLE TA WORKSHOPS (VOOR AUTOMATISCHE WISKUNDE TOETSEN) (advertentie)


STUDIEMIDDAG LEERVORMEN

Op dinsdagmiddag 11 april 2006 organiseert de werkgroep VWO-UT een studiemiddag voor wiskundedocenten VWO. Het thema van de studiemiddag is 'LEERVORMEN', en dit thema wordt belicht door drie sprekers : dr. N. Verhoef ( vakdidactiek ), prof.dr. R. Boucherie ( hoogleraar Stochastische OR ) , prof.dr. A. van Streun ( lid vernieuwingscommissie Ctwo ).
Voor het volledige programma , zie onderwijs.math.utwente.nl/Voorlichting/Activiteitenagenda/
De keuze van het thema is ingegeven door de wens bij het onderwijsveld voor een bijstelling van de didactiek van het wiskundeonderwijs.

Gerard Jeurnink, werkgroep VWO-UT , g.a.m.jeurnink[at)utwente.nl

PHILIPS MATHEMATICS PRIZE

Kan er een 3D-beeld gemaakt worden van alle posities van individuele atomen in kleine kristallen? Met zijn presentatie over nieuwe wiskundige technieken om deze beelden te maken, won Joost Batenburg - onderzoeker van het Centrum voor Wiskunde en Informatica (CWI) - de eerste Philips Mathematics Prize voor promovendi.
Zes finalisten streden om de prijs tijdens het Nederlands Mathematisch Congres 2006 in Delft, op 28 maart 2006 De jury - Rien Kaashoek, Piet Wesseling en Willem van Zwet - prees het feit dat Batenburgs wiskundige onderzoek nauw verbonden is met de moderne natuurkunde. Emile Aarts (Philips Research Laboratorium Eindhoven) overhandigde een certificaat en 500 euro aan Batenburg, die behalve bij het CWI ook werkt op het Mathematisch Instituut in Leiden. "Dit onderwerp wordt gezien als de Holy Grail van de elektronenmicroscopie," verklaart Batenburg. "In de materiaalkunde is het van groot belang om de precieze structuur te kennen van nanokristallen. Mijn onderzoek naar afbeeldingen van die structuren helpt inzicht te krijgen in materiaaleigenschappen." Op dit moment is het praktisch onmogelijk een 3D-reconstructie te maken van alle atomen in een kristal. "Bestaande algoritmen vereisen te veel projecties," zegt Batenburg. "De nieuwe subdiscipline 'discrete tomografie' waar ik mee werk houdt zich bezig met beeldreconstructie vanuit een klein aantal projecties, met veel betere resultaten." URL: www.cwi.nl/htbin/buro/latestnews?nr=64

BRON: WPD ( www.wiskundepersdienst.nl/ )

REACTIE OP VOORSTELLEN EN IDEEËN WISKUNDE B EN WISKUNDE D

Geachte leden van de commissie Toekomst WiskundeOnderwijs (cTWO),
Blijkens een voordracht van uw voorzitter op het Nederlands Mathematisch Congres te Delft van dinsdag 28 maart jl., en zoals ook blijkt uit een breed verspreide brief van uw bestuur van 27 maart jl., stelt uw commissie reacties op haar voorstellen en ideeën op prijs.
In dit verband wil ik uw aandacht vragen voor de onderdelen meetkunde in zowel Wiskunde B als wiskunde D. Het is mij gebleken dat men in uw kring voorstelt in wiskunde B vwo een gedeelte op te nemen van de meetkunde die thans deel uitmaakt van Wiskunde B2. Zoals ik al bij veel gelegenheden betoogd heb, is de meetkunde in het huidige vwo-wiskunde-B2-programma volstrekt doorstroomirrelevant. Zelf bij de wiskundestudie wordt er niet op voortgebouwd. Ik acht het dan ook zeer ongewenst een deel daarvan in het nieuwe vak wiskunde B, dat immers bij uitstek moet voorbereiden op de wiskunde in de beta-richtingen, de techniek en de econometrie, te handhaven. Doorstroomrelevante meetkunde is meetkunde met coördinaten. Zo'n onderwerp zou in elk geval de volgende onderdelen moeten bevatten:

Het lijkt me gewenst dat deze onderwerpenlijst volledig in Wiskunde B voor het vwo wordt opgenomen. Voor wiskunde B havo zou bezien moeten worden hoeveel hiervan haalbaar is. Eventueel zou bij vwo of havo een deel hiervan naar wiskunde D kunnen worden doorgeschoven, maar gezien de grote relevantie van al deze onderwerpen in het vervolgonderwijs lijkt me dat minder gewenst. Wél aanbevelenswaardig lijkt me een onderdeel analytische meetkunde in wiskunde D dat op deze basis voortbouwt. Dit kan dan dienen als een nuttige, maar niet verplichte voorbereiding voor de lineaire algebra op hbo en universiteit op een wijze die vergelijkbaar is met een deel van het oude vak Wiskunde II uit een ver verleden. Een uitwerking van het bovenstaande basisprogramma kunt u vinden in het Basisboek Wiskunde van Rob Bosch en mijzelf, in deel V, Meetkunde (hoofdstukken 12, 13, 14 en 15, pp. 85-117). Op mijn homepage ( www.science.uva.nl/~craats ) kunt u die hoofdstukken inzien.
Ik kan u verder mededelen dat ik binnenkort een soortgelijke leer- en oefentekst over het voor vwo-wiskunde-D zeer geschikte onderwerp "Complexe getallen" gereed zal hebben. Het is mijn bedoeling die tekst vrij op het internet beschikbaar te stellen.
Tot slot wil ik u graag wijzen op de site http://www.surf.nl/bijeenkomsten/index6.php?oid=192 waar de presentaties beschikbaar zijn van de SURF-conferentie over de aansluitingsproblematiek wiskunde van 9 maart jl. Ik heb bij die gelegenheid de openingslezing verzorgd. Ook de andere daar gehouden voordrachten zijn voor het werk van uw commissie relevant.

Met hartelijke groeten, Jan van de Craats

TACHTIG MINUTEN ROOSTER (reacties WiskundEbrief 376)

noot van de redactie

Onderstaande weergave van de reacties is een compilatie. Omdat er een onbedoelde vermenging heeft plaatsgevonden van reacties op deze oproep en die op een vorige, is het nog niet mogelijk de reacties integraal te bekijken


Mij bevallen die 60 minuten ontzettend goed,… Het nadeel is wel dat wij 6 periodes in een jaar hebben, …….dat maakt het weer heel hectisch. Terwijl die 60 minuten rust in de school brengt. Nou maakt het natuurlijk wel uit welke klas je hebt, in de vmbo-klassen is het lastiger… ik vind 60 heel prettig. Maar er zijn ook collega's die het minder prettig vinden. En de leerlingen vinden het ook lang (met name de bovenbouw, die de 40 minuten nog gekend hebben. …Onze hele sectie is volgens mij tevreden over die 60 minuten, met dan wel de aantekening over VMBO-klassen,

Miriam van der Gulik, Spinoza Lyceum, Amsterdam

Bij mij op het Huizermaat hebben ze trouwens lessen van 65 min. Vind ik erg prettig. Geeft veel ruimte voor opdrachtjes (evt na uitleg van huiswerk, zoals zelf sommen laten maken voor toets/ICT-lessen (wat je dus ook vooraf kan laten gaan door een deel in het klaslokaal)/spellen/(presentatie van) POs/legio voorbeelden) en ook voor zelfstandig werken en daarbij individuele uitleg. ..Ik heb het idee dat je uiteindelijk effectief meer tijd hebt met de klas, omdat je niet steeds de tijd van het binnenkomen en inpakken kwijt bent. Maar voor mij blijft de ruimte die hebt voor je eigen invulling het belangrijkst..

Josien Heijn, S.G. Huizermaat, Huizen

Wij, het Zernike College in Groningen/Haren, hebben in de bovenbouw voor de Tweede Fase een aantal jaren met lessen van 75 minuten gewerkt. Sinds de invoering van de Tweede Fase werken we in de bovenbouw met lessen van 60 minuten. Onze (vier) onderbouwlokaties en de VMBO-lokatie werken met lessen van 50 minuten. Wij zijn erg tevreden over lessen van 60 minuten. Minder wisselingen op een dag, dus minder onrust en verlies van lestijd.

Tim Monteban, Zernike College, Groningen/Haren

Zelf heb ik 26 jaar lang, als wiskundeleraar en als conrector bovenbouw van het Zaanlands Lyceum, gewerkt met 45 minuten per les (de opgespaarde minuten werden omgezet in steunuurtjes "individueel", waarin proefwerken ingehaald konden worden e.d.). Dat systeem is mij en de school het beste bevallen tot het door de inspectie verboden werd ...In 1995 werd overgegaan op een 80 minuten rooster en sinds 2000 heb ik ervaring met een 90 minuten rooster in het volwassenenonderwijs (havo/vwo examengroepen). Mijn mening over lange lestijden van 60, 70, 80 of 90 minuten is duidelijk: NIET DOEN!!!

  1. Zelfwerkzaamheid in de klas haalt het niet bij zelfwerkzaamheid thuis....
  2. Als je bijvoorbeeld wekelijks 2 keer 90 minuten lesgeeft kun je maar 2 keer huiswerk opgeven,..
  3. Bij een systeem met 60, 70 of 80 minuten hou je vreemde rest-halfuurtjes over ...
nooit mee akkoord gaan dus!

Henk Pfaltzgraff,

Ook bij ons was het veranderen van de lestijd een zeer heet hangijzer. Veel collega's wilden er niet aan. Ik zou niet meer terug willen. We hadden daarvoor ook 45 min. Het geeft een zalige rust in de les. Je kunt wat vertellen indien nodig en dan blijft er nog genoeg ruimte voor de leerlingen om zelf te werken. .In de brugklas heb ik een half jaar 3 uur per week, een half jaar 2 uur per week bijv.

Josephine Buskes, Kandinsky College, Nijmegen

Onze eerste twee lesuren zijn lesuren van 70 minuten. Het derde tot en met het vijfde lesuur zijn 45 minuten en het zesde lesuur is 70 minuten. Elke dag hebben wij keuzewerktijd van 45 minuten. Bij twee contacturen per week heb je meestal 1 lesuur van 70 minuten en 1 van 45 minuten. Vooral op het niveau van havo-vwo zijn de 70-minutenlessen heerlijk. Minder wisselingen en gewoon minder tijdverlies. ……Op vmbo-tl-niveau vind ik de 70 minuten wel een eind. Maar ook dat probleem is op te lossen door meer afwisseling en meer te denken in blokjes van 35 minuten

Dominic Messerschmidt, Vespucci College Curaçao

Ik heb wat ervaring met 70 minuten lessen. Ik werk op een "Nederlandse" school op Curacao waar ze met 70 en 45 minuten werken. De school heeft Vmbo-tl , HAVO en VWO. Voor het vak wiskunde vind ik het vreselijk en zeker op het VMBO. De leerlingen moeten zich erg lang concentreren en je kunt niet meerdere nieuwe onderwerpen per les behandelen. Ook met huiswerk zit je. Je "verliest" daar ook tijd mee. De 45 minuten zijn veel plezieriger om te geven.

Michel Leysner, Vespucci College, Curacao

Op de school waar ik werk zijn de lesuren 70 minuten…. We houden een drieslag aan: 20 minuten uitleg (tijd voor de docent), 20 minuten zelf werken, 20 minuten aan opdrachten van de docent. Dat lukt niet altijd, maar het geeft een idee. Mij bevalt het top.

Paul Ket, Daltonschool Helen Parkhurst, Almere.

… Sinds dit jaar zijn we van 45 minuten op 60 minuten overgestapt. Dat is gekoppeld aan periodisering:….Het betekent in ieder geval herindeling van de stof en herindeling van de toetsen, want met minder lesmomenten in de week loopt het aantal vergunde toetsmomenten ook terug. Vooral in de Tweede Fase betekent dat dat er meer stof per toets afgevraagd wordt, gemiddeld genomen. … Een duidelijk nadeel voor een vak als wiskunde is dat er per les eer stof per uur behandeld en verwerkt moet worden,.. Vooral het voorwerk en nawerk voor docent en leerling is per keer groter en leerlingen onderschatten dat categorisch, …..Naar verhouding is er zeker minder tijd en gelegenheid voor frontaal klassikaal lesgeven, gezamenlijke activiteiten en centrale instructie. …. ..Het idee van 60 minuten is bij ons beslist niet vanuit de basis naar boven komen borrelen als iets wat we als docenten nou echt zagen zitten als oplossing van de huidige "onderwijsproblematiek",

Erik Korthof : Bonhoeffer College, Enschede

September 2003 zijn wij omgeschakeld van 50-minuten-lessen naar 70-minuten-lessen. De achterliggende gedachte van de directie was o.a. meer rust in de gangen en leerlingen met minder boeken in de tas, omdat ze minder lessen op een dag hebben. … De ervaringen bij ons op school zijn echt positief. De leerlingen zelf geven ook aan dat ze het plezierig vinden. Noodzaak is wel dat je je lesindeling aanpast………. De hoeveelheid te behandelen opgaven per les is wel ongeveer anderhalf keer zoveel, maar leerlingen kunnen tijdens de les hier alvast aan werken en omdat ze minder lessen op een dag hebben, mag je verwachten dat ze thuis ook meer tijd hebben voor jouw vak.

Johnny v.d. Heide, Marnecollege, Bolsward

We zijn in 2004 overgegaan van lessen van 50 minuten naar lessen van 70 minuten. Persoonlijk bevalt mij dat niet. Ik geef nu alleen in de bovenbouw les, waarin veel leerlingen zitten die weinig discipline in de les hebben en buiten de les vaak vastlopen bij het maken van opgaven. Het is dan handiger om meer keren les te hebben zodat ze meer momenten hebben om weer op gang te komen. …, maar afwisseling vind ik zelf moeilijk o.a. omdat je heel strak moet plannen om een halve les in het computerlokaal te kunnen …Ik heb dus liever korte lessen met meer contactmomenten.

Hiltje Holthaus-Jongkind, Bertrand Russellcollege HAVO-VWO, Krommenie

GRATIS MAPLE TA WORKSHOPS (VOOR AUTOMATISCHE WISKUNDE TOETSEN) (advertentie)

Digitaal toetsen met MapleTA wordt reeds op een aantal Universiteiten en scholen toegepast. Dit heeft u in de afgelopen Wiskundebrieven kunnen lezen. Wilt u meer weten over MapleTA dan kunt u een van de gratis workshops volgen in Amsterdam of een evaluatieklas aanvragen. Voor meer informatie en inschrijving: info[at)can.nl www.can.nl/cursussen/cursussendetail.asp?id=64


WiskundE-brief
redactie Jos Andriessen en Gerard Koolstra
e-mail: j_andriessen[at)wanadoo.nl of wiskunde-brief[at)xs4all.nl