WiskundE-brief nr. 400 10-12-2006

De WiskundE-brief is in de eerste plaats gericht op wiskundedocenten in het voortgezet onderwijs.
Bedoeling is elkaar snel op de hoogte te houden van, en meningen uit te wisselen over voor hen relevante zaken, met enige nadruk op ICT en nieuwe ontwikkelingen
De redactie wordt gevormd door Jos Andriessen en Gerard Koolstra.
Bijdragen zijn welkom via j_andriessen[at]wanadoo.nl of wiskundE-brief(at}xs4all.nl
De redactie behoudt zich het recht voor bijdragen in te korten of niet te publiceren. Deze brief wordt gestuurd naar meer dan 2000 adressen.
Het archief is te bekijken via http://www.digischool.nl/wi/WiskundE-brief

in dit nummer:

RESONANSGROEP WISKUNDE PLEIT VOOR SPLITSING EXAMENS (WISKUNDEBRIEF 397/398/399): REACTIES

SAMENVATTING VAN DIVERSE REACTIES OP VISIEDOCUMENT CTWO

OPROEP VOOR PILOT TIMMS-ADVANCED

AANKONDIGING WINTERSYMPOSIUM KWG 06-01-2007: WISKUNDE IN NLT (NATUUR, LEVEN EN TECHNOLOGIE)

WISKUNDEMETHODE NETWERK KOMT WEER MET NIEUWE TWEEDE FASE-BOEKEN! (advertentie)


RESONANSGROEP WISKUNDE PLEIT VOOR SPLITSING EXAMENS (WISKUNDEBRIEF 397/398/399): REACTIES

Ela Kowalczyk

reactie op de stellingen van Kees Alkemade


Edward van Kervel - Het Stedelijk Lyceum Zuid, Enschede

Geachte redactie,
De bijdragen van Leon van den Broek en van Cor Hofstra in WiskundE-brief 399 zijn me uit het hart gegrepen. In hun reacties vond ik gelukkig ook die zaken, die ik in de bijdrage van de resonansgroep node gemist heb:

Floor van Lamoen

Het idee van de resonansgroep wiskunde om het centraal examen voor wiskunde af te nemen in twee delen vind ik aantrekkelijk. De veelgehoorde roep om meer aandacht voor algebra´sche vaardigheden kan hiermee op een structurele manier weerklank vinden.
Aandacht voor algebra´sche vaardigheden is nodig, er is vaak om geroepen. Erbij neerleggen dat leerlingen die vaardigheden onvoldoende beheersen is geen optie. Uitstellen tot noodplannen in het vervolgonderwijs is ook geen optie. We moeten er voor kunnen zorgen dat leerlingen in het Voortgezet Onderwijs voldoende onderlegd raken om verder te kunnen, en daarvoor is permanente aandacht voor abstract denken en algebra´sche vaardigheden op zijn plaats.
Vanzelfsprekend komen we er niet met alleen een apart deelexamen aan het eind van de rit. Ook tussentijds zal er meer, regelmatiger en structureler aandacht moeten zijn voor deze vaardigheden, en de aanbeveling daaromtrent van de resonansgroep onderschrijf ik dan ook van harte.
Een nog niet genoemd voordeel dat ik zie is dat minder talige, maar exact sterke, leerlingen door deze splitsing in examineren beter uit de verf kunnen komen.
De rol van contexten moet echter in mijn ogen in stand blijven. Het moet zo blijven dat wiskunde uit een context wordt herkend, en dat door toepassing van vaardigheden in context blijkt dat de verworven wiskunde betekenisvol is.
Twee opmerkingen tot slot:


H.H. Nak docent wiskunde havo/vwo

Ik ben ontzettend boos. In het nieuws/journaal van gisteren brachten ze de boodschap dat die zielige leerlingen van ons helemaal niet goed les krijgen. Daar zouden wij wiskundedocenten allemaal heel kwaad over moeten zijn, want wij doen precies wat ons voorgeschreven wordt om te doen (juist het opgedrongen keurslijf van de tweede fasekerndoelen) En door wie zijn die programma's gewild en opgedrongen? Juist door degene die het vo-onderwijs zo afkraken. Ze bestuderen niet eens wat de huidige leerlingen allemaal moeten weten en weten! En wel een grote mond over ons vo-onderwijs.
Wil de vereniging dit met veel gebaar bij de minister en bij de tweede kamer aankaarten?


SAMENVATTING VAN DIVERSE REACTIES OP VISIEDOCUMENT CTWO

De reacties over het voorstel van de resonanscommissie tot splitsing van het eindexamen gaan eigenlijk- en terecht - grotendeels over de toekomst van het wiskundeonderwijs. Zoals bekend is er een commissie in het leven geroepen (Ctwo) die de toekomst van het wiskundeonderwijs als centraal thema heeft. De commissie heeft enig tijd geleden een visiedocument gepubliceerd, waarop van diverse kanten is gereageerd. Misschien is het aardig om wat elementen uit die reacties hier weer te geven. De volledige documenten zijn te bekijken via www.ctwo.nl

VSNU

De vsnu (vereniging van universiteiten) benadrukt de noodzaak van (verder) samenwerking tussen vo en wo. "Samenwerking met het wetenschappelijk onderwijs heeft als bijkomend effect dat het wetenschappelijk onderwijs de voorkennis van de studenten beter leert kennen, beter op de hoogte raakt van de gewoonten in het voortgezet onderwijs zoals het gebruik van de grafische rekenmachine, de wijze van toetsen en beoordelen en de omvang van de leerstof. Kennis van elkaar leidt tot een beter begrip voor de soms lastige situatie van de wiskunde en kan daarmee bijdragen aan een constructieve samenwerking naar oplossingen in de aansluiting." Zorg is over de aansluiting van vwo-wiskunde op de niet-bŔtaopleidingen, met name wiskunde-A t.a.v. de medische en economische opleidingen, en wiskunde C voor opleidingen die in het eerste jaar veel statistiek kennen. Tenslotte pleit de vsnu voor het 'behoud' van het centraal examen."Alleen van onderwerpen die in het centraal examen zijn getoetst kan met landelijk normen worden gegarandeerd dat de diepgang van de toetsing voldoende is."

Kamer wiskunde

De Kamer Wiskunde van de vsnu vraagt vooral aandacht voor wat er in de praktijk terecht komt van de mooie plannen. Een paar citaten: "Grotere aandacht voor concepten in de NG- en NT-stromen zal de wiskunde behalve uitdagender ook zwaarder maken, hetgeen op gespannen voet staat met het aantal uren." "Het zijn dus niet de bedenkers, vaak uitmuntende docenten, die de ideeŰn moeten verwezenlijken, maar de gewone gemiddelde docente, of zelfs schoolboeken. Het wekt dan ook geen verwondering als het in de praktijk niet zo werkt als de bedenkers voor ogen hadden. Verkeerd gebruik gebaseerd op onbegrepen achtergronden en 'examenopportinisme' liggen op de loer!"

HBO-raad

De HBO-raad benadrukt dat wiskunde een kernvak is in het voortgezet onderwijs. " De logische gevolgtrekking is (..) dat elke leerling ongeacht zijn profielkeuze, in de Tweede Fase tot aan het eindexamen wiskundig/rekenkundig geschoold dient te worden." Er wordt dan ook gepleit voor de ontwikkeling van een wiskundevak (op het HAVO) dat naast een gamma- ook een alfaoriŰntatie ondersteunt. Tenslotte vraagt de raad expliciet aandacht voor het vmbo en het mbo.

Freudenthal Instituut

In de reactie van prof. Van Maanen (Freudenthal Insituut) wordt de sterk Platonische kijk op de wiskunde bekritiseerd.. " Zonder het belang van abstractie als wezenskenmerk van wiskunde te willen bestrijden, is de keerzijde van deze optiek dat in het visiedocument vrij weinig aandacht wordt besteed aan het toepassen van wiskunde, aan het modelleren, aan de inductieve kant van de wiskunde. De rol van hen het belang van de discrete wiskunde is in de afgelopen decennia sterk toegenomen. In het visiedocument herken ik dat niet. Men kan zich afvragen of wiskundeonderwijs dat zich zo sterk richt op het abstracte bouwwerk van de discipline niet te veel voorbijgaat aan het belang van 'common sense', van het 'vertalen', van het inzicht dat wiskunde vaak een integraal onderdeel van het werken in een praktijksituatie is. Naar mijn idee verliest het onderwijs zo een deel van haar (doorstroom!-)relevantie" In het verlengde hiervan over het gebruik van contexten: "Ik begrijp de kritische toon van het visiedocument waar het gaat om het gebruik van contexten in bijvoorbeeld schoolmethoden. Dat neemt niet weg dat onderzoek de laatste decennia aantoont dat kennisconstructie altijd gesitueerd plaatsvindt (..) Onderwijs dat aan dit aspect van leren voorbijgaat, rept het risico over zich af betekenisloze kennis te genereren. " Een ander punt van kritiek is dat "het document sterk geschreven lijkt te zijn met het oog op de betere vwo-leerling die opteert voor een exacte vervolgstudie". Hier tegenover worden de volgende drie invalshoeken geformuleerd:

T.a.v .het gebruik van ICT wordt ervoor gepleit om een meer toekomstgerichte visie te ontwikkelen, en een betere onderbouwing van stellige meningen ( zoals over de GR) die worden geponeerd, en aandacht voor de wetenschappelijke literatuur over dit onderwerp. Dat laatst geldt ook t.a.v. van de roemruchte algebra´sche vaardigheden. "Recente inzichten over het leren van algebra tonen aan dat de beheersing van basisvaardigheden niet automatisch leidt tot toepasbare en flexibele algebrakennis (..) Heuristieken zijn wellicht belangrijker dan automatiseren, evenals betekenisvolle ondersteuningen van die geautomatiseerde vaardigheden die het traceren van betekenis en vorm van de ßutomatismen 'mogelijk maken) "

gk

OPROEP VOOR PILOT TIMMS-ADVANCED

Nederland doet in 2008 mee aan TIMMS-advanced, het deel van de internationale vergelijkende trendstudie dat prestaties op het gebied van wiskunde en natuurkunde van 18 jarigen vergelijkt. Het gaat in 2008 om wiskunde B1,2 en Natuurkunde 2 in vwo, voornamelijk leerlingen in het profiel NT in 6 vwo dus. Ook leerlingen in een ander profiel die een van die twee vakken volgen kunnen meedoen. Het is voor het eerst dat Nederland aan TIMMS-advanced voor deze vakken deelneemt.
In 2007 wordt een pilot gehouden om de geschiktheid van de opgaven te toetsen. Voor deze pilot zoeken UT en SLO scholen die bereid zijn in maart 2007 leerlingen in 6 vwo hetzij de wiskundetoets hetzij de natuurkundetoets te laten uitvoeren. De toets neemt ongeveer 90 minuten in beslag, nakijken gebeurt extern. Het tijdstip waarop de toets wordt afgenomen wordt in overleg met de docent bepaald. Het is niet de bedoeling dat leerlingen zowel de natuurkunde als de wiskunde toets doen.
Als u ge´nteresseerd bent om met uw leerlingen aan de pilot deel te nemen, kunt u een mail sturen naar j.kruger@slo.nl
In de mail graag naam van de docent, school, toets wiskunde of natuurkunde, geschat aantal leerlingen. Er wordt voor deze leeftijdsgroep weinig vergelijkend onderzoek gedaan en er worden veel uitspraken gedaan. We hopen op een goede respons.

Met vriendelijke groet, Jenneke KrŘger SLO, co÷rdinator Exacte vakken VO

AANKONDIGING WINTERSYMPOSIUM KWG 06-01-2007: WISKUNDE IN NLT (NATUUR, LEVEN EN TECHNOLOGIE)

Tijdens het jaarlijkse wintersymposium van het KWG zullen drie sprekers aandacht besteden aan de rol van wiskunde in "Natuur, Leven en Technologie". Jurrien Bijhold van het Nederlands Forensisch Instituut neemt de rol van wiskunde bij forensisch onderzoek onder de loupe. Elwin Savelsbergh, werkzaam aan het Centrum voor Didactiek van Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Utrecht, gaat in op de rol van computer ondersteunend modelleren in het onderwijs. Ben ten Voorde van het VU Medisch Centrum Amsterdam duikt in de wiskunde van de diagnostische beeldvorming in de gezondheidszorg.
Het symposium wordt op 6 januari 2007 gehouden in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht. Het programma start om 10.00 uur en eindigt ca. 14.45 uur. Men wordt verzocht zich van te voren on line aan te melden via www.wiskgenoot.nl . Daar is ook het volledige programma te vinden. Van de deelnemers wordt een bijdrage gevraagd, oa. voor een lunch en consumpties. Leden van het KWG betalen 12,50 euro; niet-leden 17,50 euro. Uw bijdrage zien wij graag voor 16 december overgemaakt op bankrekeningnummer 45 65 88 167 van het KWG, onder vermelding van "Wintersymposium".

Nadere inlichtingen: Iris van Gulik - gulikgulikers@home.nl

WISKUNDEMETHODE NETWERK KOMT WEER MET NIEUWE TWEEDE FASE-BOEKEN! (advertentie)

In 2007 komt Netwerk opnieuw met boeken voor de Tweede Fase. Het betreffen jaardelen voor zowel wiskunde A, B, C als D.
Het gaat bij Netwerk om het eindresultaat: het aanleren van vaardigheden en het toepassen daarvan. Netwerk 4e editie heeft een compacte leerlijn, waarbij het halen van het eindexamen centraal staat. Op 15 januari is het deel havo klas 4 wiskunde A gereed. De overige boeken verschijnen in juni 2007. Meer informatie over Netwerk vindt u op www.netwerk.wolters.nl onder de knop 'Tweede Fase'. Voor het aanvragen van beoordelingsexemplaren kunt u ook bellen met 050 - 522 67 76.

Rypke Procee, uitgever Netwerk, Wolters-Noordhoff
WiskundE-brief
redactie Jos Andriessen en Gerard Koolstra
e-mail: j_andriessen[at]wanadoo.nl of wiskunde-brief[at}xs4all.nl