WiskundE-brief nr. 398 26-11-2006

De WiskundE-brief is in de eerste plaats gericht op wiskundedocenten in het voortgezet onderwijs.
Bedoeling is elkaar snel op de hoogte te houden van, en meningen uit te wisselen over voor hen relevante zaken, met enige nadruk op ICT en nieuwe ontwikkelingen
De redactie wordt gevormd door Jos Andriessen en Gerard Koolstra.
Bijdragen zijn welkom via j_andriessen[at]wanadoo.nl of wiskundE-brief(at}xs4all.nl
De redactie behoudt zich het recht voor bijdragen in te korten of niet te publiceren. Deze brief wordt gestuurd naar meer dan 2000 adressen.
Het archief is te bekijken via http://www.digischool.nl/wi/WiskundE-brief

in dit nummer:

RESONANSGROEP WISKUNDE PLEIT VOOR SPLITSING EXAMENS (WISKUNDEBRIEF 397): REACTIES

PRIJSUITREIKING NEDERLANDSE WISKUNDE OLYMPIADE 2006

REKENEN/WISKUNDE - REGELS EN DEFINITIES - Carina ter Beek (advertentie)

NIEUWE EDITIE GETAL EN RUIMTE VOOR DE TWEEDE FASE: OVERTUIG UZELF (advertentie)

(NEAR)-NATIVE ENGLISH SPEAKING TEACHERS OF MATH AND ICT (advertentie)


RESONANSGROEP WISKUNDE PLEIT VOOR SPLITSING EXAMENS (WISKUNDEBRIEF 397): REACTIES

Oproep van de redactie om te reageren

Het voorstel van de resonansgroep wiskunde heeft geleid tot (scherpe) reacties.
De verschillende meningen over de positie van de vakken wiskunde a, wiskunde b, wiskunde c en ook wiskunde d komen hiermee uitgesproken boven drijven. Om tot een uitgebalanceerd voorstel te kunnen komen is dit een goede zaak.
We roepen u dan ook op om uw mening in de WiskundEbrief te ventileren. Deze zaak raakt het wiskundeonderwijs van brugklas tot universiteit.


Reactie van NVvW

Het bestuur van de Nederlandse Vereniging van Wiskundeleraren (NVvW) heeft op 22 november 2006 een reactie gezonden aan de Minister van OCW en de Vaste Kamercommissie onderwijs op het 'Standpunt concept syllabi vanaf 2007' van de Resonansgroep wiskunde ( Commissie Van der Craats, zie: http://www.resonansgroepwiskunde.nl/#doc ) Voor de tekst van de reactie van NVvW zie : Een aantal citaten uit deze reactie:

.... Periodieke verschijnselen?

Twintig jaar geleden was het wiskunde onderwijs in het VO sterk algoritmisch, leerlingen leerden en oefenden veel rijtjes met algebrasommen, en de leerstof voor alle schooltypen was afgeleid van de academische praktijk, het zogenaamde theezakjes model. Daartegen kwam verzet....
.... In het hele voorgezet onderwijs kwam gericht aandacht voor vaardigheden als structureren, analyseren, probleem oplossen, redeneren, bewijzen en abstraheren. De wiskunde in het vwo NT profiel werd daartoe verrijkt met vlakke meetkunde....

... Vaardigheden!

Stuk voor stuk belangrijke vaardigheden, zeker in een tijd waarin degene die het hardste roept gelijk heeft, althans vaak krijgt, en veel breder inzetbaar dan algebraïsche technieken als het haakjes wegwerken.
En bovendien vraagt de meetkunde vaardigheden en een manier van denken die echt anders zijn dan in de vaak algoritmisch georiënteerde analyse....

... Vaardigheden?

Het is droevig dat de Resonansgroep hier blind voor is. Maar kennelijk zie je vooral wat je niet hebt. De Resonansgroep heeft, niet gehinderd door enig historisch perspectief of kennis van de ontwikkelingen, alleen oog voor de algebraïsche vaardigheden, dan wel het ontbreken daarvan, en wil die weer onverkort in alle programma's terug. Dat die routinematige algebraïsche vaardigheden minder zijn geworden, staat buiten kijf....

....Terug in de tijd?

(....)Het lijkt ons evenmin verstandig om vanuit een verengd perspectief van doorstroomrelevantie absolute uitspraken te doen over de inhoud van de programma's. We begrijpen de ijver van de Resonansgroep en het gevoel van urgentie van het probleem. Maar toch: het had de Resonansgroep gesierd als zij hier enige bescheidenheid had getoond, door te beseffen dat haar kennis van het programma en het onderwijs uit de aard der zaak beperkt is....

.... De Grafische rekenmachine

Terecht constateert de Resonansgroep dat de GR in sommige gevallen verkeerd wordt gebruikt en het leren in de weg staat. Dat moet verbeteren, onder meer door een betere didactische inbedding. Gelukkig concludeert ze hierbij niet dat het apparaat dus moet worden afgeschaft...

.... Detailvoorstellen

De detailvoorstellen voor de programma's worden niet onderbouwd, het lijkt willekeurig, gebaseerd op persoonlijke voorkeuren. We zien hierin geen reden om af te wijken van de voorstellen zoals die door de PEP-commissies zijn gedaan en die na raadpleging van het veld inmiddels door de minister zijn vastgesteld en door CEVO in de syllabus opgenomen....

.... Conclusie

De Resonansgroep focust maar op één ding en maakt daaraan alles ondergeschikt. Ondanks de kanttekeningen die we maken bij het verslag van de Resonansgroep, maakt dat het probleem wel heel duidelijk: als je onverkort terugwilt naar het niveau van algebraïsche vaardigheden van voor de 2e fase gaat dat ten koste van zeer wezenlijke onderdelen van het huidige programma, met alle risico's van dien: demotivatie, veel uitval, en aansluitingsproblemen op een ander vlak waar dit programma een antwoord op was. Dat is voor ons onaanvaardbaar, we hebben niet voor niets onze programma's aan de tijd aangepast. Deze programma's zijn voor veel leerlingen een grote verbetering. Terug naar 1980 is geen optie....

.... Wat kan er dan wel?

Het WO/HBO neemt ook verantwoordelijkheid voor de aansluiting, accepteert een lager niveau van de algebraïsche vaardigheden, als compensatie van meer vaardigheden op andere terreinen.
- Samen met docenten uit WO en HBO kijken we naar de aansluiting in de hoop er beiden wat van te leren en er beiden her onderwijs mee te verbeteren.


Reactie van Henk Pfaltzgraff

Henk Pfaltzgraff ( zie ook zijn reactie op het standpunt van NVvW: www.henkshoekje.com

Met krachtige instemming reageer ik op de adviezen van de Resonansgroep Wiskunde om de strijd aan te binden met de toenemende ongecijferdheid. Naast de al in wiskundEbrief nr. 397 genoemde drie voorstellen:

  1. Terugdringen van de grafische rekenmachine en de formulekaart
  2. Terugdringen ("heroverwegen") van de rol van contexten en
  3. Verbeteren van de reken- en formulevaardigheid van de leerlingen
  4. komt de commissie nog met adviezen over wijzigingen in de leerplannen die grote aandacht verdienen, ik noem:
  5. Toetsen van de differentiaalrekening in het CE wiskunde A VWO
  6. Herinvoeren van de kansrekening en statistiek bij wiskunde B VWO en, als gevolg van het laatste,
  7. Het schrappen van het onderdeel voortgezette meetkunde.
Met onder andere deze voorstellen zal hopelijk de didactische component in ons wiskundeonderwijs naar de achtergrond verdwijnen en krijgen we de kans terug te keren naar het wezenskenmerk van de wiskunde: een opbouw van heldere, doorlopende, abstracte leerlijnen.
Het sterkste punt is punt (5). De leerplan bedenkers waren even vergeten hoe onmisbaar de kansrekening is voor het hoger bèta en gamma onderwijs.
Alleen bij punt (1) heb ik een kleine, niet echt doorslaggevende kanttekening. Het lijkt me erg ingewikkeld om een examenzitting te organiseren waarin leerlingen tijdens het examen hun rekenmachine en formulekaart op moeten halen of in moeten leveren. Waarom schaffen we die hele formulekaart niet af en waarom dwingen we niet in de openingsregel van het examen een wiskundig verantwoorde aanpak af? ("gebruik algebraïsche en exacte oplossingsmethoden"). Voor de ingebouwde (goniometrische, logaritmische en -vooral- statistiek) tabellen en berekeningen en benaderingen met rationele exponenten, recursie en iteratie is de grafische rekenmachine in de 21ste eeuw toch niet weg te denken, lijkt me.
En dan nog een notabene.
In dezelfde wiskundEbrief is een advies verschenen van de onderwijsraad, waar ik ernstig door geschokt ben. De onderwijsraad wil een aantal ingrijpende veranderingen aangebracht zien in de correctie van het CE en het SE. Deze veranderingen (verwisselen eerste en tweede correctie, ziet u het voor zich? en dat natuurlijk onbetaald ook nog; en dan wil men de leraren dwingen SE opgaven -hoe slecht of moeilijk of zelfs ongeschikt die wellicht ook zijn- van concurrenten te gebruiken) ontmoedigen de autonomie van de leraar en zijn betrokkenheid bij de leerlingen, en verdienen de hoogste mate van afkeuring. Ik begrijp wel dat men probeert de invloed van een al te soepele eerste correctie en SE terug te dringen, maar dit is een vorm van niet-inhoudelijke bureaucratisering die tot chaos en protesten zal leiden. En de kwaliteit van het onderwijs verbeter je er niet mee.

Aldus Henk Pfaltzgraff, Zaandijk, 21 november 2006

PRIJSUITREIKING NEDERLANDSE WISKUNDE OLYMPIADE 2006

In januari 2006 hebben 2192 leerlingen meegedaan aan de eerste ronde van de Nederlandse Wiskunde Olympiade. Ruim honderd leerlingen zijn vervolgens uitgenodigd voor de tweede ronde in september van dit jaar op de TU Eindhoven. Ze kregen drie uur de tijd om vijf opgaven op te lossen. De tien deelnemers met de hoogste score en dus de prijswinnaars van de Nederlandse Wiskunde Olympiade van dit jaar zijn:

  1. Wouter Berkelmans (Barlaeus Gymnasium Amsterdam)
  2. Milan Lopuhäa (Gymnasium Felisenum Velsen-Zuid)
  3. Raymond van Bommel (College Hageveld Heemstede)
  4. Kyndylan Nienhuis (St. Ignatiusgymnasium Amsterdam)
  5. Milo van Holsteijn (RSG Pantarijn Wageningen)
  6. Remy van Dobben de Bruyn ( Stedelijk Gymnasium Leiden)
  7. Hilje Doekes (RSG Pantarijn Wageningen)
  8. Rogier Huurman (Stedelijk Gymnasium Nijmegen)
  9. Yvette Welling (O.S.G. Erasmus Almelo)
  10. Wouter Zomervrucht (Sted. Dalton Lyceum Dordrecht)
Nog nooit is de winnaar van de Nederlandse Wiskunde Olympiade zo jong geweest. Wouter Berkelmans zit (net als Raymond van Bommel (nr 3)) pas in 4 vwo. Wouter zat vorig jaar ook al bij de beste tien en is toen mee geweest naar de Internationale Wiskunde Olympiade in Slovenië, waar hij een eervolle vermelding heeft gehaald.
Hij en de andere negen prijswinaars kregen op vrijdag 10 november hun prijs uitgereikt op de TU Eindhoven. Onder belangstelling van ouders, familie, vrienden en andere genodigden werden ze in het zonnetje gezet voor deze bijzondere prestatie. Na afloop van de prijsuitreiking en de borrel begon voor hen en voor zeven andere geselecteerde leerlingen al een trainingsweekend. Door middel van verschillende trainingsweekenden en lesbrieven worden deze leerlingen voorbereid voor de Internationale Olympiade. Op grond van de algehele inzet, het inleverwerk en de eindtoets wordt het team van zes personen geselecteerd dat Nederland zal vertegenwoordigen op de 48 e Internationale Wiskunde Olympiade, die gehouden zal worden van 23 tot 31 juli 2007 in Hanoi, Vietnam.
Wilt u uw leerlingen ook een kans geven om het zo ver te schoppen als deze tien prijswinnaars? Geef uw school dan op voor deelname aan de 1 e ronde van de Nederlandse Wiskunde Olympiade, die volgend jaar plaatsvindt op 26 januari. U doet dat door een mail te sturen aan melanie.steentjes[a>cito.nl en daarin de naam en het adres van de school te vermelden en uw eigen gegevens. U bent dan wedstrijdleider, wat inhoudt dat u er zorg voor draagt dat de deelnemende leerlingen op 26 januari de opgaven kunnen maken. Na afloop stuurt u de resultaten naar ons op. Wij versturen de opgaven in de eerste weken van januari 2007 naar de wedstrijdleiders van alle aangemelde scholen.

Namens de Stichting Nederlandse Wiskunde Olympiade, Melanie Steentjes (secretaris)

REKENEN/WISKUNDE - REGELS EN DEFINITIES - Carina ter Beek (advertentie)

Rekenen/Wiskunde is bedoeld als geheugensteun. Door wiskundige definities en begrippen te combineren met voorbeeldopgaven krijgt de leerling inzicht in de rekenbewerking. Rekenen/Wiskunde is bestemd voor leerlingen van vmbo leerjaar 1 t/m 4 en de onderbouw van havo/vwo. De uitgave kan tevens als ondersteuning dienen bij RT rekenen/wiskunde. ISBN 90 265 1787 4 Prijs: € 15,00 Verkrijgbaar in de boekhandel.


NIEUWE EDITIE GETAL EN RUIMTE VOOR DE TWEEDE FASE: OVERTUIG UZELF (advertentie

De nieuwe editie voor de vernieuwde Tweede Fase van Getal en Ruimte is verschenen. Geheel aangepast aan de nieuwe eindtermen, met meer aandacht voor algebraïsche vaardigheden in boek en ICT. Zo bereidt u uw leerlingen perfect voor op de nieuwe examens. Overtuig uzelf en vraag een beoordelingsexemplaar of schoolbezoek aan via salessupport.vo{a}epn.nl , 030-6383330. Zie www.getalenruimte.epn.nl voor meer Tweede Fase nieuws


(NEAR)-NATIVE ENGLISH SPEAKING TEACHERS OF MATH AND ICT (advertentie)

Educaide needs (near)-native English speaking Teachers of Math and ICT at Highschool level for International/Bilingual Schools in The NL. For more information please contact TeachInHolland[a}xs4all.nl or call 065 598 8998.


WiskundE-brief
redactie Jos Andriessen en Gerard Koolstra
e-mail: j_andriessen[at]wanadoo.nl of wiskunde-brief[at}xs4all.nl